Notarial Will sa Pilipinas: Ano ang mga Requirements?
Dasig nga sabat
Ang notarial will amo ang bisan ano nga testamento nga indi holographic (bug-os nga sinulat sa kamot). Suno sa Articles 805 kag 806 sang Civil Code, dapat ini pirmahan sang testator sa katapusan kag sa wala nga margin sang kada pahina luwas sa ulihi, dapat ini pirmahan sang tatlo ukon labaw nga saksi sa atubangan sang testator kag sang isa kag isa, dapat may numero ang mga pahina, dapat isiling sang attestation clause ang kadamuon sang pahina kag kon paano ginpirmahan ang testamento, kag dapat ini i-acknowledge sang testator kag sang mga saksi sa atubangan sang notary public. Kon kulang ang isa sini, puede ini mangin fatal sa probate.
Ano ang dapat ara sa tanan nga testamento?
Ang testamento isa ka buhat diin ang tawo, "with the formalities prescribed by law", ukon suno sa mga pormalidad sang layi, nagadumala sa pila ka kadako kon paano ipartihon ang iya propiedad pagkatapos sang iya kamatayon (Article 783). Ang tanan nga testamento, notarial man ukon holographic, dapat sinulat kag sa lenggwahe ukon dialect nga nahibaluan sang testator (Article 804). Ang testator dapat indi magnubo sa disiotso anyos (Article 797) kag maayo ang hunahuna (Article 798). Indi puede himuon ang testamento paagi sa agent (Article 784), kag indi puede maghimo ang duha ka tawo sang joint will sa isa lang ka dokumento (Article 818).
Ano ang ginapangayo sang Article 805?
Every will, other than a holographic will, must be subscribed at the end thereof by the testator himself or by the testator’s name written by some other person in his presence, and by his express direction, and attested and subscribed by three or more credible witnesses in the presence of the testator and of one another.
The testator or the person requested by him to write his name and the instrumental witnesses of the will, shall also sign, as aforesaid, each and every page thereof, except the last, on the left margin, and all the pages shall be numbered correlatively in letters placed on the upper part of each page.
The attestation shall state the number of pages used upon which the will is written, and the fact that the testator signed the will and every page thereof, or caused some other person to write his name, under his express direction, in the presence of the instrumental witnesses, and that the latter witnessed and signed the will and all the pages thereof in the presence of the testator and of one another.
If the attestation clause is in a language not known to the witnesses, it shall be interpreted to them.
Bilang checklist:
- Pirma sa katapusan sang testator, ukon ang iya ngalan nga ginsulat sang iban nga tawo sa iya atubangan kag suno sa iya klaro nga sugo.
- Tatlo ukon labaw nga credible nga saksi nga nagapirma sa atubangan sang testator kag sang isa kag isa.
- Ang kada pahina ginpirmahan sa wala nga margin (luwas sa ulihi) sang testator kag sang mga saksi.
- May numero ang mga pahina nga ginsulat sa letra sa ibabaw nga bahin sang kada pahina.
- Attestation clause nga nagasiling sang kadamuon sang pahina kag sang mga kamatuoran sang pagpirma.
Ginapaathag man ang termino sa notarial will. Para makita ang notarial will kag holographic will nga dungan, tan-awa ang holographic vs notarial will.
Kinahanglan bala ini i-notarize?
Huo. Siling sang Article 806:
Every will must be acknowledged before a notary public by the testator and the witnesses. The notary public shall not be required to retain a copy of the will, or file another with the office of the Clerk of Court.
Ang acknowledgment lain nga tikang sa attestation. Sa Kucskar v. Sekito (2020), ginpaathag sang Supreme Court nga ang attestation amo ang buhat sang mga saksi nga nagapamatuod kon paano ginpirmahan ang testamento, samtang ang acknowledgment amo ang pagkadto sang testator sa competent nga opisyal kag pagpahayag nga ang testamento iya kaugalingon nga buhat. Siling sang Korte nga ang patakaran sang substantial compliance para sa attestation clause "cannot be applied to the requirement of acknowledgment under Art. 806", ukon indi ini magamit sa requirement sang acknowledgment.
Sin-o ang puede mangin saksi?
Suno sa Article 820, bisan sin-o nga maayo ang hunahuna, edad disiotso pataas, indi bulag, bungol ukon apa, kag makabasa kag makasulat. Indi puede mangin saksi suno sa Article 821 ang bisan sin-o nga wala sang domicile (puluy-an) sa Pilipinas kag ang bisan sin-o nga nasentensyahan sang falsification of a document, perjury ukon false testimony.
Puede makabaton ang saksi sang regalo sa testamento, pero suno sa Article 823 ina nga regalo (ukon regalo sa asawa, ginikanan ukon anak sang saksi) void luwas kon may tatlo pa ka iban nga competent nga saksi.
Paano kon may gamay nga sala ang testamento?
May pila ka kaluagan nga ginahatag ang Article 809:
In the absence of bad faith, forgery, or fraud, or undue and improper pressure and influence, defects and imperfections in the form of attestation or in the language used therein shall not render the will invalid if it is proved that the will was in fact executed and attested in substantial compliance with all the requirements of article 805.
Sa simple nga pulong: kon wala sang bad faith, forgery, fraud ukon pagpilit, ang mga sablag sa porma sang attestation indi nagahimo nga invalid ang testamento kon mapamatud-an nga substantial compliance sa Article 805 ang paghimo sini.
