Crimes Against Persons: Pagpatay kag Physical Injuries

Tatlo ka chapter:

• Pagkuha sang kabuhi: parricide, murder kag homicide, upod ang mga kaangot nga krimen pareho sang kamatayon sa tumultuous affray kag ang pagpabuto sang pusil (discharge of firearms); infanticide kag abortion; kag duels.
• Physical injuries: mutilation, serious, less serious kag slight physical injuries, kag ang paghatag sang makahalit nga substance.
• Rape, nga wala ginatalakay sa sini nga pahina.

Siling sang Article 246:

Ang relasyon amo ang nagahimo sini nga parricide. Sa People v. Lopez, Jr. (2018), ginlista sang Supreme Court ang ginpatay bilang, lakip sa iban, ang legitimate nga asawa sang akusado, gani ang pagpatay sa live-in partner indi parricide; mahimo ini murder ukon homicide. Tan-awa ang Parricide: ano ini kag ang silot kag parricide.

Indi magnubo sa isa sang anom ka circumstance sa Article 248, sa pagpatay nga indi parricide:

1. treachery, paggamit sang superior strength, bulig sang armado nga mga tawo, ukon paagi agod pahuyangon ang depensa ukon segurohon nga indi sia masilutan;
2. bayad, padya ukon promisa;
3. baha, sunog, hilo, explosion, motor vehicle ukon iban nga paagi nga nagaresulta sa daku nga kahalitan kag kalaglagan, kag iban pa;
4. sa tion sang kalamidad, pareho sang linog, makahalalit nga bagyo ukon epidemya;
5. evident premeditation; kag
6. cruelty, paagi sa tinuyo kag indi makatawhanon nga pagdugang sang pag-antos sang biktima, ukon pagpakahuy-a ukon pagyaguta sa tawo ukon sa iya bangkay.

Ang Article 249 amo ang nagasakop sa nabilin:

Kon murder ang kaso nga gin-file pero wala napamatud-an sa trial ang qualifying circumstance, pareho sang treachery, mahimo silutan ang pagpatay bilang homicide. Ginkumparar ang duha ka krimen sa Homicide vs murder. Ang kamatayon nga resulta sang kapabayaan, pareho sang aksidente sa dalan, kasagaran ginakaso bilang reckless imprudence resulting in homicide suno sa Article 365, indi bilang homicide: tan-awa ang Reckless imprudence: silot.

Ginadili sang Republic Act No. 9346 ang death penalty, gani reclusion perpetua ang ginapatuman sang korte bilang baylo. Siling man sang Section 3 sang sina nga law nga ang mga nasentensyahan sang reclusion perpetua suno sa sini indi makakuha sang parole suno sa Indeterminate Sentence Law. Mas magaan ang silot sa attempted kag frustrated nga pagpatay: tan-awa ang Attempted vs frustrated vs consummated kag ang table sang kalawigon sang mga silot.

Para sa homicide, huo, kinamatarong ini (matter of right) antes ma-convict sang Regional Trial Court, kay indi ini ginasilutan sang death, reclusion perpetua ukon life imprisonment (Rule 114 sang Rules of Criminal Procedure). Para sa murder kag parricide, indi kinamatarong ang bail kon mabaskog ang ebidensya nga sala ang akusado; ang korte ang magadesisyon pagkatapos sang hearing diin dapat ipakita sang prosecution nga mabaskog ang ebidensya. Tan-awa ang Bailable bala ang murder?

Kalabanan suno sa kon ano ka dugay indi makaobra ang biktima ukon nagakinahanglan sia sang medical attendance:

Ginasilutan man sang Article 266 ang pagmaltrato sa iban paagi sa buhat bisan wala sang samad. Ang Articles 265 kag 266 ginbag-o sang Republic Act No. 10951, nga nagbag-o sang kantidad sang ila multa; ang Article 263 wala. Ang silot para sa kada klase, kag kon san-o ini nagataas tungod sa relasyon sang biktima sa nakasala, yara sa Physical injuries: serious, less serious ukon slight?

