Unsa ang Concubinage sa Balaod sa Pilipinas?
Mubo nga tubag
Ang concubinage mao ang krimen sa minyo nga lalaki nga maluibon sa usa sa tulo ka paagi nga gitakda sa Article 334 sa Revised Penal Code: pagpuyo sa kabit sa conjugal dwelling, pakighilawas sa babaye nga dili iyang asawa sa makauulaw nga kahimtang (scandalous circumstances), o pagpuyo uban kaniya sa laing lugar. Sad-an usab ang babaye kung nahibalo siya nga minyo ang lalaki. Ang pamatuod sa pagpangabit lang mahimong dili igo.
Unsa ang giingon sa Article 334?
Ang Article 334 nagsilot sa bisan kinsang bana nga mihimo sa usa sa tulo ka buhat:
- nagpuyo sa kabit sa conjugal dwelling;
- nakighilawas, sa makauulaw nga kahimtang, sa babaye nga dili iyang asawa; o
- nagpuyo uban kaniya sa laing lugar.
Ang bana gisilotan og prision correccional sa minimum ug medium periods niini, gikan 6 ka bulan ug 1 ka adlaw hangtod 4 ka tuig ug 2 ka bulan (Articles 27 ug 76). Ang ikaduhang paragraph nagtakda sa silot sa babaye:
The concubine shall suffer the penalty of destierro.
Ang destierro nagpasabot nga dili makasulod ang tawo sa lugar o mga lugar nga ginganlan sa sentensya, ug dili makaduol sulod sa radius nga gitakda niini (Article 87). Tan-awa ang Article 334 para sa tibuok nga pagpasabot.
Unsa ang buot ipasabot sa "cohabit"?
Sa Singgit v. People (2023), gilista sa Supreme Court ang mga elemento: minyo ang lalaki; mihimo siya sa usa sa tulo ka buhat; ug nahibalo ang babaye nga minyo siya. Bahin sa ikatulong paagi, miingon ang Korte nga "the term "cohabit" means to dwell together, in the manner of husband and wife, for some period of time, as distinguished from occasional, transient interviews for unlawful intercourse." Para sa ikatulong paagi, dili importante kung pribado ba o conjugal dwelling ang lugar, ug dili kinahanglang ipakita ang scandalous circumstances.
Kinsa ang maka-file og kaso sa concubinage?
Ang nasakitan nga asawa lang. Ang Rule 110, Section 5 sa Rules of Criminal Procedure nag-ingon nga ang adultery ug concubinage "shall not be prosecuted except upon a complaint filed by the offended spouse", nga kinahanglang ilakip ang duha ka sad-an kung buhi pa silang duha, ug nga dili ma-file ang kaso kung miuyon o mipasaylo ang nasakitan nga kapikas. Sa Busuego v. Office of the Ombudsman (2013), mihukom ang Korte nga ang pagtuo sa asawa nga mihunong na ang iyang bana sa pagpambabaye dili condonation, o pagpasaylo, sa piho nga mga buhat sa concubinage nga gikaso.
Unsa ang kalainan sa concubinage ug adultery?
Ang adultery ubos sa Article 333 gihimo sa asawa, ug ang kinahanglang pamatud-an mao ang pakighilawas sa lalaki nga dili iyang bana. Ang concubinage gihimo sa bana, ug kinahanglang mapamatud-an ang usa sa tulo ka paagi. Mas gaan ang priso sa bana kaysa sa asawa sa adultery, ug ang babaye makadawat og destierro imbes priso. Ang sexual infidelity sa bisan kinsa sa magtiayon usa usab ka basehan sa legal separation ubos sa Article 55 sa Family Code.
Para sa duha ka krimen nga gitandi, tan-awa ang adultery vs concubinage.
Pananglitan
Hinimo-himo nga pananglitan: Nahibaloan ni Ana nga ang iyang bana nga si Ben nagpuyo na og pipila ka bulan uban sa laing babaye sa laing lungsod, ug nahibalo ang babaye nga minyo si Ben. Ang pagpuyo nga magkauban sulod sa pipila ka panahon sa laing lugar mao ang ikatulong paagi sa Article 334. Kung mo-file si Ana, kinahanglang nganlan sa complaint silang Ben ug ang babaye. Ang ebidensya ang magbuot kung tinuod ba nga nagpuyo silang magkauban.
Para sa pasaylo, ang deadline sa pag-file ug ang kalabotan sa VAWC, basaha ang Adultery ug concubinage ug Unsaon pag-file og VAWC case.
Unsang mga probisyon ang naggamit niini nga termino?
Kanunay nga pangutana
Unsa ang concubinage sa yanong pagkasulti?
Kini ang krimen sa minyo nga lalaki nga nagpuyo sa kabit sa conjugal dwelling, nakighilawas sa babaye nga dili iyang asawa sa makauulaw nga kahimtang (scandalous circumstances), o nagpuyo uban kaniya sa laing lugar. Gihubit kini sa Article 334 sa Revised Penal Code.
Igo na ba ang pagpangabit para sa concubinage?
Dili kung kana ra. Kinahanglang mapamatud-an ang usa sa tulo ka paagi sa Article 334. Para sa ikatulong paagi, miingon ang Supreme Court sa Singgit v. People (2023) nga ang cohabit nagpasabot nga nagpuyo nga magkauban sama sa bana ug asawa sulod sa pipila ka panahon, dili ang panagsa nga pagkita.
Unsa ang silot sa concubinage?
Para sa bana, prision correccional sa minimum ug medium periods niini, gikan 6 ka bulan ug 1 ka adlaw hangtod 4 ka tuig ug 2 ka bulan. Para sa babaye, nga gitawag og concubine sa artikulo, destierro.
Makaso ba sa asawa ang kabit lang?
Dili. Ubos sa Rule 110, Section 5 sa Rules of Criminal Procedure, kinahanglang ilakip sa nasakitan nga kapikas ang duha ka sad-an sa complaint kung buhi pa silang duha.
Mahimo bang VAWC case usab ang pagluib sa bana?
Mahimo. Sa XXX v. People (2024), giisip sa Supreme Court ang marital infidelity sa bana nga nakahatag og mental ug emotional anguish sa iyang asawa nga psychological violence ubos sa Republic Act No. 9262. Bulag kini nga kaso sa concubinage.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?