Unsa ang Parental Authority sa Balaod sa Pilipinas?

Gihulagway kini sa Article 209:

Gidugang sa Article 210 nga ang parental authority "may not be renounced or transferred except in the cases authorized by law". Busa ang pribado nga kasabotan nga mohatag sa bata sa lain, o ang pag-waive (pagbiya) sa ginikanan, dili motapos niini. Ang adoption, pananglitan, usa ka kaso nga gitugot sa balaod.

Ang Article 220 naglista sa mga katungod ug katungdanan sa mga ginikanan. Apil niini ang pagpuyo uban sa mga anak, pagsuporta ug pag-edukar kanila, paghatag kanila og gugma ug giya, pagpanalipod sa ilang panglawas, pagrepresentar kanila, ug pagdisiplina "as may be required under the circumstances".

• Minyo nga mga ginikanan: managsama. Ubos sa Article 211, kung dili sila magkasabot, ang desisyon sa amahan ang masunod gawas kung adunay judicial order nga sukwahi.
• Illegitimate nga mga anak: ang inahan. Gibutang sa Article 176 sila ubos sa parental authority sa ilang inahan. Sa Briones v. Miguel (2004), giingon sa Supreme Court: "An illegitimate child is under the sole parental authority of the mother." Basaha ang Kinsa ang adunay kustodiya sa illegitimate nga bata?.
• Nagbulag nga mga ginikanan: ang ginikanan nga itudlo sa korte (Article 213). Ang bata nga ubos sa pito ka tuig magpabilin sa inahan gawas kung makakita ang korte og mabug-at nga mga rason: mao kini ang tender-age presumption.
• Walay ginikanan o guardian nga gitudlo sa korte: ang substitute parental authority moadto, sunod-sunod, sa buhi nga apohan, sa kamagulangang igsoon nga labaw sa 21, ug sa tinuod nga nag-atiman sa bata nga labaw sa 21, gawas kung dili angay o disqualified (Articles 214 ug 216).

Matapos kini sa hingpit sa pagkamatay sa mga ginikanan o sa bata, o sa emancipation sa bata (Article 228). Ang emancipation moabot sa pagka-hamtong, nga magsugod sa edad nga 18 ubos sa Article 234 sama sa giusab sa Republic Act No. 6809. Matapos usab kini, gawas kung ibalik sa usa ka ulahi nga final nga judgment, sa adoption, sa judicial declaration of abandonment (deklarasyon sa korte nga gibiyaan ang bata), o pinaagi sa final nga judgment sa korte nga mokuha niini, ug uban pang mga kaso (Article 229). Mahimo kining i-suspend sa korte, pananglitan, tungod sa sobra nga kabangis o kapintas, o sa pagpugos sa bata sa pagpakilimos (Article 231).

Hinimo-himo nga pananglitan: Si Joel ug Mae wala gyud maminyo, ug lima ka tuig ang ilang anak nga babaye. Si Mae ra ang adunay parental authority, bisan pa giila ni Joel ang bata. Mahimong pugson si Joel nga mohatag og suporta ug mahimo siyang mangayo sa korte og pagbisita, sama sa gitugot sa amahan sa Briones v. Miguel. Pero dili niya basta-basta makuha ang bata: niana nga kaso, giingon sa Court nga ang labing mabug-at ra nga mga rason, sama sa pagka-dili angay sa inahan, ang makapakamatarong sa pagkuha sa kustodiya gikan kaniya. Para sa suporta, basaha ang Pila ang child support?.