Prescription sang mga Krimen sa Pilipinas: Table
Deadline sa pagpasaka sang criminal nga kaso: 20 ka tuig sa pinakamabug-at, 1 ka tuig sa libel kag cyber libel, 4 sa BP 22, 2 ka bulan sa light offenses.
| Krimen ukon silot | Nagaprescribe sa sulod sang | San-o nagasugod ang tion | Mga halimbawa | Ginhalinan |
|---|---|---|---|---|
| Mga krimen nga ginasilutan sang death, reclusion perpetua ukon reclusion temporal | 20 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre sang krimen sang biktima (offended party), sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente (Article 91) | Murder; homicide (reclusion temporal) | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Mga krimen nga ginasilutan sang iban nga afflictive nga silot, pareho sang prision mayor | 15 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre (Article 91) | Estafa paagi sa bouncing check sa pinakanubo nga bracket sang kantidad (prision mayor sa iya minimum nga period) | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Mga krimen nga ginasilutan sang correctional nga silot, pareho sang prision correccional (luwas sa arresto mayor) | 10 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre (Article 91) | Estafa nga indi paagi sa bouncing check, sa bracket nga ginasilutan sang prision correccional sa iya minimum kag medium nga period | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Mga krimen nga ginasilutan sang arresto mayor | 5 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre (Article 91) | Less serious physical injuries; estafa sa pinakanubo nga bracket sang kantidad, nga indi paagi sa bouncing check | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Libel kag iban pa nga pareho nga offense | 1 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre sang libel sang biktima, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente (Article 91) | Makahuluya (defamatory) nga artikulo sa diaryo, ukon sa radyo | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Cyber libel (libel nga ginhimo paagi sa computer system, Republic Act No. 10175) | 1 ka tuig | Halin sa pagkadiskubre sang biktima, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente (Causing v. People, 2023) | Makahuluya nga Facebook post sang nagsulat sini | Causing v. People (2023), Supreme Court E-Library |
| Oral defamation (slander) kag slander by deed | 6 ka bulan | Halin sa pagkadiskubre (Article 91) | Pagpakahuya sa kaingod sa tingog nga mabaskog sa atubangan sang iban nga tawo | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| Light offenses (amo ini ang tinaga sang Code) | 2 ka bulan | Halin sa pagkadiskubre (Article 91) | Tan-awa ang mga nota parte sa light offenses | Republic Act No. 4661 (Article 90 of the Revised Penal Code), Supreme Court E-Library |
| BP 22 (Bouncing Checks Law) | 4 ka tuig | Halin sa paghimo sang offense ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini | Paghatag sang check nga nag-bounce kay wala sing pondo | Panaguiton v. Department of Justice (2008), Supreme Court E-Library |
| Special law nga wala sing kaugalingon nga deadline: ginasilutan sang multa lang, ukon sang pagkabilanggo nga indi magsobra sa 1 ka bulan, ukon pareho | 1 ka tuig | Halin sa paghimo sang paglapas ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini (Act No. 3326, Sec. 2) | Wala sing halimbawa sa sini nga table | Act No. 3326 (1926), Sec. 1(a), Supreme Court E-Library |
| Special law nga wala sing kaugalingon nga deadline: pagkabilanggo nga sobra sa 1 ka bulan pero kulang sa 2 ka tuig | 4 ka tuig | Halin sa paghimo sang krimen ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini (Act No. 3326, Sec. 2) | BP 22 (tubtob 1 ka tuig nga pagkabilanggo) | Act No. 3326 (1926), Sec. 1(b), Supreme Court E-Library |
| Special law nga wala sing kaugalingon nga deadline: pagkabilanggo nga 2 ka tuig ukon labaw pero kulang sa 6 ka tuig | 8 ka tuig | Halin sa paghimo sang krimen ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini (Act No. 3326, Sec. 2) | Wala sing halimbawa sa sini nga table | Act No. 3326 (1926), Sec. 1(c), Supreme Court E-Library |
| Special law nga wala sing kaugalingon nga deadline: pagkabilanggo nga 6 ka tuig ukon labaw | 12 ka tuig (treason: 20 ka tuig) | Halin sa paghimo sang krimen ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini (Act No. 3326, Sec. 2) | Wala sing halimbawa sa sini nga table | Act No. 3326 (1926), Sec. 1(d), Supreme Court E-Library |
| Paglapas sang municipal ordinance | 2 ka bulan | Halin sa paghimo sang krimen ukon, kon wala nahibal-an sadto, halin sa pagkadiskubre sini (Act No. 3326, Sec. 2) | Wala sing halimbawa sa sini nga table | Act No. 3326 (1926), Sec. 1, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Ang prescription amo ang deadline sa pagpasaka sang criminal nga kaso. Para magamit ang una nga mga row, kinahanglan mo mahibal-an ang klase sang silot: tan-awa ang Kalawigon sang mga silot.
