Will kag Probate sa Pilipinas: Paano Maghimo sang Valid nga Will

Ginapatin-aw ini sang Article 783 sang Civil Code:

Ang "with the formalities prescribed by law" amo ang importante nga parte: ang will nga wala nagsunod sa ginapangayo nga porma indi valid. Ang "to a certain degree" nagatudlo sa legitime, nga ginapaathag sa idalom.

Ang tawo nga indi magnubo sa napulo kag walo ka tuig ang edad (Article 797) kag maayo ang panghunahuna sang ginhimo niya ini (Article 798). Ang paghimo sang will personal gid: indi ini mahimo ipasalig sa iban nga tawo ukon himuon paagi sa agent (Article 784). Ang tanan nga will dapat nakasulat, sa lenguahe ukon dialect nga nahibaluan sang testator (Article 804). Ang duha ukon sobra nga tawo indi mahimo maghimo sang will nga magkaupod ukon sa amo nga dokumento, gani ang bana kag asawa kinahanglan sang tig-isa ka will (Article 818).

Tatlo ka butang, tanan paagi sa kaugalingon nga kamot sang testator. Siling sang Article 810:

Ang will nga gin-type kag may pirma nga sinulat sang kamot indi holographic. Ang mga dugang sa idalom sang pirma dapat man may petsa kag pirma (Article 812), kag ang bisan ano nga insertion, cancellation, erasure ukon alteration dapat i-authenticate paagi sa bug-os nga pirma sang testator (Article 814). Tan-awa ang Mga requirement sang holographic will kag holographic will.

Ang tanan nga will nga indi holographic nagasunod sa Article 805 kag Article 806:

1. ginpirmahan sa katapusan sang testator, ukon sang iban nga tawo nga nagsulat sang ngalan sang testator sa iya atubangan kag sa iya klaro nga mando;
2. tatlo ukon sobra nga credible nga saksi, nga nagapirma sa atubangan sang testator kag sang isa kag isa;
3. ang kada pahina, luwas sa ulihi, ginpirmahan sa wala nga margin sang testator kag sang mga saksi, kag ang tanan nga pahina may numero nga sinulat sa letra sa ibabaw;
4. attestation clause nga nagasiling sang kadamuon sang pahina kag kon paano ginpirmahan ang will; kag
5. acknowledgment sa atubangan sang notary public sang testator kag sang mga saksi.

Ang magagmay nga sala sa attestation clause mahimo patawaron suno sa Article 809, pero ginpabilin ini sang Supreme Court nga makitid. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006), ang will nga ang attestation clause wala nagsiling sang kadamuon sang pahina, ukon wala ginpirmahan sang mga saksi, ukon may jurat lang imbes nga acknowledgment, ginsiling nga fatally defective. Sa Lopez v. Lopez (2012), gin-deny ang probate tungod kay wala ang kadamuon sang pahina. Sa Kucskar v. Sekito (2020), siling sang Korte nga indi mahimo gamiton ang substantial compliance sa acknowledgment sang notary.

Ang saksi dapat maayo ang panghunahuna, indi magnubo sa napulo kag walo ka tuig ang edad, indi bulag, bungol ukon apa, kag makabasa kag makasulat (Article 820). Tan-awa ang Mga requirement sang notarial will, notarial will kag, magtupad, ang Holographic vs notarial will.

Huo. Siling sang Article 810 nga ang holographic will mahimo himuon sa sulod ukon sa luwas sang Pilipinas. Gintugot man sang Article 815 ang Pilipino sa abroad nga maghimo sang will sa porma nga gintugot sang law sang pungsod nga ginayaraan niya, kag ina nga will mahimo i-probate sa Pilipinas.

Ang nabilin lang pagkatapos sang legitime. Ang legitime amo ang bahin sang estate nga ginreserba sang law para sa compulsory heirs nga ginlista sa Article 887, pareho sang legitimate nga mga anak kag descendant, ang nabilin nga asawa, ang mga anak nga natawo sa luwas sang kasal kag, kon wala sang legitimate nga anak ukon descendant, ang legitimate nga mga ginikanan. Siling sang Article 904 nga indi makuha sang testator sa compulsory heirs ang ila legitime, luwas sa mga kaso nga klaro nga ginbutang sang law, pareho sang valid nga disinheritance. Ang nabilin, ang free portion, mahimo ihatag sa bisan sin-o.

Tan-awa ang legitime, Paano ginapartihan ang inheritance kon may will?, ang table sang legitime shares kag Mahimo bala i-disinherit sang ginikanan ang anak?

