Legal ba ang 5% Monthly Interest sa Pilipinas?

Walay piho para sa ordinaryong utang. Ang Article 1961 sa Civil Code nag-ingon nga ang usurious contracts (kontrata nga sobra og interest) gidumala sa Usury Law ug ubang special laws. Sa 2022 nga Resolution sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, giingon sa Supreme Court nga ang Central Bank Circular No. 905, Series of 1982, "effectively lifted the ceiling on interest rates."

Dili kini nagpasabot nga pwede ang bisan unsang rate. Ang samang Resolution nag-ingon nga ang gikasabutang interest rates, "whether conventional or compensatory, are subject to the 'unconscionability' standard". Sa laing pagkasulti, gawasnon ang mga partido nga magkasabot sa rate, pero mahimong dili ipatuman sa korte ang rate nga unconscionable.

Kining panid bahin sa utang tali sa pribadong mga partido ubos sa Civil Code. Ang mga lending ug financing company, lakip ang online lending apps, mahimong sakop sa laing mga lagda nga wala hisgoti niining panid. Tan-awa ang Harassment sa online lending app: unsay giingon sa balaod.

Ang lima ka porsyento matag bulan katumbas sa 60% matag tuig. Ang legal interest rate 6% matag tuig (tan-awa ang Pila ang legal interest rate?). Busa ang 5% matag bulan napulo ka pilo sa legal rate, ug lima ka pilo sa 12% matag tuig, nga mao ang doble sa legal rate (ang Korte naghisgot og "twice the prevailing legal rate", nga gipasabot sa ubos).

Sa utang nga ₱100,000, ang 5% matag bulan ₱5,000 kada bulan, o ₱60,000 matag tuig, sa dili pa ang bisan unsang penalty charges.

Walay usa ka numero. Ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon nga ang interest rates "become unconscionable in light of the context in which they were imposed or applied", busa ang pangutana nagdepende sa diskresyon sa korte base sa mga kamatuoran sa matag kaso.

Naghatag ang Korte og praktikal nga test. Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), giingon niini nga ang legal rate mao ang gituohang makatarunganong bayad para sa hinulam nga kuwarta. Kung ang gikasabutang rate labaw sa doble sa prevailing legal rate, "it is for the creditor to prove that this rate is required by prevailing market conditions." Gisubli kini sa Lara's Gifts (2022) ug gidugang nga ang creditor "must also show that the parties were on an equal footing when they stipulated on the interest rate."

Busa, kay ang legal rate 6% matag tuig:

Lagda kini bahin sa kung kinsa ang kinahanglan mopamatuod og unsa. Dili kini legal cap, ug ang rate nga ubos sa 12% mahimo gihapong kuwestiyonon base sa mga kamatuoran.

Oo, sa nangaging mga kaso. Ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon: "This Court had struck down stipulated monthly interest rates of 2.5%, 5%, 6%, and 10% for being unconscionable." Sa samang bahin, gihulagway sa Korte ang Toledo v. Hyden, diin gi-uphold ang monthly rate nga 6% hangtod 7% kay ang nangutang wala dinalian nga nagkinahanglan og kuwarta ug siya mismo nakahimo og dili makiangayon nga mga buhat.

Sa Abella, gusto sa mga nagpahulam og 2.5% matag bulan, o 30% matag tuig. Gipakita sa Korte nga, kung i-compound, ang utang sa ₱500,000 nga loan motubo unta og labaw sa ₱33 million pag-abot sa 2015. Gitawag niini nga unconscionable ang rate ug giingon nga ang interest "is not the default vehicle for predatory gain."

Kini nga mga kaso nagpakita sa pattern: ang taas nga monthly rates sagad mabasura, pero ang resulta nagdepende sa mga kamatuoran.

Ang rate ra ang mawala. Ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon nga kung unconscionable ang gikasabutang rate, "only the rate is nullified and deemed not written into the contract; the parties' agreement on the payment of interest remains." Dayon gamiton sa korte ang legal rate nga prevailing sa panahon nga gihimo ang kasabutan.

Kinahanglan gihapon bayran sa nangutang ang principal. Ubos sa Article 1953 sa Civil Code, kinahanglan ibalik sa nangutang ang parehas nga kantidad sa samang matang ug kalidad. Ang pagkakita nga sobra kataas ang interest dili mokansela sa utang.

Parehas usab ang pagtratar sa penalty charges. Ang Article 1229 nag-ingon nga ang penalty "may also be reduced by the courts if it is iniquitous or unconscionable", ug ang Lara's Gifts (2022) nag-ingon nga ang Korte nakapakunhod o nakatangtang na og penalty charges nga unconscionable.

Oo. Ang Article 1956 nag-ingon:

Ang rate nga gikasabutan pinaagi ra sa sulti ("5% matag bulan" nga gisulti pero wala gayod isulat) dili due isip interest. Kung ang gipirmahang note nag-ingon og "with interest" pero walay rate, gigamit sa Abella ang legal rate nga epektibo sa panahon nga gipirmahan ang note. Tan-awa ang Balido ba ang promissory note nga walay notaryo?

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Rosa nanghulam og ₱100,000 kang Tess, usa ka pribadong nagpahulam. Ang gipirmahang note nag-ingon og "5% interest per month". Nagbayad si Rosa sulod sa pipila ka panahon, dayon mihunong. Kung mokiha si Tess, kinahanglan niya ipakita nga ang 5% matag bulan (60% matag tuig) gikinahanglan sa kahimtang sa merkado ug nga parehas ang posisyon nila ni Rosa. Kung makita sa korte nga unconscionable ang rate, tangtangon niini ang rate ug gamiton ang legal rate nga prevailing sa panahon nga gipirmahan ang note. Kinahanglan gihapon bayran ni Rosa ang ₱100,000.

Si Dan nanghulam og ₱10,000 sa iyang kauban sa opisina. Nagkasabot sila sa sulti og "5% matag bulan", pero walay gisulat. Ang 5% dili due isip interest (Article 1956). Kung maulahi og bayad si Dan human sa demand, ang legal interest ra ang mapangayo sa iyang kauban isip danyos sa pagkaulahi.

Si Liza nagpahulam og ₱30,000 sa 1% matag bulan (12% matag tuig) ubos sa gipirmahang note. Dili kini labaw sa doble sa legal rate, busa dili magamit ang dugang nga pas-anon sa pagpamatuod. Mahimo gihapong pangayoon kang Liza nga pamatud-an ang utang ug ang kasabutan.

Pakigsulti sa abogado kung gikiha ka bahin sa utang nga taas og monthly rate o penalty charges, kung nagpahulam ka ug nagdesisyon kung unsang rate ang ibutang sa kontrata, o kung adunay lending company nga nalambigit. Kung unconscionable ba ang rate, gidesisyonan kini kaso por kaso, base sa ebidensya. Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.