Article 129 ng Labor Code: Maliit na money claim sa DOLE Regional Director
Status: Inamyendahan
Inamyendahan
Inamyendahan na ang probisyong ito. Ang teksto sa ibaba ang kasalukuyang bersyon.
- Inamyendahan ng: Republic Act No. 6715
Ano ang sinasabi ng Article 129?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Upon complaint of any interested party, the Regional Director of the Department of Labor and Employment or any of the duly authorized hearing officers of the Department is empowered, through summary proceeding and after due notice, to hear and decide any matter involving the recovery of wages and other monetary claims and benefits, including legal interest, owing to an employee or person employed in domestic or household service or househelper under this Code, arising from employer-employee relations: Provided, That such complaint does not include a claim for reinstatement: Provided, further, That the aggregate money claims of each employee or househelper do not exceed five thousand pesos (P5,000.00). The Regional Director or hearing officer shall decide or resolve the complaint within thirty (30) calendar days from the date of the filing of the same. Any sum thus recovered on behalf of any employee or househelper pursuant to this Article shall be held in a special deposit account, and shall be paid, on order of the Secretary of Labor and Employment or the Regional Director directly to the employee or househelper concerned. Any such sum not paid to the employee or househelper, because he cannot be located after diligent and reasonable effort to locate him within a period of three (3) years, shall be held as a special fund of the Department of Labor and Employment to be used exclusively for the amelioration and benefit of workers.
Any decision or resolution of the Regional Director or hearing officer pursuant to this provision may be appealed on the same grounds provided in Article 223 of this Code, within five (5) calendar days from receipt of a copy of said decision or resolution, to the National Labor Relations Commission which shall resolve the appeal within ten (10) calendar days from the submission of the last pleading required or allowed under its rules.
The Secretary of Labor and Employment or his duly authorized representative may supervise the payment of unpaid wages and other monetary claims and benefits, including legal interest, found owing to any employee or house helper under this Code.
Basahin ang Labor Code sa website ng DOLE (luma pa ang article numbers doon, bago ang 2015)
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Pinapayagan ng Article 129 ng Labor Code ang DOLE Regional Director, o isang DOLE hearing officer, na magdesisyon sa maliliit na money claim ng mga manggagawa sa isang mabilis na summary proceeding. Para lang ito kapag walang hinihinging reinstatement sa complaint at hindi lalampas sa ₱5,000 ang kabuuang money claims ng bawat empleyado. Puwedeng i-appeal ang desisyon sa National Labor Relations Commission (NLRC) sa loob ng limang calendar days.
Pareho pa rin ang numero ng article na ito pagkatapos ng 2015 renumbering ng Labor Code. Galing ang teksto nito sa Republic Act No. 6715.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ben: ₱3,800 na hindi nabayarang sahod
Ang tanging claim ni Ben ay ₱3,800 na hindi nabayarang sahod, at hindi siya humihingi ng reinstatement. Pasok ang claim niya sa Article 129: puwede itong desisyunan ng DOLE Regional Director o ng hearing officer sa isang summary proceeding.
Gina: hindi nabayarang sahod at gustong makabalik sa trabaho
Tinanggal si Gina sa trabaho at may ₱4,500 pa siyang hindi nabayarang sahod. Gusto rin niyang makabalik sa trabaho. Dahil may reinstatement sa complaint niya, hindi sakop ng Article 129 kahit maliit ang halaga. Sa Labor Arbiter ang kaso niya.
Dante: appeal sa ikapitong araw
Natanggap ng employer ni Dante ang desisyon ng Regional Director sa ilalim ng Article 129 at nag-file ito ng appeal sa NLRC pagkalipas ng pitong araw. Limang calendar days mula sa pagkatanggap ang ibinibigay ng Article 129, kaya puwedeng huli na ang appeal.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Kadalasan, dumadaan muna ang labor complaint sa mandatory conciliation-mediation sa DOLE (ang Single Entry Approach) sa ilalim ng Republic Act No. 10396. Kung walang settlement, ipinapasa ang kaso sa opisinang may jurisdiction.
- Dapat i-file ang money claims sa loob ng tatlong taon mula nang lumitaw ang claim. Tingnan ang prescription ng labor money claims.
- Binabanggit pa rin ng article ang mga househelper. May sarili nang batas ngayon ang mga kasambahay, ang Republic Act No. 10361, na nagdadala ng kanilang mga reklamo sa DOLE Regional Office. Tingnan ang mga karapatan ng kasambahay.
- Kapag ilegal na ipinagkait ang sahod, pinapayagan ng Article 111 ang attorney's fees na sampung porsyento ng sahod na nabawi. Ang ilegal na kaltas ay sakop ng Article 113.
- Kung hindi ka sigurado kung saan dapat i-file ang isang claim, puwedeng tumulong ang abogado, ang union o ang Public Attorney's Office. Tingnan ang libreng legal na tulong sa Pilipinas.
Anong mga claim ang sakop ng Article 129?
