Article 90 sang Revised Penal Code: Prescription sang mga krimen
Status: Gin-amyendahan
Gin-amyendahan
Gin-amyendahan na ini nga probisyon. Ang teksto sa idalom amo ang subong nga bersyon.
- Gin-amyendahan sang: Republic Act No. 4661 (Wording as amended by this law.)
- Gin-amyendahan sang: Republic Act No. 9346 (Republic Act No. 9346 prohibits the imposition of the penalty of death (Sec. 1). In its place, reclusion perpetua is imposed when the law violated uses the nomenclature of the penalties of the Revised Penal Code (Sec. 2). Where this article mentions death, read it with that Act.)
Ano ang ginasiling sang Article 90?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Crimes punishable by death, reclusion perpetua or reclusion temporal shall prescribe in twenty years.
Crimes punishable by other afflictive penalties shall prescribe in fifteen years.
Those punishable by a correctional penalty shall prescribe in ten years; with the exception of those punishable by arresto mayor, which shall prescribe in five years.
The crime of libel or other similar offenses shall prescribe in one year.
The offenses of oral defamation and slander by deed shall prescribe in six months.
Light offenses prescribe in two months.
When the penalty fixed by law is a compound one, the highest penalty shall be made the basis of the application the rules contained in the first, second and third paragraphs of this article.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginabutang sang Article 90 ang tion nga limitasyon sa pagkaso sang mga krimen sa Revised Penal Code. Ang period nagadepende sa silot: baynte ka tuig para sa pinakamabug-at nga mga krimen, kinse ukon diyes ka tuig para sa iban nga mabug-at kag correctional nga mga krimen, lima ka tuig para sa mga krimen nga may silot nga arresto mayor, isa ka tuig para sa libel, anom ka bulan para sa oral defamation kag slander by deed, kag duha ka bulan para sa light offenses. Pagkatapos sina nga tion, indi na makaso ang krimen.
Ini nga tion nga limitasyon ginatawag nga prescription. Ginaprotektahan sini ang mga tawo nga indi makasuhan sa daan na gid nga mga hitabo, kon mabudlay na pangitaon ang ebidensya kag mga saksi. Paandam man ini sa mga biktima: kon magdugay ka gid, mahimo matapos ang kaso bisan wala pa ini nagsugod.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Si Lorna: ginpakahuy-an sang kaingod
Sang June 1, ginpakahuy-an si Lorna sang iya kaingod sa atubangan sang iban nga tawo sa merkado. Kon oral defamation ini, may anom ka bulan si Lorna para mag-file. Kon magligad ang sobra sa anom ka bulan bago ma-file ang complaint, mahimo nga nag-prescribe na ang kaso.
Si Ramil: sumbag nga nagpabilin sa iya sa balay sang isa ka semana
Ginsumbag si Ramil kag indi sia makatrabaho sang pito ka adlaw. Slight physical injuries ini suno sa Article 266, nga may silot nga arresto menor. Siling sang Code nga ang light offenses nagaprescribe sa duha ka bulan, gani diutay gid lang ang tion ni Ramil.
Si Arnel: daan nga homicide
Nahibaluan ni Arnel nga may homicide nga natabo sa ila barangay napulo kag duha ka tuig na ang nagligad kag wala gid nakasuhan ang suspek. Ang homicide ginasilutan sang reclusion temporal, gani ang baynte ka tuig nga period ang gamiton. Napulo kag duha ka tuig na ang nagligad, pero wala pa nag-prescribe ang kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Gamita ini bilang depensa. Sa Causing, siling sang Korte nga "prescription is a matter of defense". Dapat ipakita sang akusado ang mga kamatuoran, pareho sang petsa sang pagkadiskobre.
- Iban ang rules sang special laws. Ang mga krimen sa special laws (halimbawa, Batas Pambansa Blg. 22 parte sa talbog nga tseke) nagasunod sa Act No. 3326, indi sa Article 90. Tan-awa ang table sang prescription of crimes kag prescription of crimes.
- Barangay anay, para sa pila ka kaso. May mga away sang magkaingod nga dapat agi anay sa barangay conciliation bago mag-file sang kaso. Kon sakop bala ang isa ka sala, nagadepende ini sa silot kag sa mga partido, gani pamangkot sa barangay ukon sa prosecutor. Tan-awa ang kinahanglan ko bala anay magkadto sa barangay?.
- Iban ang prescription of penalties. Ang Article 90 parte sa pagkaso sang krimen. Ang tion nga limitasyon sa pagpatuman sang silot nga ginhatag na sang final judgment ara sa lain nga article.
Pila ka tuig bago mag-prescribe ang krimen?
| Silot ukon sala | Nagaprescribe sa |
|---|---|
| Death, reclusion perpetua ukon reclusion temporal | 20 years |
| Iban pa nga afflictive nga silot (halimbawa, prision mayor) | 15 years |
| Correctional nga silot (halimbawa, prision correccional) | 10 years |
| Arresto mayor | 5 years |
| Libel kag kapareho nga mga sala | 1 year |
| Oral defamation kag slander by deed | 6 months |
| Light offenses | 2 months |
Amo ini ang rule para sa pinakamabug-at nga mga krimen:
Crimes punishable by death, reclusion perpetua or reclusion temporal shall prescribe in twenty years.
Indi na mahimo ipatuman ang death penalty. Ginadumilian ini sang Republic Act No. 9346, kag reclusion perpetua ang ginapatuman bilang kabaylo kon ginagamit sang law ang mga silot sang Revised Penal Code. Gani ang krimen nga ginasilutan pa sang Code sang death nagasulod gihapon sa grupo sang baynte ka tuig.
