Article 1145 sa Civil Code: Unom ka tuig para sa oral nga kontrata
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 1145?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
The following actions must be commenced within six years:
(1) Upon an oral contract;
(2) Upon a quasi-contract.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 1145 sa Civil Code naghatag og unom ka tuig sa pag-file og kaso bahin sa oral contract o quasi-contract. Ang oral contract kay kasabotan nga sa baba ra gihimo, sama sa verbal nga pahulam tali sa magkauban. Ang quasi-contract kay katungdanan nga gimugna sa balaod aron walay dili makiangayon nga mopahimulos (unjust enrichment), sama sa katungdanan nga ibalik ang kwarta nga nasayop og padala. Human sa unom ka tuig nga walay pagputol sa ihap, mahimong gamiton sa pikas nga partido ang prescription isip depensa.
Mas mubo kini nga panahon kaysa sa sinulat nga kontrata. Ubos sa Article 1144, ang kaso bahin sa sinulat nga kontrata adunay napulo ka tuig. Busa ang samang utang mahimong adunay lahi nga deadline depende kung gisulat ba kini o wala.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Ang cash nga pahulam ni Leo sa iyang amigo
Gipahulam ni Leo ang iyang amigo og ₱8,000 nga cash, bayran sulod sa tulo ka bulan. Walay gisulat. Oral contract ang pahulam, busa si Leo adunay unom ka tuig gikan sa due date sa pagkaso ubos sa Article 1145(1). Kinahanglan niya og laing pamatuod sa pahulam, sama sa mga saksi o rekord sa kwarta nga iyang gihatag. Dili siya makapangayo og interest nga sa baba ra gikasabotan (Article 1956).
Ang nasayop nga padala ni Grace
Gusto unta ni Grace nga magpadala og ₱5,000 sa iyang igsoon apan nasayop siya og type sa account number. Ang kwarta naadto sa usa ka estranghero, nga dili mobalik niini. Ang estranghero nakadawat og kwarta nga wala siyay katungod, tungod sa sayop, busa kinahanglan niya kining ibalik (Article 2154). Ang kaso aron mabawi kini usa ka kaso bahin sa quasi-contract: unom ka tuig ubos sa Article 1145(2).
Ang karaan nga verbal nga pahulam ni Ramon
Ang verbal nga pahulam ni Ramon sa usa ka katrabaho na-due niadtong 2018. Wala gyud siya magpadala og sinulat nga demand, ug ang katrabaho wala gyud mopirma og bisan unsa nga nag-ila sa utang. Pag-abot sa 2024, nahuman na ang unom ka tuig. Kung mokaso si Ramon karon, mahimong gamiton sa katrabaho ang prescription isip depensa.
Kini mga hinimo-himo lang nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Kung mopahulam ka og kwarta nga sa baba ra, tipigi ang bisan unsang pamatuod nga naa nimo: rekord sa transfer, resibo, mga mensahe ug ngalan sa mga tawo nga nakakita sa kasabotan.
- Ang sinulat nga demand letter makaputol sa panahon (Article 1155). Para sa lakang sa barangay sa dili pa mokaso, tan-awa ang kinahanglan ba ko moadto una sa barangay?
- Para makita ang tanang panahon nga magkatapad, tan-awa ang table sa prescription of civil actions ug pila ka tuig nimo makolekta ang utang?
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakita og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 1145?
The following actions must be commenced within six years: (1) Upon an oral contract; (2) Upon a quasi-contract.
Sa yanong pagkasulti, aduna kay unom ka tuig sa pag-adto sa korte:
- Bahin sa oral contract. Verbal nga kasabotan nga valid ug mapatuman, sama sa verbal nga pahulam, verbal nga kasabotan sa pagbuhat og trabaho, o verbal nga baligya.
- Bahin sa quasi-contract. Obligasyon nga motungha bisan walay kasabotan, kay ang balaod dili motugot nga ang usa ka tawo mopabilin sa kaayohan nga iya sa uban.
