Physical Injuries: Serious, Less Serious ukon Slight? Ang Silot

Tan-awa kon ano ang ginhimo sang samad sa biktima. Ginakuwenta sang layi ang mga adlaw sang "incapacity for labor" (indi makahimo ang biktima sang iya obra) ukon sang pagbulong. Ginatan-aw man ang permanente nga halit, pareho sang nadula nga bahin sang lawas ukon deformity (pagkadaot sang itsura).

Ang kolum nga "Pila ka tion" halin sa tabla sang kalawigon sang silot sa Code (Articles 27 kag 76). Ginapakita sini ang bug-os nga range nga ginatugot sang layi. Ang matuod nga sentensya nagadepende sa mga detalye kag sa iban pa nga patakaran sang Code, nga wala namon ginakuwenta diri. Mga termino nga ginagamit: arresto menor, arresto mayor, prision correccional.

Ang Article 266, nga ginbag-o sang Republic Act No. 10951 (2017), nagasiling:

Ang "censure" amo ang pormal nga pagsabdong sang korte, nga ginahatag upod sa pangunahan nga silot.

Suno sa Article 265, nga ginbag-o sang Republic Act No. 10951, nasakop sini ang mga samad nga nagapugong sa biktima nga makaobra, ukon nagakinahanglan sang bulig medikal, sa sulod sang napulo ka adlaw ukon labaw. Ang silot arresto mayor. May duha ka sitwasyon nga nagapabug-at sini:

• Kon klaro nga gusto sang nakasala nga insultuhon ukon pasakitan ang buot sang biktima, ukon ang sitwasyon nagdugang sang kahuy-anan sa buhat, may dugang nga multa nga tubtob ₱50,000 sa arresto mayor.
• Kon ang biktima amo ang ginikanan, ascendant (lolo, lola kag iban pa), guardian, curator ukon maestro sang nakasala, ukon tawo nga may ranggo ukon may awtoridad, ang silot prision correccional sa iya minimum kag medium periods. Para sa tawo nga may awtoridad, nagasakop lang ini kon ang buhat indi lain nga krimen nga assault on a person in authority.

Ang Article 263 amo ang nagasakop sang pinakamalain nga kaso: labaw sa 30 ka adlaw nga masakit ukon indi makaobra, labaw sa 90 ka adlaw, deformity, pagkadula sang bahin sang lawas ukon sang isa ka sentido, ukon biktima nga nabuang, nangin impotent ukon bulag. Ang Republic Act No. 10951, nga nag-update sang mga kantidad sa pesos sang Code, wala nagbag-o sini nga article.

Mas nagataas pa ang silot kon ang biktima isa sa malapit nga paryente nga ginlista sa Article 246, ukon kon ang pagsalakay may isa sa mga sitwasyon nga nagahimo sa pagpatay nga murder (Article 248), pareho sang treachery (traydor nga pagsalakay). Ginasiling man sang amo nga article nga indi ginagamit ini nga mas mataas nga silot sa ginikanan nga nagsamad sa iya bata tungod sang sobra nga pagdisiplina. Sa sina nga kaso, ang ordinaryo nga silot sang Article 263 ang ginagamit.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Ginsumbag ni Dodong si Jerry sang nag-away sila sa karaoke. Ginbulong si Jerry sa sulod sang 7 ka adlaw. Slight physical injuries ini suno sa Article 266(1), nga ginasilutan sang arresto menor.

Sa amo man nga away, nabali ang ilong ni Jerry kag indi siya makaobra sa sulod sang 15 ka adlaw. Less serious physical injuries ina suno sa Article 265, nga ginasilutan sang arresto mayor.

Gintulod ni Tess ang iya kaingod nga si Weng sa merkado, pero wala sang marka ukon samad. Puede ini mangin maltreatment suno sa Article 266(3): arresto menor sa iya minimum period ukon multa nga tubtob ₱5,000. Kon ginhimo ang buhat para pakahuy-an si Weng sa publiko, puede lain nga kaso ang husto. Ang prosecutor ang magadesisyon kon ano nga krimen ang ginapakita sang mga detalye.

Sa Caluag v. People (2009), duha ka lalaki ang ginkaso tungod sang pagbunal sa isa ka lalaki sa Las Piñas. Siling sang kaso, ang mga samad nagkinahanglan sang pagbulong sa sulod sang kulang sa siyam ka adlaw kag nagpugong sa iya sa iya kinaandan nga obra sa amo man nga tion. Ginkonbikto sang trial court ang duha sang slight physical injuries kag ginmultahan sang ₱200 ang tagsa (ang daan nga kantidad, antes sang Republic Act No. 10951) kag censure. Gin-uyonan ini sang mas mataas nga mga korte, kag ginbalibaran sang Supreme Court ang apela sang isa sa ila. Ginapakita sang kaso nga ang sumbagay nga may pila ka adlaw nga pagbulong nagatapos bilang slight physical injuries. Ang amo man nga lalaki ginkonbikto man sang grave threats tungod sang pagtudlo sang pusil sa asawa sang biktima.

Ang deadline nagadepende sa silot (Article 90):

• Slight physical injuries ginasilutan sang arresto menor ukon multa nga tubtob ₱40,000, gani light felony ini suno sa Article 9. Siling sang Code, ang mga light offense nagaprescribe sa duha ka bulan.
• Less serious physical injuries sa iya basic nga porma ginasilutan sang arresto mayor, kag siling sang Code ang mga krimen nga ginasilutan sang arresto mayor nagaprescribe sa lima ka tuig.

Para sa iban pa nga kategorya kag kon paano nagasugod kag nagapundo ang pagkuwenta, tan-awa ang Pila ka tuig antes mag-prescribe ang criminal case?

Madamo nga away sang magkaingod sa pareho nga siyudad ukon banwa nagaagi anay sa barangay. Pero ginabayaan sang Local Government Code ang mga offense nga may multa nga labaw sa ₱5,000, kag ginpataas sang Republic Act No. 10951 ang pila sini nga multa labaw sa sina nga limitasyon (halimbawa, tubtob ₱40,000 suno sa Article 266(2)). Wala sang opisyal nga source nga amon ginagamit nga nagasiling kon ano ang epekto sini, gani pamangkota ang barangay ukon ang prosecutor. Tan-awa ang Kinahanglan bala anay magkadto sa barangay? kag ang amon mga giya parte sa barangay.

Kon ang babayi ginsamaran sang iya bana, anay bana, ukon lalaki nga iya ginakaupod ukon anay nakaupod, puede man magsakop ang Anti-Violence Against Women and Their Children Act. Tan-awa ang Paano mag-file sang VAWC case.

Ang kategorya sang krimen nagadepende sa mga adlaw nga indi makaobra ukon ginabulong kag sa bisan ano nga permanente nga halit, gani nagadepende ini sa ginapakita sang ebidensya parte sa samad. Ang medical records, mga litrato sang samad kag mga testigo amo ang klase sang ebidensya nga makapakita sini. Wala ginasakop sang sini nga pahina ang mga patakaran parte sa medical certificate. Ang nagapadayon nga kaso puede man mangin importante sa akusado sa ulihi, halimbawa kon mag-apply siya sang NBI clearance.

Magpakigsugilanon sa abogado kon puede serious ang samad, kon ginkaso ka, kon indi ka sigurado kon ano nga kategorya ang nagasakop, ukon kon puede nga gusto sang nagsalakay nga magpatay (wala namon ginasabat ina nga pamangkot diri). Matan-aw man sang abogado ang deadline kag kon kinahanglan bala ang pag-agi sa barangay. Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.