Masikit ang pagbasa sang Supreme Court sini. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006), wala ginsiling sang attestation clause ang kadamuon sang pahina kag wala ini ginpirmahan sang mga saksi, kag jurat ang yara sa testamento imbes nga acknowledgment. Siling sang Korte nga ang kada isa sini fatal defect kag "Any one of these defects is sufficient to deny probate", ukon bisan isa lang sini bastante na para indi tugutan ang probate.
Sa Lopez v. Lopez (2012), wala ginsiling sang attestation clause ang kadamuon sang pahina. Siling sang acknowledgment nga pito ka pahina, pero walo ang pahina sang testamento. Siling sang Korte nga ang katuyuan sang pag-isip sang pahina amo ang pagbantay nga indi madugangan ukon makuhaan ang mga pahina. Ang indi pagtupong indi mapaathag paagi sa pagsusi sang testamento mismo, kundi paagi lang sa ebidensya sa gwa sini, gani wala ginpatawad ang sablag. Ginsikway sang Korte ang petisyon.
Ano ang matabo pagkatapos mapatay ang testator?
Dapat gihapon tugutan sang korte ang testamento antes ini makabalhin sang bisan ano nga propiedad (Article 838). Tan-awa ang pahina sang Article 838. Puede man magpangayo ang testator sa korte nga tugutan ini samtang buhi pa sia. Puede bawion sang testator ang testamento bisan san-o antes sia mapatay (Article 828).
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano ginagamit ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Si Rogelio nag-type sang testamento nga apat ka pahina. Nagpirma sia sa katapusan kag sa wala nga margin sang pahina isa tubtob tatlo. Tatlo ka saksi ang nagpirma sa amo man nga paagi, sa iya atubangan kag sa atubangan sang isa kag isa. Ang mga pahina may numero nga "Page One of Four" kag iban pa. Siling sang attestation clause nga apat ka pahina ang testamento kag ginpirmahan ini sang mga saksi. Dayon gin-acknowledge ini ni Rogelio kag sang mga saksi sa atubangan sang notary public. Nagasunod ini sa Articles 805 kag 806.
Pareho nga testamento, pero ang mga saksi nagpirma lang sa mga margin sang pahina kag indi sa attestation clause. Pareho sa Azuela, puede indi ini tugutan sang korte.
Si Lorna kag Danny, mag-asawa, gusto magpirma sang isa lang ka testamento nga dungan. Wala ini ginatugot sang Article 818. Ang kada isa dapat maghimo sang iya kaugalingon nga testamento.
San-o ka kinahanglan sang abogado?
Isa lang ka kulang nga tikang puede makapierde sang notarial will sa probate. Makighambal sa abogado antes magpirma sang testamento, kon ginbutang ka bilang saksi ukon executor, ukon kon gusto mo kontrahon ang isa ka testamento. Indi man makuha sang testamento ang mga bahin nga ginreserba sang layi para sa compulsory heirs: tan-awa ang Mga bahin sang legitime. Para sa testamento nga bug-os nga sinulat sa kamot, tan-awa ang Holographic will requirements.
Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas. Para sa bug-os nga patakaran, tan-awa ang pahina sang Article 805.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Pila ka saksi ang kinahanglan sang notarial will?
Tatlo ukon labaw nga credible nga saksi. Siling sang Article 805 sang Civil Code nga dapat sila mag-attest kag magpirma sang testamento sa atubangan sang testator kag sang isa kag isa.
Kinahanglan bala i-notarize ang notarial will?
Huo. Siling sang Article 806 nga ang tanan nga testamento dapat i-acknowledge sa atubangan sang notary public sang testator kag sang mga saksi. Lain ang holographic will: siling sang Article 810 nga wala ini sang iban nga porma luwas nga sinulat, may petsa kag ginpirmahan sang kamot sang testator.
Ano ang attestation clause?
Amo ini ang bahin sang testamento nga ginpirmahan sang mga saksi nga nagasiling sang kadamuon sang pahina, nga ginpirmahan sang testator ang testamento kag ang kada pahina sa ila atubangan, kag nga ginpirmahan nila ang testamento kag ang tanan nga pahina sini sa atubangan sang testator kag sang isa kag isa (Article 805).
Invalid bala ang testamento kon wala ginsiling sa attestation clause ang kadamuon sang pahina?
Puede ini indi tugutan sa probate. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006) kag Lopez v. Lopez (2012), ginhukman sang Supreme Court nga ang kakulang sang kadamuon sang pahina sa attestation clause isa ka fatal defect nga indi maayo paagi sa patakaran sang substantial compliance.
Sin-o ang puede mangin saksi sa testamento?
Suno sa Article 820, bisan sin-o nga maayo ang hunahuna, edad disiotso pataas, indi bulag, bungol ukon apa, kag makabasa kag makasulat. Indi puede mangin saksi suno sa Article 821 ang mga tawo nga wala sang domicile (puluy-an) sa Pilipinas kag ang mga nasentensyahan sang falsification of a document, perjury ukon false testimony.
Puede bala maghimo ang mag-asawa sang isa lang ka joint will?
Indi. Siling sang Article 818 nga ang duha ukon labaw nga tawo indi puede maghimo sang testamento nga dungan ukon sa isa lang ka dokumento. Ang kada asawa dapat maghimo sang iya kaugalingon nga testamento.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?