Mga termino sa balaod sa Pilipinas, gipasabot
A hangtod Z sa mga termino nga gigamit sa balaod ug korte sa Pilipinas, uban ang yano nga kahulugan ug ang mga article nga naggamit niini.
- Unsa ang Absolute Community of Property sa Kaminyoon?Absolute community of property ang default sa kaminyoon nga walay prenup sukad Agosto 3, 1988. Unsa ang mahimong sagol ug unsa ang magpabilin nimo.
- Unsa ang Accessory sa Krimen?Ang accessory nahibalo nga adunay krimen ug motabang lang human niini: mopahimulos, motago og ebidensya o mopasilong sa sad-an. Article 19 ug 20.
- Unsa ang Accomplice sa Krimen?Ang accomplice motabang sa krimen pinaagi sa buhat sa wala pa o samtang gihimo kini, apan dili principal. Article 18 sa Revised Penal Code ug ang silot.
- Unsa ang Acts of Lasciviousness sa Balaod?Ang acts of lasciviousness kay malaw-ay nga buhat sa uban pinaagi sa pugos o hulga, o sa walay panimuot. Article 336 ug kanus-a magamit ang RA 7610.
- Unsa ang Adultery sa Balaod sa Pilipinas?Ang adultery kay pakighilawas sa minyo nga babaye sa lalaki nga dili iyang bana; sad-an ang lalaki kung kahibalo siya. Article 333 ug kinsa ang maka-file.
- Unsa ang Affidavit of Desistance?Ang affidavit of desistance kay sinumpaang pahayag nga dili na gusto ipadayon sa complainant ang kaso. Ngano gamay ra ang bili niini human sa conviction.
- Unsa ang Aggravating Circumstance sa Balaod?Ang aggravating circumstances kay mga kahimtang nga gilista sa Article 14 sa Revised Penal Code, sama sa treachery o dwelling, nga mopabug-at sa silot.
- Unsa ang Arresto Mayor? Pila Kadugay ang Silot?Ang arresto mayor kay priso nga usa ka bulan ug usa ka adlaw hangtod unom ka bulan sa Revised Penal Code. Ang tulo ka period, klase ug mga krimen.
- Unsa ang Arresto Menor? Pila Ka Adlaw ang Silot?Ang arresto menor mao ang pinakagaan nga silot nga priso sa Revised Penal Code: usa hangtod traynta ka adlaw. Ang tulo ka period, asa isilbi ug mga krimen.
- Unsa ang Backwages sa Labor Law sa Pilipinas?Ang backwages mao ang sweldo nga nawala sa empleyado nga illegally dismissed hangtod sa reinstatement. Pila kadugay ug ngano dili ikaltas ang laing kita.
- Unsa ang Bail (Piyansa) sa Balaod sa Pilipinas?Ang bail o piyansa kay garantiya aron makagawas ang nakapriso samtang nagdagan ang kaso. Ang upat ka klase sa Rule 114 ug kanus-a kini imong katungod.
- Unsa ang Barangay Protection Order (BPO)?Ang BPO i-issue sa Punong Barangay sa adlaw sa pag-file ug molungtad og 15 ka adlaw. Unsa ang gimando, kinsa ang mo-issue, ug unsa kung lapason kini.
- Unsa ang Bigamy sa Balaod sa Pilipinas?Ang bigamy kay pagminyo pag-usab samtang naa pa ang unang kaminyoon. Krimen kini ubos sa Article 349 sa Revised Penal Code, ug void ang ikaduhang kasal.
- Unsa ang Builder in Good Faith sa Balaod?Ang builder in good faith nagtukod sa yuta nga iyang gituohan nga iya, nga wala mahibalo sa depekto sa titulo. Article 448: duha ka kapilian sa tag-iya.
- Unsa ang Certificate to File Action sa Barangay?Ang certificate to file action kay papel sa barangay nga walay nahimong areglo. Gikinahanglan kini sa dili pa ma-file ang daghang kaso sa korte.
- Unsa ang Complex Crime?Ang complex crime kay usa ka buhat nga mohimo og duha o labaw pa nga grave o less grave felonies, o krimen nga paagi sa laing krimen. Article 48.
