Valid ba ang Promissory Note bisan Walay Notary?

Wala ilista sa Civil Code ang simple nga utang sa kwarta sa mga kontrata nga kinahanglan anaa sa public document (sama sa notarized nga dokumento). Ang Article 1356 naghatag sa kinatibuk-ang lagda:

Buot ipasabot: mobugkos ang mga kontrata bisan unsa pa ang porma niini, basta kompleto ang tanang essential requisites para nga valid kini.

Ang essential requisites anaa sa Article 1318: consent (pag-uyon) sa mga partido, piho nga object, ug cause sa obligasyon. Ang Article 1356 wala magdugang og notarization niana nga listahan.

Ang Article 1358 naglista sa mga kontrata nga "must appear in a public document" (kinahanglan anaa sa public document). Kini mao ang mga buhat ug kontrata nga maghimo, mobalhin, mousab o motapos sa real rights sa immovable property sama sa yuta; ang cession, repudiation o renunciation sa hereditary rights o sa katungod sa conjugal partnership of gains (ang property sa magtiayon); pipila ka gahom sa pagdumala og property; ug ang cession sa mga aksyon o katungod nga gikan sa buhat nga anaa sa public document. Ang utang sa kwarta wala niana nga listahan.

Para sa tanan nga uban pa, ang kataposang paragraph sa Article 1358 ang magamit:

Buot ipasabot: ang tanang ubang kontrata nga labaw sa ₱500 ang kantidad kinahanglan sinulat, bisan private nga sinulat ra.

Ang "even a private one" nagpasabot nga ang dokumento nga gipirmahan sa mga partido bisan walay notary igo na para niini nga lagda. Ang ₱500 kay ang orihinal nga kantidad sa Code sa 1949. Ang Article 1357 midugang nga kung perfected na ang kontrata, ang mga partido "may compel each other to observe that form" (mapugos sa usag usa nga sundon ang maong porma): ang lagda bahin sa pagsulat dili mopugong nga maglungtad ang kontrata.

Kini nga panid wala maghisgot kung giunsa pagtratar sa korte ang notarized nga dokumento isip ebidensya, o ang bayad sa notary. Lahi kana nga mga pangutana.

Makapamatuod kini sa utang. Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), ang mga nangutang mipirma og mubo nga acknowledgment receipt para sa ₱500,000, "payable within one (1) year from date hereof with interest" (bayran sulod sa usa ka tuig sukad karon uban ang interest). Giisip sa Supreme Court kini nga resibo nga pamatuod sa simple loan nga adunay interest nga gikasabutan sa sinulat, ug gipatuman niini ang legal rate. Sa kuwenta, nakita sa Korte nga nabayran na sa mga nangutang sa hingpit ang utang ug ang interest niini, ug gimandoan ang mga nagpahulam nga iuli ang gamay nga sobra nga bayad. Wala gihisgoti sa desisyon ang notarization.

Sumala sa Article 1953, ang tawo nga midawat og utang nga kwarta "is bound to pay to the creditor an equal amount of the same kind and quality" (obligado nga mobayad sa creditor og parehas nga kantidad, sama nga klase ug kalidad). Ang note o resibo mao ang paagi sa nagpahulam aron mapamatud-an kana nga obligasyon.

Ang Negotiable Instruments Law (Act No. 2031) naggamit niini nga termino sa mas pig-ot nga kahulogan. Sumala sa Section 184, ang negotiable promissory note kay sinulat nga saad nga walay kondisyon, gipirmahan sa naghimo, nga mobayad og piho nga kantidad sa kwarta on demand o sa piho o matino nga petsa sa umaabot, "to order" o "to bearer". Ang Section 1 naglista sa parehas nga mga requirement.

Ang Negotiable Instruments Law adunay kaugalingong mga lagda para niini nga mga note. Ang personal nga note dili negotiable kung wala kini moingon og "to order" o "to bearer", o kung ang saad adunay kondisyon. Dili kana nagpasabot nga wala na silay pulos. Ang non-negotiable nga note mahimo gihapong valid nga sinulat nga kontrata sa utang ubos sa Civil Code.

Kung gikasabutan ang interest, kinahanglan kini isulat. Ang Article 1956 nag-ingon:

Buot ipasabot: walay interest nga bayran gawas kung klaro kini nga gikasabutan sa sinulat.

Kung ang note nag-ingon og "with interest" pero walay rate, ang Korte sa Abella migamit sa legal rate nga gipatuman sa dihang gipirmahan ang kasabutan. Para sa kasabutan nga gipirmahan sukad Hulyo 1, 2013, ang legal rate kay 6% matag tuig. Tan-awa ang Pila ang legal interest rate sa Pilipinas? ug Legal ba ang 5% nga interest matag bulan?

Ang note kay sinulat nga kontrata. Sumala sa Article 1144, ang aksyon base sa sinulat nga kontrata kinahanglan i-file sulod sa napulo ka tuig sukad nga mitungha ang katungod sa pagkaso. Ang kaso nga gi-file sa korte, ang sinulat nga demand sa creditor, o ang sinulat nga pag-ila sa utang sa debtor mopahunong sa maong period (Article 1155). Tan-awa ang Pila ka tuig nga makolekta pa ang utang?

Kung wala gyuy papel, ang period para sa oral nga kontrata kay unom ka tuig. Tan-awa ang Mobugkos ba ang verbal nga kasabutan?

Kini mga gihimo-himo nga ehemplo aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Nina mipahulam og ₱15,000 kang Paolo. Si Paolo misulat ug mipirma: "I promise to pay Nina ₱15,000 on June 30." Walay notary. Sinulat kini nga kontrata sa utang (Articles 1356 ug 1358). Kung dili mobayad si Paolo, si Nina adunay napulo ka tuig sukad sa due date para mokaso base niini (Article 1144).

Ang parehas nga note nag-ingon og "with interest" pero walay rate. Gikasabutan sa sinulat ang interest, pero walay rate, busa sumala sa Abella, ang legal rate sa panahon sa pagpirma ang magamit.

Si Ramon mipirma og note nga nag-ingon: "I will pay Lito ₱40,000 if my business earns a profit this year." Tungod kay ang saad nagdepende sa kondisyon, dili kini negotiable promissory note ubos sa Section 184. Kung makakolekta ba si Lito nagdepende kung mahitabo ba ang kondisyon ug sa mga lagda sa Civil Code bahin sa conditional obligations.

Si Joy mipahulam og ₱6,000 sa iyang ig-agaw ug ang gitipigan ra niya kay usa ka chat message nga nag-ingon "thanks for the ₱6,000, I'll pay next month". Kung igo ba kana nga message isip pamatuod, pangutana kana sa ebidensya nga wala gihisgoti niini nga panid.

Pakigsulti sa abogado kung hapit na ka mopahulam o mangutang og dakong kantidad, kung ang note naglambigit og yuta, mortgage o guarantor, o kung gusto nimo mokaso base sa note. Mapasabot usab sa abogado kung kanus-a mapuslan ang notarization para sa imong dokumento. Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.