Itinatakda ng unang bahagi ng article ang kapangyarihan at ang dalawang limitasyon nito:
Upon complaint of any interested party, the Regional Director of the Department of Labor and Employment or any of the duly authorized hearing officers of the Department is empowered, through summary proceeding and after due notice, to hear and decide any matter involving the recovery of wages and other monetary claims and benefits, including legal interest, owing to an employee or person employed in domestic or household service or househelper under this Code, arising from employer-employee relations: Provided, That such complaint does not include a claim for reinstatement: Provided, further, That the aggregate money claims of each employee or househelper do not exceed five thousand pesos (P5,000.00).
Sa madaling salita, dapat pasok ang claim sa lahat ng ito:
- Money claim ito (sahod, iba pang money claims o benefits, kasama ang legal interest).
- Galing ito sa employer-employee relationship.
- Walang hinihinging reinstatement. Sa ibang opisina pupunta ang manggagawang gustong makabalik sa trabaho.
- ₱5,000 o mas mababa ang kabuuan para sa bawat empleyado.
Ang "summary proceeding" ay mabilis na pagdinig na walang buong pormal na hakbang ng isang trial.
Gaano kabilis dapat itong desisyunan, at saan napupunta ang pera?
Sinasabi ng article na ang Regional Director o hearing officer ay "shall decide or resolve the complaint within thirty (30) calendar days" mula nang i-file ito.
Ang perang nabawi para sa isang manggagawa ay inilalagay sa isang special deposit account at direktang ibinabayad sa manggagawa sa utos ng Secretary of Labor and Employment o ng Regional Director. Kung hindi mahanap ang manggagawa sa loob ng tatlong taon kahit may masikap at makatwirang paghahanap, nagiging special fund ng DOLE ang pera na gagamitin lang para sa kapakanan ng mga manggagawa.
Paano i-appeal ang desisyon?
Ang ikalawang talata ang nagtatakda ng appeal:
Any decision or resolution of the Regional Director or hearing officer pursuant to this provision may be appealed on the same grounds provided in Article 223 of this Code, within five (5) calendar days from receipt of a copy of said decision or resolution, to the National Labor Relations Commission which shall resolve the appeal within ten (10) calendar days from the submission of the last pleading required or allowed under its rules.
Ang "Article 223" sa tekstong ito ay ang lumang numero ng article tungkol sa appeal mula sa Labor Arbiters, na ngayon ay Article 229 [223]. Mas maikli ang limang araw dito kaysa sa sampung calendar days para sa appeal mula sa Labor Arbiter.
Paano kung mas malaki ang claim, o gusto ng manggagawa ng reinstatement?
Kung ganoon, hindi ito sakop ng Article 129, at sa Labor Arbiters ng NLRC pupunta ang kaso. Tingnan ang paano mag-file ng labor complaint.
May isa pang daan. Sa ilalim ng Article 128, gaya ng binago ng Republic Act No. 7730, puwedeng maglabas ang DOLE ng compliance orders sa mga labor standards violation na nakita sa inspection. Sa Del Monte Land Transport Bus Co. v. Armenta (2021), sinabi ng Supreme Court na mula nang amyendahan ito, puwedeng gamitin ng DOLE ang kapangyarihang ito "regardless of the amount of the award claimed for provided there exists employer-employee relationship." Hindi saklaw ng ₱5,000 na limitasyon ng Article 129 ang kapangyarihang ito sa inspection.
Mga madalas itanong
Anong mga claim ang puwedeng desisyunan ng DOLE Regional Director sa ilalim ng Article 129?
Mga claim sa sahod at iba pang money claims at benefits, kasama ang legal interest, na galing sa employer-employee relationship, kung walang hinihinging reinstatement sa complaint at hindi lalampas sa ₱5,000 ang kabuuang money claims ng bawat empleyado.
Gaano kabilis dapat magdesisyon ang Regional Director?
Ayon sa Article 129, dapat desisyunan o resolbahin ng Regional Director o hearing officer ang complaint sa loob ng tatlumpung calendar days mula nang i-file ito. Summary ang proceeding, matapos ang due notice.
Paano mag-appeal sa desisyon ng Regional Director sa ilalim ng Article 129?
Sa National Labor Relations Commission (NLRC), sa loob ng limang calendar days mula nang matanggap ang desisyon, sa parehong mga ground na pinapayagan sa appeal mula sa Labor Arbiters. Dapat itong resolbahin ng NLRC sa loob ng sampung calendar days mula sa huling pleading.
Paano kung higit sa ₱5,000 ang claim ko o gusto kong makabalik sa trabaho?
Kung ganoon, hindi ito sakop ng Article 129. Ang mga claim na may reinstatement, at ang mas malalaking money claims, ay dinidinig ng Labor Arbiters ng NLRC. Puwede pa ring kumilos ang DOLE sa mga labor standards violation na nakita sa inspection sa ilalim ng Article 128, anuman ang halaga, habang may employment relationship.
Diretso ba ako sa Regional Director?
Kadalasan, hindi. Sa ilalim ng Republic Act No. 10396, dumadaan muna sa mandatory conciliation-mediation ang mga isyu sa trabaho, sa pamamagitan ng Single Entry Approach ng DOLE. Ang kasong hindi naayos doon ay ipinapasa sa opisinang may jurisdiction.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?