Parricide: Ano Ini kag Ano ang Silot?

Ang krimen nagadepende sa relasyon sang nagpatay kag sang ginpatay:

• Amay, iloy ukon anak, "whether legitimate or illegitimate", legitimate man ukon illegitimate. Gani sakop ang bata nga natawo sa gwa sang kasal, kag sakop man ang pagpatay sang sina nga bata sa iya ginikanan.
• Iban nga ascendant ukon descendant, pareho sang lolo, lola kag apo.
• Ang asawa.

Sa People v. Lopez, Jr. (2018), ginlista sang Supreme Court ang mga elements sa sini nga paagi: may tawo nga ginpatay; ang akusado ang nagpatay sa iya; kag ang biktima amo ang amay, iloy ukon anak, legitimate man ukon illegitimate, ukon legitimate nga iban nga ascendant ukon descendant, ukon legitimate nga asawa sang akusado. Gani, suno sa pagbasa sang Korte sa article, dapat legitimate ang iban nga ascendant kag descendant, kag ang asawa.

Dapat mapamatud-an sa korte ang relasyon, pareho sang pagpatay mismo. Halimbawa, puede ini ipakita paagi sa birth ukon marriage certificate.

Ang Article 246, suno sa pagkasulat sang Republic Act No. 7659 (1993), nagabutang sang "reclusion perpetua to death". Halin sang 2006, ginadumilian sang Republic Act No. 9346 ang pagpatuman sang death penalty. Siling sang Section 2 sina nga layi nga reclusion perpetua ang ihatag imbes kon ginagamit sang layi ang mga ngalan sang silot sang Revised Penal Code, pareho sang Article 246.

Sa Lopez, ang desisyon sang Supreme Court naghatag sang "the penalty of Reclusion Perpetua".

Sa People v. Jugueta (2016), nagbutang ang Supreme Court sang standard nga mga kantidad para sa murder, parricide kag pareho nga mga krimen. Kon reclusion perpetua ang silot nga ginhatag, ginlista sang Korte ang ₱75,000 bilang civil indemnity, ₱75,000 bilang moral damages kag ₱75,000 bilang exemplary damages. Kon death ang silot kuntani pero ginpanubo pakadto sa reclusion perpetua tungod sang RA 9346, ₱100,000 ang kada kantidad. Ang korte ang magadesisyon kon ano nga lebel ang ginagamit. Tan-awa ang damages para sa kamatayon sa criminal case.

Ang Article 248 kag Article 249 pareho nga para sa tawo nga "not falling within the provisions of Article 246", buot silingon, indi sakop sang Article 246. Gani kon mapamatud-an ang relasyon, parricide ang krimen, bisan may treachery ukon iban pa nga kahimtangan sang murder. Tan-awa ang homicide vs murder para sa duha pa ka krimen.

Kay reclusion perpetua ang silot, indi kinamatarong ang bail kon mabakod ang ebidensya sang sala. Puede mangayo ang akusado sang bail hearing, kag ang korte ang magadesisyon. Ginapaathag ang patakaran sa bailable bala ang murder?.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Ramon kag si Lorna nagpakasal sa simbahan napulo ka tuig na ang nagligad. Sa isa ka away, ginbunal ni Ramon si Lorna sang mabug-at nga butang kag napatay sia. Legitimate nga asawa niya si Lorna, gani parricide ang ikaso.

Si Jun kag si Mila nagaistar nga magkaupod sang madamo na nga tuig pero wala nagpakasal. Kon patyon ni Jun si Mila, indi niya sia asawa, gani indi ginagamit ang Article 246. Nagadepende sa mga natabo, puede nga murder ukon homicide ang krimen.

Si Paolo natawo sa gwa sang kasal. Kon patyon niya ang iya iloy nga si Edna, puede mangin parricide ang krimen, kay sakop sang article ang pagpatay sang anak sa ginikanan "whether legitimate or illegitimate".

Suno sa Article 90, ang mga krimen nga ginasilutan sang death, reclusion perpetua ukon reclusion temporal nagaprescribe (nagaexpire ang kaso) sa beinte ka tuig. Tan-awa ang prescription of crimes. Puede magpasaka ang akusado sang self-defense ukon iban nga justifying circumstance; tan-awa ang self-defense sa Pilipinas. Ang kaso nga wala pa natapos puede maggwa nga "hit" sa NBI clearance; tan-awa ang giya parte sa NBI hit status.

Ang akusado nagakinahanglan sang abogado halin sa umpisa, upod na ang inquest ukon preliminary investigation kag ang bail hearing. Ang pamilya sang biktima puede man magkinahanglan sang abogado para sundan ang kaso kag ang claim para sa damages. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.