- Unsa ang Compulsory Heir sa Balaod sa Pilipinas?Ang compulsory heirs mao ang paryente nga gipanalipdan sa balaod og legitime: mga anak ug kaliwatan, ginikanan, biyuda o biyudo, ug illegitimate children.
- Unsa ang Concubinage sa Balaod sa Pilipinas?Ang concubinage kay pagluib sa minyo nga lalaki sa usa sa tulo ka paagi sa Article 334 sa Revised Penal Code. Ang mga paagi, silot ug kinsa ang maka-file.
- Unsa ang Conjugal Partnership of Gains sa Kaminyoon?Conjugal partnership of gains: imo ra ang imong gipanag-iya sa wala pa ang kasal, ug sagol ang ganansya samtang minyo. Kanus-a magamit ug unsa ang sakop.
- Unsa ang Conspiracy sa Criminal Law?Adunay conspiracy kung duha o labaw pa ka tawo ang nagkasabot ug nakadesisyon sa paghimo og krimen. Article 8 sa Revised Penal Code: unsaon pagpamatuod.
- Unsa ang Constructive Dismissal sa Balaod?Constructive dismissal kung himoon sa employer nga imposible o dili makatarunganon ang trabaho, i-demote o kaltasan ang sweldo, aron mapugos ka og biya.
- Unsa ang Demerit Points sa mga Lagda sa LTO?Ubos sa IRR sa RA 10930, adunay demerit points ang matag LTO violation: 5 grave, 3 less grave, 1 light. Unsa ang kahulogan sa total ug kanus-a ma-reset.
- Unsa ang Direct Assault?Ang direct assault kay pag-atake, paggamit og pwersa, grabe nga pagpanghadlok o pagsukol sa person in authority o agent nga naka-duty. Article 148 RPC.
- Unsa ang Disinheritance?Ang disinheritance mokuha sa legitime sa compulsory heir. Balido lang sa will nga nag-ingon og legal nga rason sa Articles 915 hangtod 921 sa Civil Code.
- Unsa ang Equitable Mortgage sa Balaod?Ang equitable mortgage kay kontrata nga murag baligya apan garantiya diay sa utang. Ang Article 1602 sa Civil Code naglista kanus-a kini gi-presume.
- Unsa ang Estafa sa Balaod sa Pilipinas?Ang estafa kay panglimbong ubos sa Article 315: abuso sa pagsalig o bakak sa wala pa mobayad ang biktima. Ngano nga ang utang nga wala mabayri dili estafa.
- Unsa ang Extrajudicial Settlement of Estate?Sa extrajudicial settlement, bahinon sa mga heir ang kabilin nga walay kaso sa korte kung walay will ug utang. Unsa ang gikinahanglan sa Rule 74 ug risgo.
- Unsa ang Falsification of Documents sa Balaod?Ang falsification kay pagpeke sa dokumento pinaagi sa buhat sa Article 171, sama sa pagsundog og pirma o pag-usab sa petsa. Kinsa ang sad-an ug ang silot.
- Unsa ang Family Home ubos sa Family Code?Ang family home mao ang balay ug lote nga gipuy-an sa pamilya. Ubos sa Articles 152 hangtod 162 sa Family Code, protektado kini sa kadaghanan sa creditors.
- Unsa ang Field Personnel sa Labor Code?Ang field personnel nagtrabaho layo sa opisina ug dili matino og maayo ang ilang tinuod nga oras. Ngano lahi ang pagtrato kanila sa Labor Code.
- Unsa ang Filiation sa Balaod?Ang filiation mao ang legal nga relasyon sa anak ug ginikanan. Legitimate o illegitimate kini. Unsaon pamatud-an: Articles 172 ug 175 sa Family Code.
- Unsa ang Floating Status sa Labor Law sa Pilipinas?Floating status: temporaryong off-detail o lay-off nga walay trabaho. Hangtod unom ka bulan ra; human niana, i-recall o i-retrench ang trabahante.
