Article 63 ng Family Code: Mga epekto ng legal separation

Hindi. Ito ang pinakamalaking pagkakaiba ng legal separation sa annulment o declaration of nullity. Sa ilalim ng Article 63(1), "the marriage bonds shall not be severed". Hindi na kailangang magsama ang mag-asawa, pero sa mata ng batas, mag-asawa pa rin sila.

Ang pagpapakasal sa iba bago legal na matapos ang unang kasal ay puwedeng maging krimen ng bigamy sa ilalim ng Article 349 ng Revised Penal Code. Tingnan ang bigamy sa Pilipinas at puwede ba akong mag-asawa ulit matapos ang annulment?. Para sa magkatabing paghahambing, tingnan ang annulment vs legal separation.

Natatapos ang property regime. Sabi ng Articles 99(2) at 126(2), natatapos ang absolute community at ang conjugal partnership kapag may decree of legal separation. Ililista ang ari-arian, babayaran ang mga utang, at hahatiin ang matitira, ayon sa mga hakbang sa Article 102 (absolute community) o Article 129 (conjugal partnership).

Hindi lahat nawawala sa offending spouse. Ang nawawala sa kanya ay ang bahagi niya sa net profits. Para sa absolute community, sabi ng Article 102(4), para sa layuning ito, ang net profits ay ang pagtaas ng halaga sa pagitan ng market value ng community property noong araw ng kasal at ng market value nito kapag tinapos ang regime. Ibinibigay pa rin sa bawat asawa ang natitira sa kanyang exclusive property.

Fino-forfeit ang nawalang bahagi sa ilalim ng Article 43(2). Napupunta ito:

1. sa mga anak ng mag-asawa;
2. kung wala, sa mga anak ng guilty spouse sa naunang kasal;
3. kung walang anak, sa innocent spouse.

Para malaman kung aling ari-arian ang common, tingnan ang ano ang kasama sa absolute community property at ang mga patakaran para sa mag-asawang nasa conjugal partnership (Article 124).

Ibinibigay ng Article 63(3) sa innocent spouse ang custody ng mga menor de edad na anak. Pero dagdag ng article, "subject to the provisions of Article 213". Sabi ng Article 213, tinitingnan ng korte ang lahat ng mahalagang konsiderasyon, lalo na ang pinili ng batang lampas pitong taong gulang, maliban kung unfit ang magulang na pinili. Sinasabi rin nito na walang batang wala pang pitong taong gulang ang ihihiwalay sa ina maliban kung makakita ang korte ng compelling reasons para mag-utos ng iba.

Sa Tan-Andal v. Andal (2021), binalikan ng Supreme Court ang ruling nito sa Pablo-Gualberto v. Gualberto na ang "separation of parents" sa Article 213 ay puwedeng legal separation o separation in fact. Tingnan din ang custody ng batang wala pang 7 taon.

Hindi, kapag walang will. Dinidiskwalipika ng Article 63(4) ang offending spouse na magmana sa pamamagitan ng intestate succession, ibig sabihin, pagmamana kapag walang iniwang will ang namatay. Binabawi rin by operation of law ang anumang probisyon sa will ng innocent spouse na pabor sa offending spouse, ibig sabihin, awtomatiko, nang hindi na kailangan ng bagong will.

May dagdag pa ang Article 64. Pagka-final ng decree, puwedeng bawiin ng innocent spouse ang mga donation na ibinigay niya sa offending spouse. Puwede rin niyang bawiin ang pagkakapangalan sa offending spouse bilang beneficiary ng insurance policy, kahit nakasaad na irrevocable ito. Dapat i-file ang kaso para bawiin ang donation sa loob ng limang taon mula nang maging final ang decree.