Annulment vs Nullity vs Legal Separation: Ano ang Pagkakaiba?

Para sa magkatabing paghahambing ng annulment at legal separation, bawat hilera may kasamang article, basahin ang Annulment vs legal separation. Para sa buong larawan, kasama ang foreign divorce, basahin ang Annulment sa Pilipinas.

Nakalista sa Article 35 ang mga kasal na void mula pa sa umpisa:

Sakop din ng parehong article ang kasal na isinagawa ng taong walang legal na awtoridad (maliban kung naniwala nang may good faith ang mag-asawa na mayroon siya nito), ang kasal na walang license sa labas ng mga kasong exempt sa license, ang bigamous o polygamous na kasal sa labas ng Article 41, ang pagkakamali sa pagkakakilanlan (identity) ng kabilang partido, at ang mga sumunod na kasal na void ayon sa Article 53. Nagdadagdag pa ang Articles 36 (psychological incapacity), 37 (incest) at 38 (public policy, gaya ng kasal ng step-parent at step-child).

Walang deadline ang void na kasal:

Gayunman, sabi ng Article 40, puwede lang magpakasal ulit ang isang tao batay sa final judgment na nagdedeklarang void ang naunang kasal.

Nakalista sa Article 45 ang anim na dahilan na dapat ay mayroon na sa araw ng kasal:

Ito ang mga iyon: walang pahintulot ng magulang para sa partidong 18 hanggang wala pang 21 taong gulang; hindi matino ang pag-iisip (unsound mind); pagpayag na nakuha sa pamamagitan ng fraud (panloloko); pagpayag na nakuha sa pamamagitan ng pamimilit, pananakot o undue influence; pisikal na kawalan ng kakayahang i-consummate ang kasal na tuloy-tuloy at mukhang hindi na magagamot; at malubhang sexually-transmissible disease na mukhang hindi na magagamot.

Makitid ang kahulugan ng fraud. Apat na uri lang ang nakalista sa Article 46, gaya ng pagtatago ng drug addiction o habitual alcoholism na mayroon na sa araw ng kasal, at idinagdag nito:

Puwedeng mawala ang unang apat na dahilan. Halimbawa, nawawala ang ground ng asawang naloko kung, matapos niyang malaman ang totoo, kusa pa rin siyang nakisama sa kabila bilang mag-asawa (Article 45(3)). Ipinaliwanag ang bawat dahilan, kasama ang deadline nito, sa Ano ang grounds for annulment?

Hindi tinatapos ng legal separation ang kasal. Nakalista sa Article 63 ang mga epekto nito, simula sa:

Binubuwag at inaayos (liquidate) ang property regime, at nawawalan ng bahagi sa net profits ang nagkasalang asawa. Napupunta sa inosenteng asawa ang custody ng mga menor de edad na anak, alinsunod sa Article 213. Hindi puwedeng magmana ang nagkasalang asawa mula sa inosenteng asawa sa intestate succession (pagmamana nang walang will).

Kasama sa grounds sa Article 55 ang paulit-ulit na pisikal na pananakit o labis na abusive na pag-uugali, drug addiction o habitual alcoholism, sexual infidelity, pagtatangka sa buhay ng nagpepetisyon, at pag-abandona nang walang mabuting dahilan nang mahigit isang taon. Dapat isampa ang kaso sa loob ng limang taon mula sa dahilan (Article 57), at hindi ito puwedeng litisin hangga't hindi lumilipas ang anim na buwan mula sa pagsasampa (Article 58). Kung magkabalikan ang mag-asawa, maghahain sila sa korte ng magkasamang sinumpaang pahayag (joint statement under oath) (Article 65). Nasa Ano ang grounds for legal separation? ang lahat ng sampung grounds at ang mga depensa.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Sina Rico at Sara ay ikinasal noong 2012. Wala silang marriage license, at walang kasong exempt sa license na tumutugma sa kanila. Void ang kasal nila ayon sa Article 35(3). Walang deadline para hilingin sa korte na ideklara itong void (Article 39).

Si Tess ay nalaman noong 2023 na bago ang kasal nila noong 2020, itinago ng asawa niyang si Victor ang drug addiction nito. Fraud iyon ayon sa Article 46. Dapat siyang magsampa ng annulment sa loob ng limang taon matapos niyang matuklasan ang fraud (Article 47). Kung alam na niya ang totoo pero kusa pa rin siyang nakisama rito bilang mag-asawa, mawawala ang ground na ito (Article 45(3)).

Si Una ay ilang beses nang sinaktan ng asawa niya. Puwede siyang magsampa ng legal separation dahil sa paulit-ulit na pisikal na pananakit (Article 55(1)) sa loob ng limang taon. Kung pagbigyan ito ng korte, magkahiwalay silang titira at hahatiin ang ari-arian nila, pero kasal pa rin sila, kaya wala sa kanilang puwedeng magpakasal ulit (Article 63).

Minsan. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), ground din para sa legal separation ang drug addiction ng asawang lalaki. Sabi ng Supreme Court, hindi ito hadlang para ideklarang void ang kasal ayon sa Article 36, dahil napatunayang senyales ang addiction ng psychological incapacity na mayroon na sa araw ng kasal. Basahin ang Psychological incapacity pagkatapos ng Tan-Andal.

Kaso sa korte ang lahat ng tatlo. Matutulungan ka ng abogado na piliin ang tamang kaso, alamin ang deadline na tumutugma sa iyo, mag-ipon ng mga saksi at dokumento, at protektahan ang karapatan mo sa ari-arian, custody at sustento (support). Kausapin ang abogado bago ka magsampa, at bago ka pumirma ng anumang kasunduan sa asawa mo.

Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.