- Unsa ang Fortuitous Event sa Balaod?Ang fortuitous event kay hitabo nga dili matagna o, bisan matagna, dili malikayan. Sa Article 1174 sa Civil Code, mahimo kining molibre sa liability.
- Unsa ang Four-Fold Test sa Labor Law?Ang four-fold test kay paagi sa korte aron mahibal-an kung empleyado ba ang tawo: hiring, sweldo, dismissal ug control. Control ang labing importante.
- Unsa ang Frustrated Felony?Frustrated ang felony kung nahimo sa sad-an ang tanang acts of execution apan wala mahitabo ang krimen tungod sa rason nga dili gikan kaniya. Article 6.
- Unsa ang Holiday Pay ubos sa Labor Code?Ang holiday pay kay regular nga daily wage nga ibayad sa regular holiday bisan walay trabaho, ug doble kung mosulod ka. Kinsa ang sakop ug kinsa ang dili.
- Unsa ang Holographic Will sa Balaod?Ang holographic will kay testamento nga tibuok gisulat, gipetsahan ug gipirmahan sa kamot sa tag-iya. Article 810 sa Civil Code: dili kinahanglan og saksi.
- Unsa ang Illegitimate Child sa Balaod?Ang illegitimate child: anak nga gisamkon ug natawo gawas sa balido nga kaminyoon (Family Code Art. 165). Apelyido, parental authority, suporta, legitime.
- Unsa ang Intestate Succession? Panulondon nga Walay WillIntestate succession: panulondon sumala sa balaod kung walay valid nga will o kulang ang will sa kabtangan. Kinsa ang manununod ug unsa ang han-ay.
- Unsa ang Katarungang Pambarangay? Lupon ug PangkatKatarungang Pambarangay: sistema sa barangay sa paghusay og away nga dili moadto sa korte. Unsa ang lupon ug pangkat, ug giunsa ang settlement.
- Unsa ang Labor-Only Contracting sa Pilipinas?Labor-only contracting: agency nga walay igong kapital nga nagsuplay og trabahante sa main business sa kompanya. Ang kompanya ang tinuod nga employer.
- Unsa ang Legal Interest sa Pilipinas? (6% Matag Tuig)Legal interest: rate sa balaod kung walay sinulat nga kasabotan sa interest. 6% matag tuig sukad Hulyo 1, 2013 (BSP Circular No. 799), 12% kaniadto.
- Unsa ang Legal Redemption sa Balaod?Ang legal redemption kay katungod nga mopuli sa namalit sa samang kondisyon. Articles 1619 hangtod 1623 sa Civil Code: mga co-owner ug ang 30 ka adlaw.
- Unsa ang Legal Separation sa Pilipinas?Legal separation: magbulag og puyo ang magtiayon pinaagi sa decree sa korte, pero minyo gihapon. Grounds, deadline, epekto, ug nganong dili ka makaminyo.
- Unsa ang Legitimation sa Bata sa Pilipinas?Legitimation: mahimong legitimate ang bata nga natawo gawas sa kasal kung magminyo ang ginikanan. Kinsa ang kwalipikado ubos sa Article 177 ug epekto.
- Unsa ang Legitime sa Panulondon sa Pilipinas?Legitime: bahin sa estate nga gireserba sa balaod para sa compulsory heirs sama sa mga anak ug kapikas. Dili kini makuha pinaagi sa will.
- Unsa ang Libel sa Pilipinas? Article 353 ug Cyber LibelLibel: publiko ug malisyoso nga pagpasangil nga makadaot sa dungog sa tawo, sinulat o susama. Ang depinisyon sa Article 353 ug ang kalainan sa cyber libel.
- Unsa ang Management Prerogative?Ang management prerogative kay katungod sa employer sa pagdumala sa negosyo: iskedyul, assignment, transfer, disiplina. Kahulugan ug limitasyon niini.
- Unsa ang Managerial Employee?Ang managerial employee nagdumala sa negosyo o departamento ug maka-hire, maka-fire o makadisiplina. Tulo ka depinisyon sa Labor Code, tulo ka tumong.