- San-o nagasugod kag nagauntat ang tion (Article 91): nagadalagan ang tion halin sa adlaw nga nadiskubre ang krimen sang biktima, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente. Ang pagpasaka sang complaint ukon information nagaputol sini. Indi ini nagadalagan samtang ang nakasala yara sa gwa sang Pilipinas.
- Para sa BP 22, ginsiling sang Supreme Court sa Panaguiton v. Department of Justice (2008) nga ang pagpasaka sang complaint-affidavit sa city prosecutor nagputol sang apat ka tuig. Ginsikway sang Korte ang panghunahuna nga ang pagpasaka lang sang kaso sa korte ang nagapauntat sang tion. Tan-awa ang BP 22 vs estafa.
- Sa Causing v. People (2023), ginbayaan sang Supreme Court ang mas una nga desisyon nga ang cyber libel nagaprescribe sa 15 ka tuig. Ginsiling sini nga ang cyber libel nagaprescribe sa isa ka tuig, ginaisip halin sa pagkadiskubre. Tan-awa ang Causing v. People.
- Kon ang silot compound (may pila ka silot nga gintingob), siling sang Article 90 "the highest penalty shall be made the basis" (ang pinakamabug-at nga silot ang basehan) sang mga rule nga 20 ka tuig, 15 ka tuig kag 10 ka tuig.
- Light offenses: siling sang Article 90 "Light offenses prescribe in two months." Ang Article 9 sang Code nagagamit sang pareho nga termino, light felonies, para sa mga krimen nga ginasilutan sang arresto menor ukon gamay nga multa. Wala ginadesisyunan sang sini nga table nga pareho permi ang kahulugan sang duha ka termino, kag ang limit sang multa sa Article 9 kag ang mga klase sang multa sa Article 26 indi eksakto nga nagatupong. Malip-ot gid ang duha ka bulan. Para sa mga kantidad sang estafa, tan-awa ang Silot sa estafa suno sa kantidad.
- Ang mga row sang Act No. 3326 nagasunod sa teksto sini sa Supreme Court E-Library. Para lang ini kon ang special law wala nagatalana sang kaugalingon nga deadline. I-check ang eksakto nga law upod ang abogado.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Mila nakabaton sang check nga may petsa nga Marso 2021 nga nag-bounce sang amo man nga bulan. Nagpasaka siya sang BP 22 nga complaint sa city prosecutor sang Enero 2025, kulang sa apat ka tuig pagkatapos. Suno sa Panaguiton, ina nga pagpasaka nagputol sang deadline.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Rolly nakahimo sang less serious physical injuries kag dayon naglakat para mag-obra sa abroad sang tatlo ka tuig. Suno sa Article 91, ang lima ka tuig indi nagadalagan samtang yara siya sa gwa sang Pilipinas.
- Para sa bug-os nga paathag, tan-awa ang Pila ka tuig antes mag-prescribe ang criminal nga kaso? kag Article 90. Para sa utang kag iban pa nga civil nga kaso, tan-awa ang Pila ka tuig mahimo singgilon ang utang? Kon malapit na ang imo deadline, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?