Ang Article 254, sa amo man nga title, nagasilot sa pagpusil sa iban nga tawo, luwas kon ang mga hitabo nagapakita sang attempted ukon frustrated parricide, murder ukon homicide ukon iban nga krimen nga mas mabug-at ang silot. Suno sa pagbag-o sang Republic Act No. 11926, ginasilutan man ang tinuyo kag indiscriminate nga pagpabuto sang pusil, nga may mas mabug-at nga silot para sa mga miyembro sang military kag law enforcement agencies kon wala sila sa official duty, kag ginakansela ang firearm license sang nakasala. Tan-awa ang Pagpabuto sang pusil sa Bag-ong Tuig.

Sa criminal case, ginamandoan man sang korte ang akusado nga magbayad sang damages. Sa People v. Jugueta (2016), nagbutang ang Supreme Court sang standard nga kantidad agod pareho ang ginahatag sang tanan nga korte:

• Murder nga ginasilutan sang reclusion perpetua: ₱75,000 civil indemnity, ₱75,000 moral damages kag ₱75,000 exemplary damages; ₱100,000 kada isa kon ang silot kuntani death pero ginpanubo sa reclusion perpetua tungod sa RA 9346.
• Consummated homicide: ₱50,000 civil indemnity kag ₱50,000 moral damages, dugang pa ang ₱50,000 exemplary damages kon may napamatud-an nga aggravating circumstance.
• Wala sang resibo sang gasto sa lubong: ₱50,000 temperate damages.

Tan-awa ang Pila ang damages sa murder ukon homicide?

Huo, sa self-defense, kon napamatud-an ang tanan nga requisite sini suno sa Article 11: unlawful aggression, makatarunganon nga kinahanglanon sang paagi nga gingamit, kag wala sang bastante nga pagpanghagit halin sa tawo nga nagadepensa sang iya kaugalingon. Ang akusado nga nagasiling nga self-defense nagaako sang buhat kag dapat sia ang magpamatuod sang depensa. Tan-awa ang Self-defense sa Pilipinas kag unlawful aggression.

Tan-awa man ang pahina sang topiko parte sa criminal liability basics.

Suno sa Article 90 sang Code, ang mga krimen nga ginasilutan sang reclusion perpetua ukon reclusion temporal, pareho sang murder, parricide kag homicide, nagaprescribe sa sulod sang duha ka pulo ka tuig. Ang less serious physical injuries sa basic nga porma sini, nga ginasilutan sang arresto mayor, nagaprescribe sa sulod sang lima ka tuig. Ang slight physical injuries isa ka light felony, kag siling sang Article 90 nga ang light offenses nagaprescribe sa sulod sang duha ka bulan. Tan-awa ang table sang prescription of crimes.

Ini himo-himo lang nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Ginsalakay ni Rey ang iya kaingod halin sa likod samtang nagakatulog ini, kag napatay ang kaingod. Ang hinali nga pagsalakay sa biktima nga indi makadepensa sang iya kaugalingon mahimo nga treachery, nga magahimo sang krimen nga murder. Kon indi mapamatud-an ang treachery sa trial, homicide ang krimen.

Ginsumbag ni Jun ang isa ka lalaki sa away sa bar. Indi makaobra ang lalaki sang 12 ka adlaw. Suno sa sini nga mga hitabo, less serious physical injuries ang krimen suno sa Article 265. Kon 40 ka adlaw nga indi makaobra ang lalaki, serious physical injuries ini suno sa Article 263.

Ginpatay si Lina sang iya live-in partner. Bangod wala sila nakasal, indi parricide ang krimen. Depende sa mga circumstance, mahimo ini murder ukon homicide.

Dayon, kon ginaakusahan ka, gin-imbitar para pamangkuton ukon gin-aresto tungod sa bisan isa sini nga mga krimen, ukon kon may kapamilya ka nga ginpatay ukon ginpasakitan kag gusto mo mag-file sang reklamo. Ang abogado makausisa sang kaso, sang ebidensya, sang bail kag sang damages nga mahimo singilon. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.