Ginlista sang Article 830 ang amo lang nga mga paagi:

Ang article nagapadayon sa ikatlo nga paagi: ang pagsunog, paggisi, pagkansela ukon pagpanas sang will nga may tuyo nga bawion ini, sang testator mismo, ukon sang iban nga tawo sa iya atubangan kag sa iya klaro nga mando.

Tungod kay amo ini ang siling sang Article 838:

Ang probate amo ang kaso sa korte nga nagapamatuod kag nagatugot sang will. Sa Seangio v. Reyes (2006), siling sang Supreme Court nga bangod mas ginapaboran sang law ang testacy sang sa intestacy, "the probate of the will cannot be dispensed with." Sa Gaspi v. Pacis-Trinidad (2020), siling sini nga ang probate nagausisa lang sang extrinsic validity sang will, pareho sang kon ginhimo ini suno sa ginapangayo nga formalities, kag indi sang kon valid ang mga probisyon sini, luwas kon may eksepsyonal nga kahimtangan. Ang Article 839 nagalista sang mga rason sa pagdisallow sang will, pareho sang kulang nga formalities, insanity, pagpilit ukon hulga, undue influence, kag fraud.

Pila ka punto parte sa proseso:

• Samtang buhi pa. Mahimo mangayo ang testator sa korte nga tugutan ang iya kaugalingon nga will (Article 838).
• Pagkatapos sang kamatayon. Suno sa Rule 76 sang Rules of Court, ang executor, ang devisee ukon legatee nga ginhingalanan sa will, ukon bisan sin-o nga may interes sa estate mahimo mag-file sang petition. Suno sa Rule 75, Section 2, ang bisan sin-o nga may kustodiya sang will dapat maghatag sini sa korte ukon sa ginhingalanan nga executor sa sulod sang duha ka pulo ka adlaw pagkatapos niya mahibaluan ang kamatayon.
• Pamatuod sang holographic will. Indi magnubo sa isa ka saksi nga nakakilala sang sulat-kamot kag pirma sang testator ang dapat magsiling nga iya ang will kag ang pirma; kon ginakontra ang will, indi magnubo sa tatlo (Article 811). Sa Codoy v. Calugay (1999), ginsiling sang Korte nga mandatory ini nga rule.
• Final parte sa porma. Mahimo pa ini i-appeal, pero ang will nga gintugot conclusive parte sa iya due execution (Article 838).

Tan-awa ang probate. Ang bayad sa korte, ang korte nga nagapamati sang kaso kag ang kalawigon sang probate case indi ginasakop sang sini nga pahina.

Kon amo sina, ang estate nagalipat paagi sa intestate succession: ang law ang nagabutang kon sin-o ang makapanubli kag pila. Kon wala sang will kag wala sang utang, sa pila ka kaso mahimo partihon sang mga heir ang estate nga indi na magkadto sa korte. Tan-awa ang Sin-o ang makapanubli kon wala sang will?, ang table sang intestate shares, Extrajudicial settlement of estate kag ang topic parte sa inheritance.

Ini himo-himo lang nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Ginsulat ni Lorna sang kamot ang bug-os niya nga will sa isa ka notebook, gin-petsahan kag ginpirmahan niya ini. Wala sang iban nga tawo didto. Sa porma, valid ini nga holographic will. Pagkatapos sia mapatay, dapat gihapon i-file sang iya pamilya ini para sa probate, kag ang mga saksi nga nakakilala sang iya sulat-kamot dapat magpamatuod nga iya ini nga sulat.

Gin-type ang will ni Ramil kag ginpirmahan sang tatlo ka saksi, pero ang attestation clause wala nagsiling kon pila ka pahina ang will. Suno sa Azuela kag Lopez, ini nga depekto mahimo fatal, kag mahimo i-deny ang probate sang will. Kon amo, ang iya estate magalipat nga daw wala sia nagbilin sang will.

Ang mag-asawa nga sanday Edgar kag Nena gusto sang isa lang ka will nga nagahatag sang tanan sa isa kag isa. Indi gintugot sang Article 818 ang joint will, gani ang kada isa dapat maghimo sang kaugalingon nga will. Indi mahimo ikuha sang bisan sin-o sa ila ang legitime sang ila mga anak.

Mangayo sang legal nga bulig kon gusto mo ihatag ang imo pagkabutang sing indi pareho sa imo mga heir, kon may plano ka nga i-disinherit ang isa, kon ikaw ang nagatipig sang will sang tawo nga napatay, ukon kon gusto mo kontrahon ang will sa probate. Ang abogado makausisa sang porma sang will kag sang bahin sang mga heir. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.