- Unsa ang Moral Damages sa Balaod sa Pilipinas?Moral damages: bayad sa pag-antos sama sa kasakit sa hunahuna, kahadlok o kaulaw. Kanus-a kini gitugot sa Civil Code ug nganong walay piho nga kantidad.
- Unsa ang Night Shift Differential sa Balaod?Ang night shift differential kay dugang bayad nga labing menos 10% sa regular wage matag oras sa trabaho gikan 10 p.m. hangtod 6 a.m. Kinsa ang dili sakop.
- Unsa ang Notarial Will sa Pilipinas?Ang notarial will pirmahan sa testator ug tulo o labaw pa nga saksi, adunay attestation clause ug i-acknowledge sa notary (Articles 805, 806).
- Unsa ang Oral Defamation (Slander) sa Pilipinas?Oral defamation o slander: sinultihan nga pagpakaulaw ubos sa Article 358. Serious vs slight nga slander, mga silot ug ang unom ka bulan nga deadline.
- Unsa ang Pactum Commissorium?Ang pactum commissorium kay clause nga motugot sa creditor nga awtomatikong kuhaon ang gi-mortgage o gi-pledge nga kabtangan. Void kini sa Article 2088.
- Unsa ang Parental Authority sa Balaod sa Pilipinas?Parental authority: mga katungod ug katungdanan sa ginikanan sa anak ug sa kabtangan niini. Kinsa ang naghupot, nganong dili ma-waive, ug kanus-a matapos.
- Unsa ang Parricide sa Balaod sa Pilipinas?Ang parricide mao ang pagpatay sa amahan, inahan, anak, ubang ascendant o descendant, o asawa. Ang Article 246 ug ang silot human sa RA 9346.
- Unsa ang Perjury sa Balaod sa Pilipinas?Ang perjury mao ang tinuyo nga pagpamakak ubos sa panumpa o sa affidavit sa material matter. Article 183 nga giusab sa RA 11594: elemento ug silot.
- Unsa ang Person in Authority?Kinsa ang person in authority, ug kinsa ang agent lang, ubos sa Article 152 RPC: mga huwes, barangay chairman, magtutudlo, abogado, pulis.
- Unsa ang Prenuptial Agreement (Prenup) sa Pilipinas?Prenuptial agreement o marriage settlement: nagtakda sa property regime sa magtiayon. Kinahanglan sinulat ug pirmado sa dili pa ang kasal. Unsa ang sakop.
- Unsa ang Presumptive Death? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasPresumptive death: kanus-a isipon nga patay na ang nawala, ug ang court declaration nga kinahanglan una magminyo pag-usab (4 ka tuig, o 2 kung delikado).
- Unsa ang Preterition sa Will?Ang preterition kay hingpit nga pagbiya sa compulsory heir sa direct line sa will. Ubos sa Article 854, mo-annul kini sa institution of heir.
- Unsa ang Preventive Suspension sa Trabaho?Ang preventive suspension mopahawa sa empleyado sa trabaho samtang imbestigasyon kung peligro siya sa kinabuhi o kabtangan. Dili molapas sa 30 ka adlaw.
- Unsa ang Principal sa Krimen?Ang principal mohimo sa krimen, direktang mopugos o modasig sa uban sa paghimo niini, o mohimo og buhat nga kung wala, mapakyas ang krimen. Article 17 RPC.
- Unsa ang Prision Correccional? Pila ka Tuig ang Silot?Prision correccional: unom ka bulan ug usa ka adlaw hangtod unom ka tuig sa Revised Penal Code. Tulo ka period ug ang mga krimen nga mao kini ang silot.
- Unsa ang Prision Mayor? Pila Kadugay ang Silot?Ang prision mayor kay priso nga unom ka tuig ug usa ka adlaw hangtod dose ka tuig sa Revised Penal Code. Ang tulo ka period, klase ug mga krimen.
- Unsa ang Probate sa Will sa Pilipinas?Ang probate mao ang kaso sa korte nga mopamatuod ug mo-allow sa will. Ubos sa Article 838, walay will nga makapasa og kabtangan kung dili ma-allow.
