Bigamy sa Pilipinas: Silot kag mga Depensa

Sa Pulido v. People, ginlista sang Supreme Court ang dapat pamatud-an sang prosecution:

1. Legal nga kasal ang akusado.
2. Wala legal nga nabungkag ang una nga kasal ukon, kon nadula ang asawa, indi pa puwede ibilang nga patay na ang nadula nga asawa.
3. Nagpakasal ang akusado sa ikaduha ukon ulihi pa nga kasal.
4. Kompleto ang ikaduha nga kasal sang tanan nga essential requisites para mangin balido.

Kon wala ang bisan isa sini, wala sang bigamy.

Prision mayor. Ginbutang sang Article 27 sang Revised Penal Code ang kalawigon sini sa anom ka tuig kag isa ka adlaw tubtob napulo'g duha ka tuig, kag ginlista ini sang Article 25 sa mga afflictive penalty (mabug-at nga silot). Wala sang multa sa Article 349. Ang eksakto nga sentensya nagadepende sa korte kag sa kahimtangan sang kaso.

Void man ang ikaduha nga kasal suno sa Family Code. Ginalista sang Article 35(4) ang bigamous ukon polygamous nga kasal nga indi sakop sang Article 41 bilang void sugod pa sa umpisa.

Indi pirme. Antes sang 2021, ginasunod sang mga korte ang Mercado v. Tan (2000) kag pareho nga mga kaso: ang tawo nga nagpakasal liwat nga wala anay nakakuha sang deklarasyon sang korte nga void ang una nga kasal guilty sa bigamy.

Ginbag-o ini sang Pulido. Siling sang bug-os nga Court nga "a void ab initio marriage is a valid defense in the prosecution for bigamy even without a judicial declaration of absolute nullity." Ang rason: kon void ang una nga kasal sugod pa sa umpisa, kulang ang isa ka elemento sang bigamy, ang balido nga una nga kasal. Puwede ini pamatud-an sang akusado sa mismo nga kaso sang bigamy, paagi sa testimonial ukon documentary nga ebidensya.

Sa Pulido, wala sang rekord ang civil registrar sang petsa kag numero sang marriage license sang una nga kasal. Tungod wala sang balido nga license, may reasonable doubt kon may balido nga una nga kasal. Gindeklarar man sang isa ka korte nga void ina nga una nga kasal. Ginhilway (acquitted) ang akusado. Para sa dugang parte sini nga ground, tan-awa ang Balido bala ang kasal nga wala sang license?

Huo. Ang Pulido parte sa kriminal nga kaso. Para sa pagpakasal liwat, nagaaplikar gihapon ang Article 40 sang Family Code:

Siling sang Court sa Pulido nga ang Article 40 "merely for purposes of remarriage". Wala sini ginakuha ang kinamatarung sang akusado nga atakehon ang void nga kasal sa kaso sang bigamy, pero amo gihapon ini ang rule para sa bisan sin-o nga gusto magpakasal liwat. Kon wala ina nga final judgment, ginapakita gihapon sang civil registry ang una nga kasal, kag ang tawo nga nakasal na anay dapat magpasa sang decree sang korte upod sa aplikasyon para sa bag-o nga marriage license (Article 13). Tan-awa ang Makapakasal bala ako liwat pagkatapos sang annulment?

Nagbutang man sang mga limitasyon ang Pulido:

• Voidable nga una nga kasal. Kon voidable lang ang una nga kasal (halimbawa, kasal nga puwede ma-annul suno sa Article 45), ginakabig ini nga balido tubtob indi pa ma-annul. Siling sang Court nga ang akusado "cannot interpose an annulment decree as a defense" sa sina nga kaso.
• Ikaduha nga kasal nga void lang tungod bigamous ini. Sa Pulido, gindeklarar nga void ang ikaduha nga kasal tungod bigamous ini. Siling sang Court nga indi ini magamit nga depensa, kay wala kulang ang bisan ano nga essential requisite sina nga kasal.
• Pagpati nga patay na ang nadula nga asawa, nga wala sang judgment sang korte. Sakop sang Article 349 ang ikaduha nga kasal nga ginhimo "before the absent spouse has been declared presumptively dead by means of a judgment". Tan-awa ang Makapakasal bala ako liwat kon nadula ang akon asawa?

Afflictive penalty ang prision mayor, gani ang kaso sang bigamy nagaprescribe sa 15 ka tuig. Nagasugod ang 15 ka tuig sa adlaw nga nahibal-an ang krimen sang offended party, sang awtoridad ukon sang ila mga ahente, kag nagauntat ini samtang yara sa gwa sang Pilipinas ang nakasala (Article 91).

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Ramon nagpakasal kay Liza sang 2010. Sang 2018, kasal pa kay Liza kag wala sang kaso sa korte, nagpakasal sia kay Grace. Bigamy ina suno sa Article 349, kag void ang kasal kay Grace (Article 35(4)).

Carlo nagpakasal sang 2005, pero nagapamatuod ang civil registrar nga wala sang marriage license nga ginhatag para sina nga kasal. Sang 2015 nagpakasal sia liwat nga wala anay nagkadto sa korte. Kon kasuhan sia sang bigamy, puwede niya tinguhaan nga pamatud-an nga void ang iya una nga kasal kag gamiton ina nga depensa (Pulido). Pero para sa civil nga katuyuan, nagpakasal sia liwat nga wala ang judgment sang korte nga ginapangayo sang Article 40.

Nestor nagpakasal kay Ana sang 19 anyos pa sia, nga wala sang pahanugot sang iya ginikanan, gani puwede ma-annul ang kasal (Article 45(1)). Antes sang bisan ano nga annulment, nagpakasal sia kay Bea. Voidable ang una nga kasal, indi void, gani ginkabig ini nga balido kag yara pa sang nagpakasal sia kay Bea. Ang annulment decree nga naangkon sa ulihi indi depensa sa kaso sang bigamy (Pulido).

Krimen ang bigamy nga may malawig nga pagkabilanggo. Kon ginakasuhan ka, ukon kon gusto mo magreklamo, magpakig-istorya dayon sa abogado. Masusi sang abogado ang rekord sa civil registry sang duha ka kasal, ang mga marriage license, kag ang bisan ano nga desisyon sang korte, kag mapaathag niya kon diin nga depensa ang puwede magaplikar. Kon plano mo magpakasal liwat kag ang nauna mo nga kasal wala gid naareglo sa korte, magpakig-istorya sa abogado antes ka mag-apply sang marriage license.

Kon indi mo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.