Article 124 ng Family Code: Pamamahala ng conjugal property
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 124?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The administration and enjoyment of the conjugal partnership shall belong to both spouses jointly. In case of disagreement, the husband’s decision shall prevail, subject to recourse to the court by the wife for proper remedy, which must be availed of within five years from the date of the contract implementing such decision.
In the event that one spouse is incapacitated or otherwise unable to participate in the administration of the conjugal properties, the other spouse may assume sole powers of administration. These powers do not include disposition or encumbrance without authority of the court or the written consent of the other spouse. In the absence of such authority or consent, the disposition or encumbrance shall be void. However, the transaction shall be construed as a continuing offer on the part of the consenting spouse and the third person, and may be perfected as a binding contract upon the acceptance by the other spouse or authorization by the court before the offer is withdrawn by either or both offerors.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Ayon sa Article 124, sabay na pinamamahalaan at pinakikinabangan ng mag-asawa ang kanilang conjugal partnership property. Kung hindi makasali ang isang asawa, puwedeng ang isa na lang ang mamahala. Pero walang puwedeng magbenta o mag-mortgage ng conjugal property nang walang pahintulot ng korte o written consent ng kabilang asawa. Kung wala ito, void (walang bisa) ang benta o mortgage. Ayon sa Supreme Court, void ang buong transaksyon, hindi lang ang kalahati ng kabilang asawa.
Ang Article 124 ang patakaran para sa mag-asawang nasa conjugal partnership of gains. Karamihan dito ay ang mga ikinasal bago ang August 3, 1988 nang walang prenup, at ang mga pumili ng regime na ito sa marriage settlement (Article 75). Para sa absolute community, ang default sa ilalim ng Family Code, nasa Article 96 ang kaparehong patakaran.
Sa conjugal partnership, sa bawat asawa pa rin ang dinala niya sa kasal at ang natanggap niya bilang donasyon o mana (Article 109). Ang common fund ay binubuo ng kita, bunga (fruits) at mga nakuha ng mag-asawa sa kanilang trabaho o dahil sa swerte (by chance) (Articles 106 at 117).
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ana at Ben: mortgage na hindi niya pinirmahan
Ikinasal sina Ana at Ben noong 1985 nang walang prenup, kaya conjugal partnership sila. Noong 2024, ni-mortgage ni Ben ang bahay na binili nila noong 1995 para makakuha ng business loan, nang hindi sinasabi kay Ana. Ayon sa Article 124 at sa desisyon sa Dailo, void ang buong mortgage. Kung sasabihin ng nagpautang na nakinabang ang pamilya sa loan, siya ang dapat magpatunay nito.
Si Ana ulit: ang bukid niya bago ikasal
May bukid na si Ana bago siya ikasal kay Ben. Exclusive property niya ito (Article 109(1)), kaya hindi ito sakop ng Article 124. Ayon sa Article 111, na binago ng Republic Act No. 10572, puwedeng i-mortgage, i-encumber, ibenta o ilipat ng bawat asawa ang sarili niyang exclusive property. Pero conjugal ang net fruits ng bukid habang kasal sila, gaya ng netong kita mula sa ani nito (Article 117(3)).
Celia at Dan: lote na nakapangalan sa kanya
Bumili sina Celia at Dan ng lote habang kasal, pero pangalan lang ni Dan ang nasa titulo. Ayon sa Article 116, ipinapalagay na conjugal ang lote, kahit kaninong pangalan ang nasa titulo, maliban kung mapatunayang hindi. Kung conjugal ang lote, hindi ito puwedeng ibenta ni Dan nang walang written consent ni Celia o pahintulot ng korte.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Ang petsa ng kasal ang nagsasabi kung conjugal partnership o absolute community ang mag-asawang walang prenup. Ipinaliliwanag ng gabay ng site kung paano kumuha ng PSA marriage certificate.
- Ayon sa Article 116, ipinapalagay na conjugal ang property na nakuha habang kasal, nakapangalan man sa isa o sa dalawang asawa, maliban kung mapatunayang hindi.
- Kung iniwan ng isang asawa ang isa nang walang sapat na dahilan, puwedeng humiling sa korte ang naagrabyadong asawa ng receivership, judicial separation of property, o pahintulot na siya na lang ang mamahala sa conjugal partnership property (Article 128).
- Natatapos ang conjugal partnership kapag namatay ang isang asawa, may legal separation, annulment o declaration of nullity, o judicial separation of property (Article 126). Tingnan ang epekto ng legal separation.
- Para sa buong sagot na may mas maraming halimbawa, basahin ang puwede bang ibenta ng asawa ang conjugal property nang walang pahintulot? at absolute community vs conjugal partnership.
Ano ang sinasabi ng Article 124?
The administration and enjoyment of the conjugal partnership shall belong to both spouses jointly. In case of disagreement, the husband’s decision shall prevail, subject to recourse to the court by the wife for proper remedy, which must be availed of within five years from the date of the contract implementing such decision.
