Annulment vs Legal Separation sa Pilipinas: Ano ang Pagkakaiba?

Magkaibang panahon ang tinitingnan ng dalawang kaso. Sa annulment, ang tanong ay ano ang mali noong araw ng kasal: walang parental consent, unsound mind, fraud, force, incapacity to consummate, o malubhang sakit (Article 45). Sa legal separation, tinitingnan ang mabibigat na pagkakamali sa pagitan ng mag-asawa, gaya ng paulit-ulit na violence, drug addiction o infidelity (Article 55), na puwedeng mangyari habang kasal. Ipinapaliwanag ang bawat ground sa grounds for annulment at grounds for legal separation.

Kung ang problema ay nangyari pagkatapos ng kasal, kadalasan hindi bagay ang annulment. Kung meron na ang problema noong araw ng kasal at isa ito sa anim na dahilan sa Article 45, hindi lang legal separation ang opsyon. May ikatlong kaso, ang declaration of nullity, para sa mga kasal na void na mula sa simula; tingnan ang Annulment vs nullity vs legal separation.

• Parehong kaso sa korte. Hindi puwedeng tapusin o suspendihin ng mag-asawa ang kasal nila sa pribadong kasunduan.
• Sa pareho, sinisiguro ng public prosecutor na hindi nagsasabwatan ang mag-asawa at walang ebidensiyang inimbento o itinago, at walang judgment na puwedeng nakabase sa stipulation of facts o confession of judgment (Articles 48 at 60).
• Sa pareho, habang nakabinbin ang kaso, itinatakda ng korte ang support ng mag-asawa at ang custody at support ng mga anak kung walang maayos na nakasulat na kasunduan ang mag-asawa (Articles 49 at 62).
• Parehong may deadline, kadalasan limang taon, pero binibilang mula sa magkaibang panahon (Articles 47 at 57).

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa totoong kaso.

Cora at Dino. Nalaman ni Cora pagkatapos ng kasal na itinago ni Dino ang habitual alcoholism niya, na meron na siya noong ikinasal sila. Fraud iyon sa ilalim ng Article 46(4), kaya puwede siyang mag-file ng annulment sa loob ng limang taon matapos niya itong matuklasan (Article 47(3)). Kung legal separation ang i-file niya dahil sa habitual alcoholism (Article 55(5)), kasal pa rin siya.

Ella at Fermin. Limang taon na silang kasal nang magkaroon ng kabit si Fermin, at saka umalis ng bahay nang walang magandang dahilan at higit isang taon na siyang wala. Ang sexual infidelity, at abandonment nang walang sapat na dahilan nang higit sa isang taon, ay grounds para sa legal separation (Article 55(8) at (10)). Hindi ito grounds para sa annulment, dahil wala pa ang mga ito noong kasal. Ang deadline ng legal separation ay limang taon mula nang mangyari ang dahilan (Article 57).

Nakalista sa Article 63 ang mga epekto ng decree of legal separation. Puwedeng maghiwalay ng tirahan ang mag-asawa, pero "the marriage bonds shall not be severed" (hindi napuputol ang kasal). Dini-dissolve at lini-liquidate ang absolute community o conjugal partnership nila, at nawawala sa nagkasalang asawa ang anumang bahagi sa net profits. Sa inosenteng asawa mapupunta ang custody ng mga menor de edad na anak, ayon sa Article 213 (tingnan ang custody ng mga anak na wala pang pitong taon). Hindi na puwedeng magmana ang nagkasalang asawa sa inosenteng asawa kung walang will, at awtomatikong binabawi ng batas ang mga probisyon para sa kanya sa will ng inosenteng asawa.

Kung may sinasabing violence sa ilalim ng Anti-VAWC law sa legal separation case, hindi kailangan ang anim na buwang paghihintay ng Article 58, at itutuloy ng korte ang kaso sa lalong madaling panahon (RA 9262, Section 19). Puwede ring humingi ng protection order ang babaeng nakakaranas ng violence nang hindi nagfa-file ng kaso tungkol sa kasal; tingnan ang BPO vs TPO vs PPO.

Parehong kaso sa korte ang annulment at legal separation na may deadline, at ang tamang kaso ay depende sa mga pangyayaring dapat mapatunayan sa korte. Kumausap ng abogado bago mag-file, at bago pumirma ng anumang kasunduan tungkol sa property o mga anak. Kung wala kang pambayad, tingnan ang libreng legal na tulong.