Sin-o ang Manunubli kon Wala sang Will sa Pilipinas?

Siling sang Article 960 nga ang intestate succession nagaaplikar, lakip sa iban pa nga kaso:

Nagaaplikar man ini sa propiedad nga wala ginhatag sang will sa bisan sin-o (Article 960(2)). Ang basehan nga patakaran sang han-ay yara sa Article 962:

Sa simple nga hambal, ang kada grupo sa idalom nagapanubli lang kon wala sang bisan sin-o sa mga grupo antes sini, luwas sa asawa kag sa mga anak nga natawo sa gwa sang kasal, nga nagapanubli upod sang iban.

1. Legitimate children kag ang ila mga descendants. Nagapanubli sila "without distinction as to sex or age, and even if they should come from different marriages" (Art. 979), sa pareho nga bahin (Art. 980). Ang apo nga nauna napatay ang ginikanan makakuha sang bahin sinang ginikanan paagi sa right of representation (Arts. 981 kag 982).
2. Legitimate nga ginikanan kag ascendants, kon wala sang legitimate descendants. Ginaekslud nila ang mga utod kag iban nga collateral relatives (Art. 985). Pareho ang bahin sang amay kag iloy; kon isa lang ang buhi, siya ang makakuha sang bug-os nga bahin (Art. 986).
3. Illegitimate children. Kon wala sang legitimate descendants ukon ascendants, makuha nila ang bug-os nga estate (Art. 988). Kon upod ang legitimate nga ginikanan sang napatay, makuha nila ang katunga (Art. 991).
4. Ang nabilin nga asawa. Nagapanubli ang asawa upod sang mga grupo sa ibabaw (tan-awa ang masunod nga bahin). Kon wala sang nabilin nga descendants, ascendants ukon illegitimate children, makuha sang asawa ang bug-os nga estate, pero may kinamatarong man ang mga utod kag mga hinablos nga indi madula (Art. 995).
5. Mga utod kag mga hinablos, kag dayon ang iban nga collateral relatives (Arts. 1003 tubtob 1009).
6. Ang State, kon wala na sang iban nga may kinamatarong nga magpanubli (Art. 1011).

Indi makapanubli nga wala sang limitasyon ang collateral relatives. Siling sang Article 1010:

Nagadepende sa kon sin-o pa ang nabilin:

Ang Article 996 amo ang patakaran nga kasagaran naagihan sang mga pamilya:

Kon ang asawa nabilin upod sang isa lang ka legitimate nga anak, wala ginasiling sing klaro sang sini nga mga artikulo kon paano ang partida; pamangkot sa abogado. Ang asawa nga amo ang kabangdanan sang legal separation nagadula sini nga mga kinamatarong (Art. 1002).

Ang ginbilin sang tawo nga may asawa indi ang bug-os nga propiedad sang pamilya. Ginahusay anay ang property regime sang kasal. Sa absolute community, ang net assets "divided equally between husband and wife", ukon ginapartida sing pareho sa bana kag asawa, luwas kon iban ang ginasiling sang marriage settlements (Family Code Art. 102(4)); ang conjugal partnership may pareho nga patakaran para sa iya net profits (Art. 129(7)). Ang bahin lang sang napatay ang nagakadto sa mga manunubli.

Nagabutang man ang Family Code sang deadline kon wala sang kaso sa korte nga ginfile para sa estate. Para sa absolute community:

Para sa conjugal partnership, anom ka bulan ang panahon (Art. 130). Sa duha ka kaso, kon wala nahimo ang liquidation sa husto nga tion, void ang bisan ano nga disposition ukon encumbrance sina nga propiedad (halimbawa pagbaligya ukon mortgage).

Ini mga halimbawa lang nga gin-imbento para ipakita kon paano nagaobra ang patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Jose kag si Maria nakasal sa idalom sang absolute community. Sang napatay si Jose nga wala sang will, ang ila net community property PHP 2,400,000 kag wala sang bisan isa sa ila ang may exclusive property. Una, makuha ni Maria ang iya katunga, PHP 1,200,000 (FC Art. 102). Ang katunga ni Jose, PHP 1,200,000, amo ang iya estate. Nagbilin siya kay Maria kag tatlo ka legitimate nga anak, gani ang estate ginapartida sa apat ka pareho nga bahin nga PHP 300,000 (Art. 996).

Si Lito wala gid nakapangasawa kag wala sang anak; nauna napatay sa iya ang iya ginikanan kag mga lolo kag lola. Nagbilin siya sang utod nga babayi, si Ana, nga pareho sila sang amay kag iloy, kag sang utod sa isa lang ka ginikanan (half-brother), si Ben. Ang iya net estate PHP 900,000. Ang mga utod sa full blood makakuha sang doble sang bahin sang mga utod sa half blood (Art. 1006): si Ana PHP 600,000, si Ben PHP 300,000.

Si Carmen napatay nga wala sang will, kag wala sang anak. Nabilin ang iya bana kag ang iya iloy. Suno sa Article 997, makuha sang iya bana ang katunga kag sang iya iloy ang isa pa ka katunga.

Manunubli sila sang ila ginikanan kon napamatud-an ang ila filiation (Art. 887). Kon nagapanubli sila upod sang legitimate children, ginatudlo sang Article 983 ang proporsyon sang legitime, kag ang legitime sang kada illegitimate child katunga sang legitime sang legitimate child (Family Code Art. 176). Kon paano ginapartida ang nabilin sang estate sa amo sina nga sitwasyon, pamangkot ini para sa abogado. Ginalimitahan man sang Article 992 ang panublion sa tunga sang illegitimate child kag sang legitimate nga paryente sang ginikanan; ginbasa liwat sang Supreme Court ina nga patakaran para sa apo nga nagabulos sa ginikanan nga nauna napatay. Basaha ang Makapanubli bala ang illegitimate child?

Kon wala sang utang kag ang tanan nga manunubli may husto na nga edad ukon may husto nga representante, puede nila partidahon ang estate paagi sa public instrument nga wala sang kaso sa korte. Amo ini ang extrajudicial settlement. Kon indi sila magkasugot, sa korte sila makadto. Samtang wala pa napartida, dungan nga tag-iya sang mga manunubli ang estate (Art. 1078), kag nagaaplikar ang mga patakaran sa pagbaligya sang bahin sa duta nga dungan nga ginapanag-iya.

Ang mga bahin sa ibabaw para sa estate nga wala sang will. Kon may will, ginaprotektahan gihapon sang legitime ang compulsory heirs: basaha ang Legitime shares, ang table sang legitime shares kag ang Panublion sa Pilipinas.

Pamangkot sa abogado kon indi magkasugot ang mga manunubli, kon may anak nga natawo sa gwa sang kasal, adopted nga anak ukon ikaduha nga pamilya, kon may utang ang napatay, ukon kon may propiedad nga ginbaligya ukon gin-mortgage pagkatapos sang kamatayon. Matan-aw man sang abogado kon ang propiedad sang mag-asawa naliquidate sa sulod sang mga deadline sang Family Code.

Kon indi mo makaya ang abogado, basaha ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga opsyon.