- Unsa ang Probation? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasProbation: ang nakonbikto dili na mopriso, gawas siya ubos sa kondisyon sa korte ug probation officer. Kinsa ang dili kwalipikado ug kanus-a mo-apply.
- Unsa ang Project Employee sa Labor Code?Ang project employee kay gi-hire para sa usa ka proyekto nga gitakda na ang katapusan. Unsa ang Article 295 [280] ug kanus-a siya isipon nga regular.
- Unsa ang Psychological Incapacity? Article 36 Family CodePsychological incapacity: ang ground sa Article 36 Family Code nga mohimo sa kaminyoon nga void. Simple nga kahulogan ug ang giusab sa Tan-Andal (2021).
- Unsa ang Qualified Theft? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasQualified theft: pagpangawat sa kasambahay, pinaagi sa grave abuse of confidence, o sa butang nga gilista sa Article 310. Kalainan sa ordinaryong theft.
- Unsa ang Quasi-Delict? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasQuasi-delict: kadaot tungod sa sayop o pagpasagad (negligence) kung walay kontrata ang duha ka partido. Article 2176 sa Civil Code, uban ang pananglitan.
- Unsa ang Quieting of Title sa Civil Code?Ang quieting of title kay kaso sa korte aron tangtangon ang cloud sa titulo sa yuta, usa ka claim o dokumento nga morag balido apan dili. Article 476.
- Unsa ang Quitclaim sa Labor Law?Ang quitclaim kay dokumento diin ang trabahante modawat og kantidad ug mobiya sa ubang claim batok sa employer. Kanus-a kini balido ug kanus-a dili.
- Unsa ang Reckless Imprudence? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasReckless imprudence: kadaot tungod sa grabe nga kawalay pag-amping, walay malisya. Ang hubit sa Article 365, ang simple imprudence ug ang mga silot.
- Unsa ang Reclusion Perpetua? Pila ka Tuig ang Silot?Reclusion perpetua, ang labing bug-at nga pagkapriso sa Revised Penal Code: 20 ka tuig ug 1 ka adlaw hangtod 40 ka tuig. Parole, bail ug prescription.
- Unsa ang Reclusion Temporal? Pila Kadugay ang Silot?Ang reclusion temporal kay priso nga dose ka tuig ug usa ka adlaw hangtod baynte ka tuig sa Revised Penal Code. Ang mga period, klase ug mga krimen.
- Unsa ang Regular Employee ubos sa Labor Code?Ang regular employee nagbuhat og trabaho nga kasagarang kinahanglan o mapuslanon sa negosyo sa employer. Article 295 [280], project ug casual nga trabaho.
- Unsa ang Rescission sa Kontrata? (Civil Code)Ang rescission mokansela sa kontrata ug iuli sa duha ka partido ang ilang nadawat. Gitugotan kini sa Article 1191 kung adunay substantial breach.
- Unsa ang Retirement Pay ubos sa Labor Code?Ang retirement pay mao ang utang sa employer sa empleyado nga mo-retire ubos sa Article 302 [287]: dili moubos sa tunga sa bulan nga sweldo matag tuig.
- Unsa ang Robbery sa Balaod sa Pilipinas?Ang robbery mao ang pagkuha sa kabtangan sa uban aron mopahimulos, pinaagi sa violence, intimidation o force upon things. Article 293 ug kalainan sa theft.
- Unsa ang Security of Tenure sa Labor Law sa Pilipinas?Ang security of tenure: ang employer maka-dismiss lang tungod sa just o authorized cause. Unsa ang giingon sa Article 294 [279] ug unsa ang imong makuha.
- Unsa ang Separation Pay ubos sa Labor Code?Ang separation pay ibayad kon tapuson sa employer ang trabaho tungod sa authorized cause sama sa redundancy, retrenchment, closure o sakit (Labor Code).
- Unsa ang Service Charge sa Labor Code?Ang service charge kay idugang sa hotel ug restaurant sa bill. Sa Labor Code, tanan niini mapadulong nga patas sa mga covered worker, dili sa manager.
- Unsa ang Service Incentive Leave (SIL)?Ang service incentive leave (SIL) mao ang lima ka adlaw nga paid leave kada tuig sa Labor Code para sa empleyado nga usa ka tuig na. Kinsa ang dili apil.
