Ano ang Libel? Kahulugan sa Law sang Pilipinas
Dasig nga sabat
Ang libel amo ang publiko kag malicious (may malain nga tinutuyo) nga pahayag nga mahimo magtuga sang kahuy-anan, discredit ukon pagtamay sa isa ka tawo, paagi sa sulat, imprenta, broadcast ukon pareho nga paagi. Ginalaragway ini sa Article 353 sang Revised Penal Code. Kon ginhimo ini paagi sa computer system, pareho sang Facebook post, mahimo ini mangin cyber libel suno sa Republic Act No. 10175.
Ginatawag man nga: Written defamation
Paano ginalaragway sang Article 353 ang libel?
A libel is a public and malicious imputation of a crime, or of a vice or defect, real or imaginary, or any act, omission, condition, status, or circumstance tending to cause the dishonor, discredit, or contempt of a natural or juridical person, or to blacken the memory of one who is dead.
Sa simple nga pulong, ang libel nagakinahanglan sang pahayag nga:
- nagaakusar sa isa ka tawo sang krimen, bisyo, depekto ukon bisan ano nga buhat, kahimtangan ukon sitwasyon nga mahimo magtuga sang kahuy-anan, discredit ukon pagtamay;
- publiko;
- malicious;
- parte sa natural nga tawo, juridical nga tawo pareho sang kompanya, ukon sa handumanan sang tawo nga napatay na.
Ginakabig bala nga malicious ang defamatory nga pahayag?
Siling sang Article 354 nga ang tanan nga defamatory nga imputation ginakabig nga malicious, bisan matuod pa, luwas kon mapakita nga maayo ang tinutuyo kag makatarunganon ang motibo. May duha ini ka eksepsyon: ang pribado nga komunikasyon nga ginhimo sa pagtuman sang legal, moral ukon social nga katungdanan, kag ang patas kag matuod nga report sang opisyal nga proceedings nga ginhimo sa good faith. Suno sa Article 361, ang kamatuoran nagadala sa acquittal kon ang pahayag ginpublikar man sa maayo nga motibo kag para sa makatarunganon nga katuyuan. May lain nga rule para sa mga imputation batok sa empleyado sang gobyerno parte sa ila opisyal nga obligasyon: didto, ang pamatuod sang kamatuoran nagadala sa acquittal.
Ano ang kinalainan sang libel sa oral defamation kag cyber libel?
- Ang libel ginahimo paagi sa sulat, imprenta, radyo, painting, theatrical ukon cinematographic exhibition ukon pareho nga paagi (Article 355).
- Ang oral defamation ginahambal.
- Ang cyber libel amo ang libel nga ginhimo paagi sa computer system (RA 10175, Section 4(c)(4)). Ang Section 6 sang amo man nga law nagatalana sang silot nga isa ka degree nga mas mataas sangsa silot sa Revised Penal Code.
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), ginhukman sang Supreme Court nga valid ang probisyon sa cyber libel para sa orihinal nga nagsulat sang post, pero void para sa "others who simply receive the post and react to it". Basaha ang Libel vs cyber libel.
Halimbawa
Halimbawa lang ini: Nag-post si Jessa sa Facebook nga ang iya anay nga employer, nga iya ginsambit ang ngalan, "steals the salaries of his staff." Kon defamatory ang ginsiling kag indi mapakita ni Jessa nga matuod ini kag ginpublikar sa maayo nga motibo kag para sa makatarunganon nga katuyuan, mahimo ang post mangin cyber libel. Ang iya abyan nga si Paolo, nga halimbawa man lang, nag-react lang sang nagakadlaw nga emoji. Suno sa Disini, indi mahimo i-apply ang probisyon sa cyber libel sa tawo nga nakabaton lang sang post kag nag-react sini.
Pila kalawig ang tion sa pag-file sang kaso?
Siling sang Article 90 nga ang libel nagaprescribe sa isa ka tuig. Sa Causing v. People (2023), ginhukman sang Court nga ang cyber libel nagaprescribe man sa isa ka tuig, ginaisip halin sa adlaw nga nadiskubre ang krimen sang ginsakit nga partido, sang mga awtoridad ukon sang ila mga ahente. Para sa mga silot, basaha ang Silot sa libel sa Pilipinas kag Cyber libel tungod sa Facebook post.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
- Article 353, Revised Penal CodeKahulugan sang libel
- Article 354, Revised Penal CodeGinapresumir ang malice (requirement for publicity)
- Article 355, Revised Penal CodeSilot sa libel sa sulat kag pareho nga paagi
- Article 361, Revised Penal CodePagpamatuod sang kamatuoran sa libel
- Article 90, Revised Penal CodePrescription sang mga krimen
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- Disini v. Secretary of Justice (G.R. No. 203335)Disini v. Secretary of Justice: ang cyber libel para lang sa nagsulat sang post, indi sa nag-react, kag tatlo ka probisyon sang cybercrime law gin-void.
- Causing v. People (G.R. No. 258524)Causing v. People: ruling sang 2023 nga ang cyber libel nagaprescribe sa isa ka tuig halin sa pagkakita sang post, kag ginbayaan ang 15 ka tuig nga rule.
Masami nga pamangkot
Ano ang mga elemento sang libel sa Pilipinas?
Ginalaragway sang Article 353 ang libel bilang imputation (pagbutangbutang) nga publiko, malicious, kag mahimo magtuga sang kahuy-anan, discredit ukon pagtamay sa natural ukon juridical nga tawo, ukon nagapadulom sang handumanan sang napatay. Gindugang sang Article 355 ang mga paagi, pareho sang sulat, imprenta ukon radyo.
Depensa bala ang kamatuoran sa libel?
Indi permi bastante ang kamatuoran lang. Siling sang Article 361 nga ang akusado ma-acquit kon matuod ang ginsiling kag ginpublikar man ini sa maayo nga motibo kag para sa makatarunganon nga katuyuan.
Cyber libel bala ang pag-react sa defamatory nga Facebook post?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), ginhukman sang Supreme Court nga valid ang probisyon sa cyber libel para sa orihinal nga nagsulat sang post, pero void para sa iban nga nakabaton lang sang post kag nag-react sini.
Pila kalawig ang akon tion sa pag-file sang libel case?
Siling sang Article 90, nga ginbag-o sang Republic Act No. 4661, nga ang libel nagaprescribe sa isa ka tuig. Sa Causing v. People (2023), siling sang Court nga ang cyber libel nagaprescribe man sa isa ka tuig, ginaisip halin sa pagkadiskubre.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?