Pila ang Legal Interest Rate sa Pilipinas?

6% matag tuig, ang rate nga gitakda sa BSP Circular No. 799. Sa Nacar v. Gallery Frames (2013), gikutlo sa Supreme Court ang Section 1 sa Circular: ang rate para sa loan o forbearance sa bisan unsang kuwarta, goods o credits, ug ang rate nga gitugot sa mga judgment, kung walay klarong kontrata sa rate, unom ka porsyento per annum. Ang Circular nahimong epektibo niadtong Hulyo 1, 2013.

Sa 2022 nga Resolution sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, gisubli sa Korte: "In contracts of simple loan of money, the legal interest rate is currently 6%."

Naghisgot usab ang Civil Code og 6%. Ang Article 2209 nag-ingon nga kung maulahi ang nangutang sa pagbayad og kuwarta ug walay gikasabutang interest, ang danyos mao ang "the legal interest, which is six per cent per annum". Pero sulod sa daghang tuig, gigamit sa mga korte ang 12% sa loans ug judgments ubos sa nangaging mga lagda sa Central Bank. Ang 6% karon nagbarug sa BSP Circular No. 799 sumala sa paggamit niini sa Nacar, dili sa Article 2209 ra.

Oo. Para sa loans, forbearance ug judgments, ang rate 12% matag tuig hangtod Hunyo 30, 2013. Ang Nacar nag-ingon nga ang bag-ong rate "could only be applied prospectively and not retroactively". Busa:

• Para sa panahon hangtod Hunyo 30, 2013, 12% matag tuig ang magamit.
• Sukad Hulyo 1, 2013, 6% matag tuig ang magamit.
• Ang mga judgment nga nahimong final and executory sa wala pa ang Hulyo 1, 2013 "shall not be disturbed".

Sa Nacar mismo, ang award nag-earn og 12% matag tuig hangtod Hunyo 30, 2013 ug 6% matag tuig sukad Hulyo 1, 2013 hangtod mabayran sa hingpit.

Sa utang nga walay gikasabutang interest rate, ang interest isip danyos magsugod sa default. Ubos sa Article 1169 sa Civil Code, ang nangutang naa na sa delay sukad mangayo og bayad ang creditor, sa sulod o gawas sa korte. Ang Nacar nag-ingon nga ang 6% "computed from default, i.e., from judicial or extrajudicial demand". Gidugang sa Lara's Gifts (2019 ug 2022) nga kini modagan hangtod sa hingpit nga pagbayad.

Ang Nacar adunay usab lahi nga lagda para sa panahon human mahimong final ang money judgment: 6% matag tuig "from such finality until its satisfaction". Sa Lara's Gifts (2019), giingon sa Korte nga kana nga lagda wala makapaklaro nga, sa loans, ang gikasabutang interest rate magamit hangtod sa hingpit nga pagbayad, ug ang 2022 nga Resolution misubli sa mga lagda nga wala na kana nga lahi nga lakang. Kung giunsa pagdagan sa interest human sa final judgment, pangutana kini para sa abogado.

Sa mga claim nga dili pa piho ang kantidad, sama sa ubang danyos, ang Article 2213 nag-ingon nga dili makuha ang interest "except when the demand can be established with reasonable certainty".

Dili isip gikasabutang interest. Mubo ra ang Article 1956:

Busa ang verbal nga saad og "10% matag bulan" dili makolekta isip interest. Pero dili kini nagpasabot nga libre ra ang pagbayad og ulahi. Kung naa sa delay ang nangutang human sa demand, makapangayo ang nagpahulam og legal interest isip danyos gikan sa petsa sa demand (Lara's Gifts, 2022).

Unsa man kung ang dokumento nag-ingon og "with interest" pero walay rate? Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), ang resibo nag-ingon nga bayran ang kuwarta sulod sa usa ka tuig "with interest", nga walay rate. Gigamit sa Korte ang legal rate. Gidugang niini nga kung ang legal rate gamiton isip gikasabutang interest, kini ang legal rate "at the time the agreement was executed". Ang utang sa Abella gihimo niadtong 1999, busa 12% matag tuig ang rate niini.

Dili gawas kung gikasabutan. Ang Article 1959 nag-ingon nga ang interest nga due ug wala mabayri "shall not earn interest", pero mahimong magkasabot ang mga partido nga idugang ang wala mabayring interest sa principal aron mo-earn kini og bag-ong interest. Sa Lara's Gifts (2019), giingon sa Korte nga dili angay i-compound ang interest, "whether stipulated or legal, unless compounding is expressly agreed upon in writing by the parties or mandated by law or regulation."

Adunay usa ka lagda nga gitakda sa balaod. Ubos sa Article 2212, "Interest due shall earn legal interest from the time it is judicially demanded". Sa 2022 nga Resolution, giingon sa Korte nga kining interest sa interest gitakda sa balaod ug dili ibilin sa diskresyon sa korte.

Dili. Kini ang fallback nga rate (gamiton kung walay lain). Tulo ka punto:

1. Ang sinulat nga gikasabutang rate ang una, basta dili kini unconscionable. Ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon nga kung unconscionable ang gikasabutang rates, gamiton sa korte ang legal rate nga gitakda sa BSP. Tan-awa ang Legal ba ang 5% monthly interest?
2. Danyos nga dili utang. Sa danyos nga dili piho ang kantidad, ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon nga mahimong mopatong ang korte og interest nga 6% matag tuig, sumala sa diskresyon niini.
3. Ang ubang balaod adunay kaugalingong rate. Sa Sameer Overseas Placement Agency v. Cabiles (2014), mihukom ang Korte nga dili ma-repeal sa BSP circulars ang Republic Act No. 8042, busa ang refund sa placement fees sa mga OFW nga ilegal nga gi-dismiss nagpabilin sa 12% nga rate nga gitakda sa maong balaod.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Ana nagpahulam og ₱50,000 kang Ben. Ang note nga gipirmahan ni Ben nag-ingon og "payable on March 1, 2026" ug walay gihisgot nga interest. Wala mobayad si Ben. Nagpadala si Ana og sinulat nga demand niadtong Abril 1, 2026. Walay interest nga gikasabutan sa sinulat (Article 1956), pero sukad Abril 1, 2026 utang na ni Ben ang legal interest isip danyos sa iyang pagkaulahi: 6% matag tuig, o ₱3,000 matag tuig, hangtod mobayad siya.

Si Mark miuyon sa sulti sa iyang ig-agaw nga mobayad og "10% interest". Walay gisulat, busa dili due ang 10%. Kung maulahi og bayad si Mark human sa demand, ang legal rate ra ang mapangayo sa iyang ig-agaw isip danyos gikan sa demand.

Pakigsulti sa abogado kung nag-compute ka og interest para sa demand letter o kaso sa korte, kung nagsugod ang imong utang sa wala pa ang Hulyo 1, 2013 ug importante ang panahon sa 12%, o kung ang kontrata adunay penalty charges dugang sa interest. Nausab ang mga lagda sa interest sa paglabay sa mga tuig, ug ang sakto nga rate nagdepende sa matang sa obligasyon ug sa mga dokumento. Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.