Article 91 ng Family Code: Ano ang kasama sa absolute community property
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 91?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Unless otherwise provided in this Chapter or in the marriage settlements, the community property shall consist of all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Ayon sa Article 91, sa ilalim ng absolute community of property, ang common property ay binubuo ng lahat ng property ng mag-asawa sa araw ng kasal at lahat ng nakuha nila pagkatapos. Ito ang default na regime para sa mga ikinasal sa ilalim ng Family Code nang walang prenup (Article 75). Nakalista sa Article 92 ang mga exception, o puwedeng manggaling ang mga ito sa marriage settlement ng mag-asawa. Ipinapalagay naman ng Article 93 na common ang property na nakuha habang kasal.
Sa madaling salita: sa absolute community, ang "akin" bago ang kasal ay karaniwang nagiging "atin", kasama ang kinikita at binibili ng bawat asawa pagkatapos. Tatlong klase lang ng property ang nananatiling hiwalay ayon sa Article 92.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Maria: condo na binili bago ikasal
Natapos bayaran ni Maria ang isang condo noong 2012, at pinakasalan niya si Jose noong 2015 nang walang prenup. Wala sa kanilang may anak sa naunang kasal. Ayon sa Article 91, nagiging community property ang condo mula sa araw ng kasal, kahit si Maria lang ang nagbayad nito.
Si Maria ulit: lote mula sa tatay niya
Noong 2020, namatay ang tatay ni Maria at iniwan sa kanya ang isang lote sa kanyang will (testamento). Pinauupahan ang lote. Nakuha ang lote sa pamamagitan ng gratuitous title, kaya mananatili itong kay Maria ayon sa Article 92(1), kasama ang kita sa upa, maliban kung malinaw na sinasabi ng will na bahagi ito ng community.
Ramon: biyudong nag-asawa ulit
May bahay na si Ramon, isang biyudo na may anak na lalaki sa unang kasal, bago niya pinakasalan si Elsa. Ayon sa Article 92(3), mananatiling exclusive property ni Ramon ang bahay at ang kita nito, dahil may legitimate descendant siya sa naunang kasal.
Ben: kotse na nakapangalan lang sa kanya
Bumili si Ben ng kotse habang kasal kay Ana at ipinarehistro ito sa pangalan niya lang. Ipinapalagay ng Article 93 na pag-aari ng community ang kotse. Kung sasabihin ni Ben na kanya lang ito, siya ang dapat magpatunay na isa ito sa mga property na hindi kasama ayon sa Article 92.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Nagsisimula ang community sa mismong sandali ng kasal, at void ang kasunduan na ibang petsa ang simula (Article 88).
- Sabay na pinamamahalaan ng mag-asawa ang community property. Hindi ito puwedeng ibenta o i-mortgage ng isang asawa nang walang written consent ng kabila o utos ng korte (Article 96).
- Walang asawang puwedeng mag-donate ng community property nang walang pahintulot ng kabila, maliban sa katamtamang donasyon para sa charity o sa mga okasyon ng kasiyahan o kagipitan ng pamilya (Article 98).
- Ang community ang nagbabayad ng mga utang na nakalista sa Article 94, gaya ng suporta sa pamilya at mga utang na kinuha para sa kapakinabangan ng community.
- Natatapos ang community sa pagkamatay, legal separation, annulment o declaration of nullity, o judicial separation of property (Article 99). Saka hahatiin ang net assets ayon sa Article 102. Tingnan ang epekto ng legal separation.
- Ang mga ikinasal bago ang August 3, 1988 nang walang prenup ay kadalasang nasa conjugal partnership of gains, kung saan sa bawat asawa pa rin ang dinala niya sa kasal (Article 109). Tingnan ang Article 124 at ang absolute community vs conjugal partnership.
- Hindi sakop ng regime na ito ang mga live-in partner; tingnan ang Article 147.
Ano ang sinasabi ng Article 91?
Unless otherwise provided in this Chapter or in the marriage settlements, the community property shall consist of all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter.
Mahalaga ang mga unang salita. Ang "Unless otherwise provided in this Chapter" ay tumutukoy sa mga hindi kasama ayon sa Article 92. Ang "or in the marriage settlements" naman ay nangangahulugang puwedeng baguhin ng valid na prenup ang patakaran.
Anong property ang hindi kasama sa absolute community?
Tatlo ang hindi kasama ayon sa Article 92:
(1) Property acquired during the marriage by gratuitous title by either spouse, and the fruits as well as the income thereof, if any, unless it is expressly provided by the donor, testator or grantor that they shall form part of the community property; (2) Property for personal and exclusive use of either spouse. However, jewelry shall form part of the community property; (3) Property acquired before the marriage by either spouse who has legitimate descendants by a former marriage, and the fruits as well as the income, if any, of such property.
Sa simpleng salita:
- Mga regalo at mana na natanggap habang kasal. Ang ibig sabihin ng "gratuitous title" ay libre itong nakuha ng asawa, halimbawa sa donasyon o mana. Hiwalay ang property at ang bunga (fruits) at kita nito, maliban kung malinaw na sinabi ng nagbigay na magiging common ito.
- Mga bagay na pang-personal at eksklusibong gamit lang ng isang asawa, gaya ng damit. Exception ang alahas: common property ito.
- Property bago ikasal ng asawang may legitimate descendants mula sa naunang kasal, kasama ang bunga at kita nito. Proteksyon ito para sa mga anak sa unang kasal.
Sino ang dapat magpatunay na hindi kasama ang isang property?
Ang asawang nagsasabi nito. May presumption (palagay ng batas) sa Article 93:
Property acquired during the marriage is presumed to belong to the community, unless it is proved that it is one of those excluded therefrom.
Kaya ang kotse o lote na binili habang kasal ay itinuturing na common property, maliban kung may magpatunay na sakop ito ng Article 92.
Mga madalas itanong
Kasama ba sa community ang property na binili ko bago ikasal?
Kadalasan oo, sa ilalim ng absolute community. Kasama sa Article 91 ang lahat ng property ng mag-asawa sa araw ng kasal. Ang exception ay ang Article 92(3): ang property na hawak bago ikasal ng asawang may legitimate descendants (lehitimong anak o apo) sa naunang kasal ay mananatiling kanya, kasama ang bunga at kita nito.
Hati ba kami ng asawa ko sa mana ko?
Hindi, maliban kung malinaw na sinabi ng nag-iwan nito sa iyo na magiging bahagi ito ng community. Hindi kasama ayon sa Article 92(1) ang property na nakuha habang kasal sa pamamagitan ng gratuitous title, gaya ng mana o donasyon, pati ang bunga at kita nito.
Community property ba ang alahas?
Oo. Hindi kasama ayon sa Article 92(2) ang property para sa personal at eksklusibong gamit ng isang asawa, pero sinasabi rin nito na bahagi ng community property ang alahas.
Pangalan lang ng mister ko ang nasa titulo ng bahay. Common pa rin ba ito?
Kung nakuha ito habang kasal, ipinapalagay ng Article 93 na pag-aari ito ng community, maliban kung mapatunayang isa ito sa mga property na hindi kasama ayon sa Article 92.
Paano hinahati ang community property kapag natapos ang kasal?
Nakalista sa Article 102 ang mga hakbang: imbentaryo, pagbayad ng mga utang, pagbigay sa bawat asawa ng kanyang exclusive property, at saka hahatiin nang pantay ang net assets, maliban kung iba ang hatian sa marriage settlement o may share na validly na isinuko (waived).
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?