Legitimate Pa Ba ang mga Anak Pagkatapos ng Annulment o Nullity?

Maikli ang Article 54:

Tatlong grupo ng mga anak ang sakop nito:

1. Mga anak ng kasal na na-annul (voidable na kasal ayon sa Article 45), na nabuo o ipinanganak bago naging final ang judgment.
2. Mga anak ng kasal na idineklarang void dahil sa psychological incapacity ayon sa Article 36, na nabuo o ipinanganak bago naging final ang judgment.
3. Mga anak ng bagong kasal ng dating asawa, na ginawa matapos maitala ang judgment at ang iba pang requirement gaya ng hinihingi ng Article 53.

Ang mahalagang sandali ay kung kailan naging "final and executory" ang judgment, hindi ang petsa ng pagsasampa ng kaso. Ang anak na nabuo habang nakabinbin pa ang kaso ay kapareho ng posisyon ng anak na ipinanganak ilang taon na ang nakaraan.

Ang mga kasong nasa itaas lang ang binabanggit ng Article 54. Hindi nito binabanggit ang mga kasal na void dahil sa ibang dahilan, gaya ng walang marriage license o bigamous na kasal. Para sa mga iyon, hindi pinapalawak ng page na ito ang Article 54.

May dalawa pang article na nagtatakda ng pangkalahatang patakaran. Sabi ng Article 164, "Children conceived or born during the marriage of the parents are legitimate." (legitimate ang mga anak na nabuo o ipinanganak habang kasal ang mga magulang). Sabi naman ng Article 165:

Kung legitimate ba ang anak ng ibang uri ng void na kasal ay nakadepende sa eksaktong mga pangyayari at kung aling article ng Code ang tumutugma. Tanong iyan para sa abogado.

Hindi iniiwang nakabitin ng korte ang sitwasyon ng mga anak. Sabi ng Article 50:

Ayon sa Article 51, kinukuwenta ang halaga ng "presumptive legitimes" (paunang bahagi ng mana) ng lahat ng anak nila batay sa petsa ng final judgment ng trial court, at ibinibigay ito bilang cash, ari-arian o maaasahang securities, maliban kung naayos na ito ng mga magulang sa kasunduang inaprubahan ng korte. Ang natatanggap ng mga anak ay itinuturing na paunang bahagi ng legitime nila, at hindi nito naaapektuhan ang karapatan nilang magmana kapag namatay ang isang magulang. Ayon sa Article 52, dapat itala ang pagbibigay nito kasama ng judgment, at ayon sa Article 53, saka lang puwedeng magpakasal ulit ang dating asawa pagkatapos noon.

Habang nakabinbin ang kaso, pinapayagan ng Article 49 ang korte na magtakda ng sustento ng mag-asawa at ng custody at sustento ng mga anak, kung walang sapat na nakasulat na kasunduan. Binibigyan ng korte ng "paramount consideration" (pinakamataas na pagpapahalaga) ang moral at materyal na kapakanan ng mga anak at kung sinong magulang ang pinili nila, at nagtatakda ito ng visitation rights para sa kabilang magulang.

Kapag naghiwalay ang mga magulang, sabi ng Article 213, ang parental authority ay hawak ng magulang na itinalaga ng korte, matapos isaalang-alang ang lahat ng mahalagang bagay, lalo na ang pinili ng anak na lampas pitong taon, maliban kung hindi angkop (unfit) ang napiling magulang. Sinasabi rin nito:

Halimbawa, sa Tan-Andal v. Andal (2021), inilapat ng Supreme Court ang Article 213 at sinabing hindi nagkamali ang trial court nang ibigay sa ina ang custody ng anak na babae ng mag-asawa, na may visiting rights ang ama, dahil mas malaking pag-aalaga at malasakit sa bata ang ipinakita ng ina. Basahin ang Sino ang may custody ng batang wala pang 7? at Magkano ang child support?

Hindi tinatapos ng legal separation ang kasal: sabi ng Article 63, hindi napuputol ang bigkis ng kasal. Pero naaapektuhan nito ang custody: ayon sa Article 63(3), sa inosenteng asawa napupunta ang custody ng mga menor de edad na anak, alinsunod sa Article 213.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Sina Sofia at Teddy ay ikinasal noong 2015 at nagkaroon ng dalawang anak. Noong 2024, idineklara ng korte na void ang kasal nila ayon sa Article 36, at naging final ang judgment. Ipinanganak ang dalawang anak bago iyon, kaya legitimate sila (Article 54). Nakasaad din sa judgment ang custody, sustento at presumptive legitimes nila (Article 50).

Si Ursula ay nanganak habang nakabinbin pa ang annulment case niya dahil sa fraud. Naging final ang judgment makalipas ang isang taon. Ipinanganak ang baby bago naging final ang judgment, kaya legitimate ang baby ayon sa Article 54.

Si Vince ay nagpakasal ulit matapos maging final ang annulment niya at maitala ang judgment, ang partition at ang presumptive legitimes. Legitimate ang anak niya sa bagong asawa ayon sa ikalawang pangungusap ng Article 54.

Hindi inilalarawan ng page na ito ang anumang pagbabago sa PSA birth record pagkatapos ng annulment o nullity: hindi namin nabasa ang proseso ng PSA. Para makakuha ng kopya ng birth record, basahin ang gabay sa PSA birth certificate.

Kung magsasampa ka ng annulment o nullity at may mga anak ka, maipapaliwanag ng abogado kung paano aayusin ng judgment ang custody, sustento at presumptive legitimes, at matutulungan ka niyang magmungkahi ng kaayusan sa korte. Magtanong din sa abogado kung baka void ang kasal mo dahil sa ibang dahilan bukod sa Article 36, dahil puwedeng nakadepende sa ibang patakaran ang status ng mga anak.

Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.