Utang ug Paningil: Unsa ang Legal sa Nagpautang ug sa Nangutang?

Dili, dili tungod sa utang ra. Ang Article III, Section 20 sa 1987 Constitution nag-ingon: "No person shall be imprisoned for debt or non-payment of a poll tax." Ang nagpautang nga mohulga og "mapriso ka" tungod sa yanong loan nga wala mabayri wala nagsulti sa tinuod nga balaod. Tan-awa ang Mapriso ka ba tungod sa wala mabayri nga utang?

Apan dili mawala ang utang. Ang nagpautang makadaog og judgment sa korte para sa kantidad nga utang, uban ang interest, ug ipatuman kini batok sa imong kabtangan.

Duha ka sitwasyon ang kasagaran:

• Talbog nga tseke (BP 22). Krimen ang pag-isyu og tseke nga nahibal-an nimo nga walay pondo kung i-dishonor kini sa bangko. Kung gi-present ang tseke sulod sa 90 ka adlaw gikan sa petsa niini ug dili nimo bayran ang kantidad sulod sa lima ka banking days human nimo madawat ang notice of dishonor, isipon kana sa balaod nga ebidensya nga nahibal-an nimo (Section 2). Ang Section 1 sa BP 22 naghatag og priso nga traynta ka adlaw hangtod usa ka tuig, o multa hangtod doble sa kantidad sa tseke pero dili gyud molapas sa ₱200,000, o pareho.
• [Estafa](/ceb/law/glossary/estafa). Ang paggamit og limbong o abuse of confidence (pag-abuso sa pagsalig) aron makuha ang kwarta sa uban, nga nakapaalkansi kaniya, kay estafa ubos sa Article 315 sa Revised Penal Code. Mosaka ang silot uban sa kantidad: tan-awa ang table sa estafa penalties.

Ang yanong dili pagbayad sa loan nga nakuha nimo nga walay limbong dili usa niini. Gikumpara ang duha ka krimen sa BP 22 vs estafa, ug ang mga elemento sa estafa anaa sa Estafa sa Pilipinas.

Una, kinahanglan sinulat ang interest. Ang Article 1956 nag-ingon:

Sa yanong pagkasulti: walay interest nga bayranan kung wala kini klaro nga gisulat sa kasabutan.

Ikaduha, kung walay balido nga rate nga gikasabutan, ang legal interest rate kay 6% matag tuig sukad Hulyo 1, 2013, ingon nga gigamit sa Supreme Court sa Nacar v. Gallery Frames. Tan-awa ang Pila ang legal interest rate?

Walay usa ka pirmi nga ceiling nga gigamit sa Supreme Court: gisusi niini ang tag-as nga rate kaso por kaso ug mahimong i-strike down ang unconscionable (sobra ug dili makatarunganon) nga rate. Sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, giingon sa Korte nga kung ang gikasabutang interest kapin sa doble sa prevailing legal rate, ang nagpautang kinahanglan mopakita nga gikinahanglan ang rate tungod sa kahimtang sa merkado karon ug nga patas ang posisyon sa duha ka partido. Kung ma-strike down ang rate sa loan, ang rate ra ang mawala: utang gihapon sa nangutang ang loan, uban ang legal rate of interest puli niini. Basaha ang Legal ba ang 5% matag bulan nga interest?

Mahimong balido ang loan bisan dili notaryado. Ubos sa Article 1356, ang mga kontrata nagbugkos sa mga partido "in whatever form" (bisan unsa pa ang porma), basta kompleto ang essential requisites. Masingil usab ang binaba nga utang, pero kung walay sinulat nga kasabutan, dili makapatong ang nagpautang og gikasabutang interest (Article 1956), ug ang pipila ka ubang kasabutan kinahanglan og gipirmahang sinulat aron mapatuman sa korte (Article 1403, ang Statute of Frauds). Tan-awa ang Balido ba ang promissory note nga walay notaryo? ug Nagbugkos ba ang binaba nga kasabutan?

Tan-awa usab ang topic page bahin sa contracts and obligations.

Kinahanglan mokaso ang nagpautang sulod sa napulo ka tuig sa sinulat nga kontrata (Article 1144) ug sulod sa unom ka tuig sa binaba (Article 1145). Kasagaran magsugod ang ihap kung moabot na ang due date ug wala mabayri ang utang. Ang Article 1155 naglista sa mga butang nga mopahunong sa orasan:

Sa yanong pagkasulti: mohunong ang pag-ihap kung ma-file ang kaso sa korte, kung naay sinulat nga demand sa nagpautang, o kung naay sinulat nga pag-ila sa utang sa nangutang.

Busa importante ang demand letter gikan sa nagpautang, o ang gipirmahang "naa pa koy utang nimo" gikan sa nangutang. Tan-awa ang Pila ka tuig masingil ang utang? ug ang table sa prescriptive periods para sa civil cases.

Kasagaran, oo. Kung ang nagpautang ug ang nangutang mga indibidwal nga tinuod nga nagpuyo sa samang siyudad o munisipyo, ang Local Government Code nag-obligar kanila nga mosulay una og areglo atubangan sa barangay Lupon sa dili pa moadto sa korte (Section 412). Samtang naa sa barangay ang away, mohunong ang panahon sa pagkaso, pero dili molapas sa 60 ka adlaw (Section 410(c)). Tan-awa ang Kinahanglan ba ko moadto una sa barangay?

Ang Republic Act No. 11765 nag-ingon nga ang mga financial service provider "are prohibited from employing abusive collection or debt recovery practices against their financial consumers" (gidili ang abusado nga paningil sa ilang mga kustomer). Ang nagpautang usab ang manubag sa iyang mga kolektor. Ang pag-post bahin sa nangutang o pag-message sa mga tawo sa iyang phone contacts mahimo usab nga paglapas sa data privacy. Sulatan una sa nangutang ang kompanya; kung dili kini molihok sulod sa 15 calendar days, maka-reklamo siya sa National Privacy Commission. Detalye sa Harassment sa online lending app.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini advice para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Dennis nagpahulam sa iyang ig-agaw nga si Joy og ₱50,000. Mipirma si Joy og note nga nagsaad nga mobayad sulod sa usa ka tuig, pero walay gisulat bahin sa interest. Kung dili mobayad si Joy, dili makapatong si Dennis og interest para sa panahon sa loan, kay walay gikasabutan sa sinulat. Human niya ipadala ang sinulat nga demand, ang legal interest nga 6% matag tuig mahimong modagan tungod sa paglangan. Naa siyay napulo ka tuig gikan sa due date aron mokaso, ug ang demand letter mopahunong usab sa maong panahon.

Si Carla nagbayad sa supplier gamit ang post-dated nga tseke ug walay sulod ang iyang account pag-deposit niini. Kung padad-an siya sa supplier og notice of dishonor ug dili siya mobayad sulod sa lima ka banking days, mahimo siyang maatubang og kaso sa BP 22, kay isipon sa balaod ang iyang dili pagbayad nga ebidensya nga nahibal-an niya nga walay pondo ang account. Kinahanglan gihapon bayran ang utang mismo.

Pangutana sa abogado sa dili ka pa mopirma og loan nga taas og interest o nga naay post-dated nga tseke, kung makadawat ka og demand letter o subpoena gikan sa prosecutor, ug kung hulgaon ka sa kolektor. Ang abogado makasusi kung unconscionable ba ang rate, kung milabay na ba ang panahon sa pagkaso, ug kung naay basehan ba ang criminal complaint. Kung dili nimo maabot ang bayad, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas.