Crimes Against Property: Theft, Robbery, Estafa kag Iban Pa

Ang paagi sang pagkuha sang property. Ginapaathag sang Article 293 ang robbery:

Ginapaathag sang Article 308 ang theft:

Ang force upon things amo ang paagi kon paano naabot sang nakasala ang property: para sa robbery sa balay, ang pagsulod sa buho nga indi para sa pagsulod, ang pagguba sang dingding, puertahan ukon bintana, ukon ang paggamit sang peke nga yabi (Article 299). Gani ang pagguba sang balay agod magpangawat robbery, indi theft. Ang hinali nga pag-agaw indi pirme robbery: sa Ablaza v. People (2018), ginbag-o sang Supreme Court ang conviction sa pag-agaw sang mga kulintas halin sa robbery pakadto sa theft, kay ang pag-agaw indi dayon mapareho sa paggamit sang violence. Tan-awa ang Robbery vs theft.

Suno sa kantidad sang ginkuha, sa idalom sang Article 309 nga ginbag-o sang Republic Act No. 10951. Ang mga bracket yara sa table sang silot sa theft. Ginabilang man sang Article 308 nga theft ang pagtago sang nadula nga property imbes nga ihatag ini sa tag-iya ukon sa lokal nga awtoridad. Tan-awa ang Ano ang silot sa theft?

Consummated na ang theft sa tion nga nakuha na sang nakasala ang butang. Sa Valenzuela v. People (2007), siling sang bug-os nga Supreme Court nga wala sang frustrated theft, gani ang shoplifter nga nadakpan sa gwaan kasagaran nakahimo na sang consummated theft. Tan-awa ang Nadakpan nga nagashoplift antes nakaguwa sa tindahan kag Attempted, frustrated kag consummated nga krimen.

Ginapataas sang Article 310 sang duha ka degree ang silot kon ang theft ginhimo sang domestic servant ukon may grave abuse of confidence, ukon kon ang ginkawat motor vehicle, mail matter, large cattle, lubi halin sa plantation ukon isda halin sa fishpond, ukon kon ginkuha ini samtang may sunog, linog, bagyo ukon iban nga kalamidad, aksidente sang salakyan ukon gamo sang publiko. Ang theft nga ginhimo sang kasambahay amo ang komon nga halimbawa. Tan-awa ang Ano ang qualified theft? kag qualified theft.

Depende sa klase sang robbery:

• Paagi sa violence ukon pagpanghadlok (Article 294). May lima ka lebel sang silot, depende kon may napatay ukon ginlugos, kon daw ano kabug-at ang mga pilas, kag kon ang violence naglapaw sa kinahanglan sang robbery. Ang robbery with homicide may silot nga reclusion perpetua, kay ginadumili sang Republic Act No. 9346 ang death penalty.
• Paagi sa force upon things sa balay, public building ukon simbahan (Article 299). Ang silot depende kon armado ang mga tulisan kag kon ang property nagabili sang sobra sa ₱50,000.

Tan-awa ang table sang silot sa robbery kag Robbery sa Pilipinas.

Ang estafa, ukon swindling, amo ang pagdaya sa iban nga tawo paagi sa isa sa mga paagi nga ginlista sa Article 315. Ang pinakakomon amo ang pagtago sang kwarta ukon baligya nga nabaton in trust ukon on commission (abuse of confidence), ang pagbutig antes ukon sa tion nga ginahatag ang kwarta (false pretenses), kag ang pagbayad sang tseke nga wala sang pondo. Sa Corpuz v. People (2014), ginlista sang bug-os nga Supreme Court ang mga elemento sang estafa by abuse of confidence kag siling nga ang demand nga ibalik ang property "need not even be formal; it may be verbal."

Ang silot depende sa kantidad: tan-awa ang table sang silot sa estafa kag Estafa: mga elemento kag silot. Ang simple nga indi pagbayad sang utang, nga wala sang butig sa umpisa kag wala sang ginsalig nga butang, kasagaran civil nga kaso, indi estafa: tan-awa ang Mahimo ka bala mapriso tungod sa utang nga wala nabayaran? Ang tseke nga nag-bounce mahimo man mangin lain nga kaso suno sa Batas Pambansa Blg. 22: tan-awa ang BP 22 vs estafa.

