Acts of Lasciviousness: Kahulugan kag Silot

Isa lang ka sentence ang bug-os nga article:

Ang "preceding article" amo ang Article 335 parte sa rape. Gin-repeal ini sang Republic Act No. 8353 (1997) kag ginsaylo ang mga patakaran sa rape sa Articles 266-A tubtob 266-D. Gani subong, ang mga kahimtangan (circumstances) ginakuha halin sa paagi sang pagbasa sang Supreme Court sa Article 336.

Sa People v. Tulagan (2019), ang Supreme Court, nga nagpungko En Banc, naglista sang mga elements:

1. Ang nakasala naghimo sang bisan ano nga malaw-ay nga buhat (act of lasciviousness ukon lewdness).
2. Ginhimo ini sa isa sa sini nga mga kahimtangan:
   • paagi sa paggamit sang pwersa ukon pahadlok;
   • kon ang biktima wala sa husto nga panghunahuna ukon wala sang malay; ukon
   • kon ang biktima kulang sa 12 ka tuig ang edad.
3. Ang biktima iban nga tawo, lalaki man ukon babaye.

Gindesisyunan ang Tulagan antes sang Republic Act No. 11648 (2022), nga nagpataas sang edad sa probisyon sang statutory rape halin dose (twelve) pakadto disisais (sixteen). Kon ginabasa na subong sang mga korte ang ikatlo nga kahimtangan gamit ang bag-o nga edad, ang mga korte ang magasulbad sini.

Ang kalawigon halin sa Article 27. Ang korte ang magabutang sang eksakto nga sentensya sa sulod sini.

Ginaproteksyunan sang Republic Act No. 7610 ang mga bata. Ang iya Section 5(b) nagasilot sang sexual intercourse ukon lascivious conduct "with a child exploited in prostitution or subjected to other sexual abuse". Sa People v. Caoili (2017), siling sang Supreme Court nga ang mga elements sini amo ang: ang buhat nga sexual intercourse ukon lascivious conduct; ginhimo sa bata nga gin-exploit sa prostitution ukon ginpaidalom sa iban nga sexual abuse; kag ang bata kulang sa 18 ka tuig ang edad.

Nagbutang ang Caoili sang mga guidelines kon ano nga layi kag silot ang gamiton, kag ginsiling ini liwat sang Tulagan:

Amo ini ang pagkasiling sang Tulagan: kon 18 pataas lang ang biktima ginatawag ang krimen nga acts of lasciviousness suno sa Article 336, nga may prision correccional.

Sang ulihi, ginbag-o sang Republic Act No. 11648 (2022) ang proviso sang Section 5(b): sa diin nagasiling ini anay sang "under twelve (12) years of age", subong nagasiling na ini sang "under sixteen (16) years of age". Ang table nagapakita sang mga guidelines suno sa pagkasiling sang Tulagan, antes sina nga pagbag-o. Kon paano gamiton sang mga korte ang mga grupo sang edad pagkatapos sang RA 11648, nagadepende sa mga desisyon sa ulihi.

Sa Tulagan, nagbutang ang Supreme Court sang standard nga mga kantidad:

Amo ini ang mga kantidad nga ginbutang sang Korte sa sina nga desisyon. Ang trial court ang magahatag sang damages sa kada kaso.

Para sa kaso suno sa Article 336, ang silot amo ang prision correccional, isa ka correctional penalty. Suno sa Article 90, ang mga krimen nga ginasilutan sang correctional penalty nagaprescribe (nagaexpire ang kaso) sa napulo ka tuig. Ang mga kaso suno sa RA 7610 may iban nga patakaran kag wala ini ginahambal diri. Tan-awa ang prescription of crimes.

Ini isa ka hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Tess, nga hamtong na, ginpunggan sang isa ka kaupod sa obra nga naghikap sa iya sa malaw-ay nga paagi bisan indi niya gusto. Ginhimo ang buhat paagi sa pwersa, kag may husto na nga edad si Tess, gani ang Article 336 ang ginagamit, nga may prision correccional. Ang korte ang magadesisyon base sa ebidensya kon malaw-ay bala ang buhat kag kon may pwersa bala nga gingamit.

Kon bata ang biktima, ang kaso mahulog sa mga patakaran sang RA 7610 sa ibabaw, nga mas bug-at ang silot.

Puede magpasaka sang reklamo sa pulis ukon sa prosecutor. Tan-awa ang mga giya sang PNP. Kon ang nakasala amo ang bana, partner ukon anay partner sang isa ka babaye, puede man magamit ang Republic Act No. 9262: tan-awa ang paano mag-file sang VAWC case. Ang makasamok nga mga buhat nga indi malaw-ay puede nga unjust vexation na lang.

Makighambal sa abogado sa labing madali, labi na kon bata ang biktima, kay ang pagpili sa tunga sang Article 336 kag RA 7610 nagabag-o sang silot kag sang proseso. Ang ginakasuhan nagakinahanglan man sang abogado para sabton ang kaso. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.