Binding ba gyud ang verbal agreement?
Kasagaran oo. Matod sa Article 1356, ang mga kontrata obligatory "in whatever form they may have been entered into", basta kompleto ang mga essential requisites para sa pagka-valid.
Ang pipila ka verbal agreement dili mapatuman sa korte kung walay pirmado nga sulat, gawas kung na-ratify kini. Kini ang mga kasabotan nga sakop sa Statute of Frauds sa Article 1403, sama sa lease nga mas taas sa usa ka tuig o saad nga bayran ang utang sa laing tawo. Para niini, ang pangutana dili lang ang deadline kondili kung mapamatud-an ba gyud ang kasabotan sa korte. Tan-awa ang binding ba ang verbal agreement?
Unsa ang quasi-contract?
Gipatin-aw kini sa Article 2142 sa Civil Code:
Certain lawful, voluntary and unilateral acts give rise to the juridical relation of quasi-contract to the end that no one shall be unjustly enriched or benefited at the expense of another.
Ang labing ilado nga pananglitan mao ang bayad tungod sa sayop. Matod sa Article 2154, kung adunay nadawat nga butang nga walay katungod nga i-demand kini, ug gihatag kini "through mistake, the obligation to return it arises." Ang kaso aron mabawi kini usa ka kaso bahin sa quasi-contract, busa ang unom ka tuig sa Article 1145 ang magamit.
Kanus-a magsugod ang unom ka tuig?
Walay kaugalingong sugdanan ang Article 1145. Ang kinatibuk-ang lagda sa Article 1150 ang magamit: ihapon ang panahon "from the day they may be brought". Sa oral nga utang nga adunay due date, kasagaran makakaso na ang nagpahulam sa paglabay sa due date nga wala mabayri.
Ang unom ka tuig mahimong maputol pinaagi sa pag-file og kaso sa korte, sinulat nga extrajudicial demand gikan sa creditor, o sinulat nga pag-ila sa utang gikan sa debtor (Article 1155). Timan-i ang pulong nga "written" (sinulat). Ang pahinumdom o saad nga mobayad nga sa baba ra wala sa lista.
Kanunay nga pangutana
Pila ka tuig ang panahon sa pagkaso sa verbal agreement sa Pilipinas?
Unom ka tuig. Matod sa Article 1145 sa Civil Code, ang kaso bahin sa oral contract (kasabotan nga sa baba ra) kinahanglang sugdan sulod sa unom ka tuig.
Pila ka tuig nimo makolekta ang utang nga sa baba ra gikasabotan?
Ang kaso aron makolekta ang utang nga sa baba ra gikasabotan sakop sa Article 1145(1): unom ka tuig. Ang utang nga naa sa pirmado nga sulat adunay napulo ka tuig ubos sa Article 1144.
Unsa ang quasi-contract?
Matod sa Article 2142, ang pipila ka legal, boluntaryo ug unilateral nga buhat makamugna og quasi-contract, aron walay tawo nga dili makiangayon nga mopahimulos sa gasto sa uban. Kasagarang pananglitan ang kwarta nga nabayad tungod sa sayop: matod sa Article 2154, ang nakadawat kinahanglang mobalik niini.
Kanus-a magsugod ang unom ka tuig?
Matod sa Article 1150, ihapon ang panahon gikan sa adlaw nga mahimo nang ifile ang kaso, gawas kung adunay special rule nga lahi. Sa oral nga utang nga adunay klaro nga due date, kasagaran kini sa paglabay sa due date nga walay bayad.
Mohunong ba ang unom ka tuig sa usa ka text o pahinumdom sa baba?
Ang Article 1155 naglista og kaso sa korte, sinulat nga extrajudicial demand gikan sa creditor ug sinulat nga pag-ila gikan sa debtor. Ang demand nga sa baba ra wala sa lista. Kung ang text message o e-mail maisip ba nga sinulat, pangutana kini sa abogado.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?