May duha pa ka article nga nagatakup sang iban nga pagdaya. Ang Article 316 nagalista sang anom ka iban pa nga porma sang swindling, pareho sang pagbaligya ukon pagmortgage sang duta samtang nagapanghambal nga sia ang tag-iya. Ginasilutan sang Article 318 ang bisan ano nga iban pa nga pagdaya nga nagaresulta sa danyos kag wala natakpan sang nauna nga mga article.

Sa theft, ginakuha sang nakasala ang property nga wala sang consent. Sa estafa, ang tag-iya ang naghatag sini, tungod sa pagsalig ukon tungod sa butig, kag dayon gindaya sang nakasala ang tag-iya. Pinakamalapit ang duha kon ang empleyado ang nagtago sang kwarta: ang Article 310 nagahambal sang theft "with grave abuse of confidence", samtang ang Article 315 nagahambal sang property nga nabaton in trust. Kon diin sa duha ang magaaplikar, depende kon paano ginhuptan sang tawo ang property kag sa mga facts nga napamatud-an. Tan-awa ang Theft vs estafa.

Mahimo. Ginasilutan sang Article 312 ang pagkuha sang real property, ukon ang pag-usurp sang real rights sa property, nga iya sang iban paagi sa violence ukon pagpanghadlok sa mga tawo. Ang silot amo ang multa nga 50 tubtob 100 percent sang ganansya nga nakuha, pero indi magnubo sa ₱15,000, kag ginasilutan sing lain ang nakasala para sa mga buhat sang violence. Kon wala sang violence ukon pagpanghadlok, indi magaaplikar ang Article 312, kag ang remedyo kasagaran civil nga kaso pareho sang forcible entry. Tan-awa ang May nag-agaw sang imo duta paagi sa pwersa kag Mga gamo sa duta kag property.

Ang tinuyo nga pagguba sang property sang iban, kon ang buhat indi arson ukon iban nga krimen sang pagguba (Article 327). Ang pagkiskis sang kotse gamit ang yabi ukon ang tinuyo nga pagbuka sang bintana mga halimbawa. Ang silot depende sa kantidad sang danyos (Article 329). Ang danyos nga tungod lang sa pagpabaya lain nga offense. Tan-awa ang Malicious mischief.

Ginalibre sang Article 332 ang pila ka paryente sa criminal liability para sa tatlo ka krimen:

Mahimo gihapon ipabalik sa paryente ang property ukon ipabayad sia sang damages, kag ang mga indi paryente nga nagbulig indi libre. Sa Carungcong v. People (2010), siling sang Supreme Court nga para sa sini nga katuyuan padayon ang relasyon bilang paryente sa pag-asawa (in-law) bisan napatay na ang asawa, pero ang exemption wala nagatakup sang kaso nga estafa through falsification of public documents, isa ka complex crime. Wala sa listahan ang robbery, kag ang kasambahay ukon empleyado indi paryente. Tan-awa ang Mahimo ka bala mag-file sang theft ukon estafa batok sa imo paryente?

Ini mga himo-himo lang nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Mario nakakita sang pitaka nga may kwarta sa lingkuranan sang jeepney kag gintago niya ini, nga wala nagtinguha nga ibalik ini sa tag-iya ukon dal-on sa awtoridad. Suno sa Article 308, mahimo ini mangin theft, kag ang kantidad ang magadesisyon sang silot.

Si Lea naghatag sa iya kaingod nga si Joy sang alahas agod ibaligya on commission, nga may obligasyon nga i-remit ang ginbaligyaan ukon ibalik ang mga alahas. Wala ginhimo ni Joy ang bisan isa sa duha kag wala na sia nagasabat. Kon mapamatud-an ang mga facts, nagahaum ini sa estafa by abuse of confidence suno sa Article 315, pareho sa Corpuz.

Si Ben nagkuha sang laptop sang iya amay nga wala nagpangayo sang permiso kag ginbaligya ini. Suno sa Article 332, si Ben, bilang anak (descendant), wala sang criminal liability sa theft, pero mahimo sia ipabayad sang laptop. Ang abyan nga nagbulig sa iya sa pagbaligya sini indi libre.

Mangayo sang legal nga bulig dayon kon ginakasuhan ka sang crime against property, ukon antes ka mag-file sang reklamo, kay ang mga facts ang nagadesisyon kon ano nga krimen ang magaaplikar kag kon diin nga penalty bracket. May mga deadline man ang criminal cases: tan-awa ang Pila ka tuig antes mag-prescribe ang criminal case? Kon indi mo makaya ang abogado, mahimo makabulig ang Public Attorney's Office: tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.