In the event that one spouse is incapacitated or otherwise unable to participate in the administration of the conjugal properties, the other spouse may assume sole powers of administration. These powers do not include disposition or encumbrance without authority of the court or the written consent of the other spouse. In the absence of such authority or consent, the disposition or encumbrance shall be void. However, the transaction shall be construed as a continuing offer on the part of the consenting spouse and the third person, and may be perfected as a binding contract upon the acceptance by the other spouse or authorization by the court before the offer is withdrawn by either or both offerors.
Paano ginamit ng Supreme Court ang Article 124 sa kasong Dailo?
Sa Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo (2005), nagpasya ang Second Division ng Supreme Court sa isang kaso tungkol sa mortgage na ginawa ng isang asawa lang.
- Ang mga pangyayari. Ikinasal ang mag-asawa noong 1967 at bumili sila ng house and lot habang kasal. Pangalan lang ng mister ang nasa deed of sale. Noong 1993, binigyan ng mister ang ibang tao ng special power of attorney para kumuha ng bank loan na ang garantiya ay mortgage sa house and lot. Hindi alam ng misis at hindi siya pumayag. Hindi nabayaran ang loan, kaya nag-foreclose ang bangko at in-consolidate nito ang ownership. Nang mamatay ang mister, nagdemanda ang misis.
- Aling regime. Walang marriage settlement ang mag-asawa, kaya conjugal partnership of gains ang sumasaklaw sa kanila. Sinabi ng Korte na mula nang magkabisa ang Family Code noong August 3, 1988, ang kabanata nito tungkol sa conjugal partnership ang sumasaklaw sa kanilang partnership.
- Void ang buong mortgage. Sabi ng bangko, valid man lang ang mortgage sa kalahati ng mister bilang co-owner sa ilalim ng Article 493 ng Civil Code. Hindi pumayag ang Korte. Walang ganoong pagkakaiba sa Article 124: "Where the law does not distinguish, courts should not distinguish." Binanggit din ng Korte ang naunang desisyon nito sa Guiang v. Court of Appeals, kung saan void ang buong benta na ginawa nang walang pahintulot ng misis.
- Ang nagpautang ang dapat magpatunay na nakinabang ang pamilya. Ayon sa Article 121(3), mananagot lang ang conjugal partnership sa utang na kinuha ng isang asawa nang walang pahintulot ng isa, hanggang sa halagang posibleng napakinabangan ng pamilya. Sabi ng Korte, ang nagpautang na nagsasabing nakinabang ang pamilya ang may tungkulin (burden) na patunayan ito. Walang ipinakitang patunay ang bangko, kaya hindi pinanagot ang conjugal partnership sa loan.
Ibinasura ng Korte ang petisyon ng bangko. Kaya nanatili ang desisyon ng mababang korte na void ang mortgage at dapat ibalik sa misis ang property.
Puwede pa bang maisalba ang void na benta o mortgage?
Oo, sa isang paraan. Itinuturing ng Article 124 ang transaksyon bilang "continuing offer" (alok na nananatiling bukas) ng asawang pumayag at ng ibang tao. Nagiging binding contract ito kung, bago bawiin ang alok, tanggapin ito ng kabilang asawa o pahintulutan ng korte.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Puwede bang i-mortgage ng mister ko ang conjugal house namin nang walang pahintulot ko?
Hindi ito magiging valid. Ayon sa Article 124, void ang pagbenta o pag-mortgage (disposition o encumbrance) ng conjugal property kung walang pahintulot ng korte o written consent ng kabilang asawa. Sa Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo (2005), idineklara ng Supreme Court na void ang ganitong mortgage.
Valid ba man lang ang mortgage sa kalahati ng mister ko?
Hindi. Sa Dailo, sinabi ng Supreme Court na walang pinagkaiba sa Article 124 ang share ng asawang nag-mortgage, kaya void ang buong mortgage. Hindi ginamit ang patakaran sa co-ownership ng Article 493 ng Civil Code.
Kailangan bang bayaran ng conjugal partnership ang loan na kinuha ng asawa ko nang mag-isa?
Hanggang sa halagang posibleng napakinabangan lang ng pamilya (Article 121(3)). Sa Dailo, sinabi ng Korte na ang nagpautang na nagsasabing nakinabang ang pamilya sa utang ang dapat magpatunay nito.
Pangalan lang ng mister ko ang nasa titulo. Conjugal pa rin ba ang property?
Puwede. Ayon sa Article 116, ipinapalagay na conjugal ang property na nakuha habang kasal, nakapangalan man sa isa o sa dalawang asawa, maliban kung mapatunayang hindi. Sa Dailo, pangalan lang ng mister ang nasa deed of sale, pero napatunayang conjugal ang property.
Aling mag-asawa ang nasa ilalim ng conjugal partnership of gains?
Karamihan ay ang mga ikinasal bago ang August 3, 1988 nang walang marriage settlement (Article 119 ng Civil Code), at ang mga pumili nito sa prenup (Article 75). Ang mga ikinasal sa ilalim ng Family Code nang walang prenup ay nasa absolute community, na sakop ng Article 96.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?