Grave Threats: Ano ang Himuon Kon May Naghulga nga Patyon Ka?

May tatlo ka klase sang hulga sa Code. Sa Caluag v. People (2009), ginpaathag sang Supreme Court kon paano ini ginakilala:

Ang importante nga pamangkot: krimen bala ang mismo nga kahalitan nga ginhulga? Ang "Patyon ta ka", "Sunugon ko imo balay" kag "Bukaon ko imo ulo" tanan naghulga sang krimen. Ang hulga sang kahalitan nga indi krimen nahulog sa duha ka mas magaan nga klase.

Ang Article 282, suno sa amendment sang Republic Act No. 10951 (2017), nagasiling:

Dayon may duha ka kaso nga ginhatag:

1. May kondisyon. Kon ang nakasala nagpangayo sang kuwarta ukon nagbutang sang iban nga kondisyon, bisan legal, kag nakuha niya ang iya gusto, ang silot isa ka degree nga mas nubo sang silot sang ginhulga nga krimen. Kon wala niya nakuha, duha ka degree nga mas nubo. Kon ang hulga nasulat ukon gin-agi sa tigpatunga, ang silot ginapatuman sa iya maximum period.
2. Wala sang kondisyon. Arresto mayor kag multa nga tubtob ₱100,000.

Kay ang una nga kaso nagadepende sa silot sang ginhulga nga krimen, wala sang isa lang ka range sang pagkabilanggo para sini. Dapat ini kuentahon sang abogado base sa mismo nga krimen.

Ang light threats (Article 283) para sa hulga nga himuon ang isa ka sala nga indi krimen, nga may kondisyon pareho sang ginapaathag sa Article 282(1). Ang silot amo ang arresto mayor.

Ang other light threats (Article 285, suno sa amendment sang Republic Act No. 10951) ginasilutan sang arresto menor sa iya minimum period ukon multa nga tubtob ₱40,000. Tatlo ka buhat ang sakop sini:

Ang duha pa ka buhat sa Article 285 amo ang paghulga sa isa ka tawo gamit ang armas, ukon pagbunot sang armas sa away, luwas kon legal nga pagdepensa sa kaugalingon; kag ang paghulga sang kahalitan nga indi krimen samtang akig, nga dayon ginapakita sa ulihi nga buhat nga wala niya ini ginhunahuna nga himuon. Ginapaathag sang Caluag nga ang bug-os nga Article 285 para lang sa kahalitan nga indi krimen.

Suno sa Article 284, sa mga kaso sang grave ukon light threats, puede man pilition ang nakasala nga maghatag sang bail nga indi na niya pagsamukon ang tawo nga iya ginhulga. Kon indi niya ini mahatag, ginasentensyahan sia sang silot nga ginatawag nga destierro.

Pagkatapos sang sumbagay sa isa ka lugar sa Las Piñas, ang asawa sang lalaki nga ginkulata nagkadto sa barangay hall para magreport. Sa dalan, ginbabagan sia sang isa sa mga nagsalakay, gintutokan sang pusil sa agtang kag ginpamangkot, "Saan ka pupunta, gusto mo ito?" Siling niya other light threats lang ini suno sa Article 285, kay ginasambit sina nga article ang paghulga gamit ang armas.

Wala nagsugot ang Supreme Court. Siling sini, ang pagtutok sang pusil sa iya agtang klaro nga nagpakita sang hulga nga patyon ukon samaran sia sing grabe, nga isa ka krimen, kag wala sang kondisyon. Gani grave threats ini suno sa Article 282(2). Gin-emphasize sang Korte nga ang pamangkot kon krimen bala ang ginahulga nga sala amo ang nagatuhay sa grave threats kag sa duha ka mas magaan nga klase. Ginpabilin ang conviction (duha ka bulan nga pagkabilanggo kag ₱200 nga multa, suno sa daan nga mga kantidad).

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Edgar kag si Ben nag-away tungod sa parking. Siling ni Edgar "Papatayin kita!" kag sa ulihi ginpadala man niya ang pareho nga mga tinaga sa text, wala sang ginpangayo. Krimen ang pagpatay kag wala sang kondisyon, gani nagatudlo ini sa grave threats suno sa Article 282(2).

Si Rico nagsulat sa iya anay kasosyo sa negosyo: "Bayari ako ₱50,000 kon indi sunugon ko imo tindahan." Krimen ang pagsunog sang tindahan, kag may kondisyon. Ang Article 282(1) ang ginagamit: ang silot ginakuenta halin sa silot sang ginhulga nga krimen, isa ukon duha ka degree nga mas nubo, kag sa iya maximum period kay nasulat ang hulga.

Si Jojo, sa tunga sang away, nagsinggit nga bukaon niya ang ulo sang iya kaingod, dayon naglakat kag wala na sang iban nga ginhimo. Ang Article 285(2) para sa mga hulga samtang akig nga wala ginpadayon sang tawo, pero kon indi lang krimen ang kahalitan nga ginhulga. Krimen ang pagbuka sang ulo sang isa ka tawo, gani suno sa Caluag puede nga sa Article 282 nagatudlo ang mga natabo. Ang prosecutor kag, sa katapusan, ang korte ang magdesisyon.

Wala ginapilit sang mga article nga atubangan ang paghulga. Ang nasulat nga hulga nga may kondisyon makakuha sang maximum period suno sa Article 282(1). Kon may iban nga layi nga nagapataas sang silot para sa mga hulga nga ginpadala online, wala ini ginahambal sa sini nga pahina.

Para sa other light threats (arresto menor ukon multa nga tubtob ₱40,000), siling sang Code nga ang light offenses nagaprescribe (nagaexpire ang kaso) sa duha ka bulan (Article 90). Ang light threats, nga ginasilutan sang arresto mayor, nagaprescribe sa lima ka tuig suno sa pareho nga article. Para sa grave threats, ang tion nagadepende sa silot kag mas maayo nga pamangkuton sa abogado.

Kon delikado ka, una ang imo kaluwasan: magkadto sa luwas nga lugar kag mangayo sang bulig. Tipigi ang mga mensahe, screenshot kag voice note, kag isulat ang mga ngalan sang mga saksi. Madamo nga away sang magkaingod sa isa ka siudad ukon banwa nga nagaagi anay sa barangay, pero kon kinahanglan bala ini nga tikang nagadepende sa sala: tan-awa ang Kinahanglan bala anay magkadto sa barangay? Kon ang tawo amo ang subong ukon anay nga partner sang isa ka babaye, tan-awa ang Paano mag-file sang VAWC case. Ang sige-sige nga makasamok nga buhat nga indi hulga puede nga unjust vexation.

Makighambal sa abogado kon ang hulga may upod nga pangayo, kon may armas, kon ikaw ang ginkasuhan, ukon kon indi ka sigurado kon ano nga klase sang hulga ang sakop. Ang pagkuenta sang silot para sa hulga nga may kondisyon nagakinahanglan sang abogado. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.