- Unsa ang Solutio Indebiti sa Civil Code?Ang solutio indebiti kay obligasyon nga iuli ang nadawat tungod sa sayop kung walay katungod nga pangayoon kini. Quasi-contract kini sa Article 2154.
- Unsa ang Special Power of Attorney (SPA)?Ang special power of attorney (SPA) kay klaro nga awtoridad sa agent sa specific nga buhat, sama sa pagbaligya og yuta. Kanus-a kinahanglan: Article 1878.
- Unsa ang Strike sa Labor Law? (Welga)Ang strike kay temporaryo nga paghunong sa trabaho sa mga empleyado nga nagkahiusa tungod sa labor dispute. Ang kahulogan, mga rason ug mga lakang.
- Unsa ang Subsidiary Imprisonment sa Pilipinas?Ang subsidiary imprisonment kay priso para sa convict nga walay kabtangan aron mobayad sa multa. Ang Article 39 sa Revised Penal Code, rate ug limitasyon.
- Unsa ang Substitute Parental Authority sa Family Code?Ang substitute parental authority magamit kung patay, wala o dili angay ang ginikanan: ang apohan, unya ang hamtong nga igsoon o custodian, ang naa niini.
- Unsa ang Suretyship sa Civil Code? (Surety, Co-maker)Sa suretyship, ang tawo mobugkos sa iyang kaugalingon nga solidary uban sa debtor, busa diretsong makasingil ang creditor sa surety. Article 2047.
- Unsa ang Tender-Age Presumption? Custody sa Bata Ubos sa 7Tender-age presumption: ang bata nga ubos sa 7 ka tuig magpabilin sa inahan gawas kung adunay compelling reasons. Article 213 ug unsa ang maisip.
- Unsa ang 13th Month Pay sa Balaod? (PD 851)Ang 13th month pay kay tinuig nga benepisyo ubos sa PD 851, dili moubos sa 1/12 sa basic salary sa calendar year. Ang basehan ug ang Honda (2005).
- Unsa ang Unfair Labor Practice (ULP)?Ang unfair labor practice (ULP) kay buhat nga gilista sa Labor Code nga moatake sa katungod sa trabahante nga mag-organisa. Kahulogan ug kinsa modesisyon.
- Unsa ang Unjust Enrichment sa Civil Code?Ang unjust enrichment kay pagkuha og butang sa kapildihan sa uban nga walay makatarunganon o legal nga basehan. Sa Article 22, kinahanglan kini iuli.
- Unsa ang Unjust Vexation? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasUnjust vexation: bisan unsang binuhatan nga makalagot o makasamok sa inosenteng tawo, bisan walay kadaot. Ang basehan sa Article 287 ug ang silot.
- Unsa ang Unlawful Aggression? Self-Defense sa PilipinasUnlawful aggression: aktuwal o hapit na mahitabo nga ilegal nga pag-atake. Kini ang pangunang elemento sa self-defense; dili igo ang hulga lang.
- Unsa ang Unlawful Detainer? Kaso sa Pagpagawas sa Nag-abangUnlawful detainer: kaso aron mabawi ang balay o yuta gikan sa tawo nga legal sa sinugdan, sama sa nag-abang, apan nagdumili mogawas human sa demand.
- Unsa ang Void Marriage? Kahulogan sa Balaod sa PilipinasVoid marriage: kaminyoon nga walay bili sukad sa sinugdan ubos sa Family Code. Unsang kasal ang void, walay deadline, ug nganong kinahanglan ang korte.
- Unsa ang Voidable Marriage? Ground sa Annulment sa PilipinasVoidable marriage: depekto sa kasal nga motugot sa korte nga i-annul kini ubos sa Article 45 sa Family Code. Unom ka ground ug lima ka tuig nga deadline.
- Unsa ang Wage Distortion sa Labor Code?Ang wage distortion mahitabo kung ang wage increase mopapas sa gintang sa sweldo tali sa mga lebel sa trabaho. Kahulogan, upat ka elemento ug pagtul-id.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?