Para mahibaluan kon diin nga row ang gamiton, kinahanglan mo mahibaluan ang silot sang krimen kag ang klase sini. Ginaklasipikar sang Article 25 ang mga silot. Halimbawa, afflictive ang reclusion perpetua, reclusion temporal kag prision mayor; correctional ang prision correccional kag arresto mayor; light ang arresto menor. Ang Article 26, nga gin-amend sang Republic Act No. 10951, nagaklasipikar man sang mga multa suno sa kadamuon.
Ano ang ginbaylo sang Republic Act No. 4661?
Ginpamalip-ot sang Republic Act No. 4661 (1966) ang period para sa libel. Ang orihinal nga teksto sang 1930, nga ginapakita pa sa Supreme Court E-Library, nagsiling nga ang libel kag kapareho nga mga sala nagaprescribe sa duha ka tuig. Subong, amo ini ang siling sang article:
The crime of libel or other similar offenses shall prescribe in one year.
Sa Causing v. People (2023), ginbayaan sang Supreme Court ang mas daan nga desisyon nga naghatag sa cyber libel sang mas malawig gid nga period. Siling sang Korte: "Hence, the crime of Cyber Libel prescribes in one year." Ang isa ka tuig ginaisip halin sa pagkadiskobre suno sa Article 91. Tan-awa ang cyber libel bangod sang Facebook post.
Ano ang "light offenses"?
Amo ini ang siling sang ulihi nga period sa lista:
Light offenses prescribe in two months.
Ang Article 9, nga gin-amend sang Republic Act No. 10951, nagasiling nga ang light felonies amo ang mga krimen nga may silot nga arresto menor ukon multa nga indi magsobra sa ₱40,000, ukon ang duha. Halimbawa sini ang slight physical injuries kag unjust vexation. Hinumdumi nga "light offenses" ang ginagamit nga tinaga sang Article 90, indi "light felonies". Siling sang Code nga ang light offenses nagaprescribe sa duha ka bulan, nga malip-ot gid nga tion.
Ano ang matabo kon duha ka silot ang ginahatag sang law sa isa ka tion?
May mga krimen nga may compound penalty (dobleng silot), pareho sang pagkapriso kag multa nga dungan. Siling sang ulihi nga paragraph sang Article 90 nga kon ang silot "is a compound one, the highest penalty shall be made the basis" para sa una nga tatlo ka period (baynte, kinse, kag diyes ukon lima ka tuig). Kon diin sa duha ka silot ang pinakamataas, mahimo ini nga legal nga pamangkot sa isa ka kaso, gani ang abogado ukon ang prosecutor ang dapat magtsek sini.
San-o nagasugod kag nagauntat ang orasan?
Ang Article 90 nagahatag sang kalawigon. Ang Article 91 nagapaathag kon paano ini ginaisip:
- Sugod. Nagasugod ang period sa adlaw nga nadiskobre ang krimen sang biktima, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente. Indi pirme nagasugod ini sa adlaw nga ginhimo ang krimen.
- Pag-untat. Ang pag-file sang complaint ukon information nagauntat sang period. Suno sa Rule 110, Section 1 sang Rules of Criminal Procedure, ginasugdan ang criminal action paagi sa pag-file sang complaint sa husto nga opisyal para sa preliminary investigation ukon, para sa mga sala nga wala sini kinahanglan, sa prosecutor ukon direkta sa Municipal Trial Court. Ang pagsugod sang action nagauntat sang prescription luwas kon iban ang siling sang special law.
- Pagdalagan liwat. Nagadalagan liwat ang period kon natapos ang proseso nga wala na-convict ukon na-acquit ang akusado, ukon gin-untat ini nga wala sang husto nga rason kag indi sala sang akusado.
- Wala sa pungsod. Indi nagadalagan ang period samtang ang nakasala ara sa gwa sang Pilipinas.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ano ang prescription of crimes?
Amo ini ang tion nga limitasyon sa pagkaso sang krimen. Kon matapos na ang period sa Article 90, indi na makaso sang State ang nakasala para sa sina nga krimen. Sa Causing v. People, ginsiling sang Supreme Court nga ang prescription isa ka depensa nga kinahanglan pamatud-an paagi sa pagpresentar sang ebidensya.
Pila ka tuig bago mag-prescribe ang libel sa Pilipinas?
Isa ka tuig. Ginbaylo sang Republic Act No. 4661 ang period para sa libel kag sa kapareho nga mga sala halin duha ka tuig pakadto isa ka tuig. Sa Causing v. People (2023), ginpatuman sang Supreme Court ang amo man nga isa ka tuig sa cyber libel, ginaisip halin sa pagkadiskobre.
Pila ka bulan bago mag-prescribe ang oral defamation?
Anom ka bulan. Ginahatag sang Article 90 ang amo man nga anom ka bulan para sa oral defamation kag slander by deed.
San-o nagasugod ang prescriptive period?
Suno sa Article 91, nagasugod ini sa adlaw nga nadiskobre ang krimen sang biktima, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente. Ginauntat ini sang pag-file sang complaint ukon information, kag indi ini nagadalagan samtang ang nakasala ara sa gwa sang Pilipinas.
Nagaprescribe bala ang murder kag homicide?
Huo, sa baynte ka tuig. Ginahatag sang Article 90 ang baynte ka tuig para sa mga krimen nga may silot nga death, reclusion perpetua ukon reclusion temporal. Ang murder ginasilutan sang reclusion perpetua kag ang homicide sang reclusion temporal.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?