Absolute Community vs Conjugal Partnership: Ano ang Pagkakaiba?
Mabilis na sagot
Ang absolute community at conjugal partnership of gains ang dalawang default na property regime (patakaran sa ari-arian ng mag-asawa) sa Pilipinas: isa para sa mga kasal sa ilalim ng Family Code, at isa para sa mas lumang kasal. Sa absolute community, halos lahat ng pag-aari ng mag-asawa, bago at habang kasal, ay nagiging common property o hati nila. Sa conjugal partnership of gains, sa bawat isa pa rin ang pag-aari niya bago ang kasal, at ang kita at tubo lang habang kasal ang hati. Alin ang sakop ninyo? Nakadepende ito pangunahin sa kung kailan kayo ikinasal at kung pumirma kayo ng prenuptial agreement.
| Aspekto | Absolute community of property | Conjugal partnership of gains | Batayan sa batas |
|---|---|---|---|
| Aling mga kasal | Ito ang default sa Family Code: ginagamit kapag walang prenuptial agreement (marriage settlement) ang mag-asawa o void ang regime na pinili nila (Article 75). Puwede rin itong piliin sa prenup. | Mga kasal bago naging epektibo ang Family Code na walang prenup (Civil Code Article 119; Family Code Article 105). Sa mga mas bagong kasal, ito lang ang gagamitin kung ito ang pinili sa prenup. | Article 75, Family Code |
| Kailan nagsisimula | Sa mismong oras na ikinasal kayo. Void ang ibang petsa ng simula na pinagkasunduan ng mag-asawa (Article 88). | Pareho ang patakaran: ginagamit ng Article 107 ang Article 88 sa conjugal partnership. | |
| Ano ang common property (hati ng mag-asawa) | Lahat ng ari-arian ng mag-asawa sa araw ng kasal at lahat ng nakuha pagkatapos, maliban sa hindi isinasama ng batas o ng prenup (Article 91). | Ang kita at tubo habang kasal: sahod ng bawat isa sa trabaho, ari-ariang binili gamit ang common funds, ang bunga ng common property at ang net fruits ng sariling ari-arian ng bawat isa (Articles 106 at 117). | Article 91, Family Code |
| Ano ang nananatiling sarili ng bawat isa | Ari-ariang natanggap habang kasal bilang donasyon o mana, kasama ang bunga at kita nito, maliban kung sinabi ng nagbigay na para ito sa community; mga gamit na pang-personal, maliban sa alahas; at ari-arian bago ang kasal ng asawang may legitimate descendants sa naunang kasal (Article 92). | Ari-ariang dinala sa kasal; ari-ariang natanggap habang kasal bilang donasyon o mana; ari-ariang nakuha sa redemption, barter o palitan gamit ang sariling ari-arian ng isa; at ari-ariang binili gamit ang sariling pera ng isa (Article 109). | |
| Ari-arian bago ang kasal | Nagiging common property, maliban kung may legitimate descendants na ang may-ari sa naunang kasal (Articles 91 at 92(3)). | Nananatiling sa may-ari (Article 109(1)). Sa ari-ariang hinuhulugan, depende kung naipasa ang buong pagmamay-ari bago o habang kasal (Article 118). | Article 91, Family Code |
| Bunga ng sariling ari-arian (upa, ani, interest) | Ang bunga at kita ng ari-ariang natanggap bilang donasyon o mana ay kasama ng ari-ariang iyon at sa asawang iyon lang, maliban kung sinabi ng nagbigay na para ito sa community (Article 92(1)). Ganoon din ang bunga ng ari-arian bago ang kasal na hiwalay sa ilalim ng Article 92(3). | Conjugal ang net fruits ng sariling ari-arian ng bawat isa (Article 117(3)). | |
| Ari-ariang binili habang kasal | Ipinapalagay na community property maliban kung mapatunayang kabilang ito sa mga hindi isinasama (Article 93). | Ipinapalagay na conjugal, kahit pangalan lang ng isa ang nasa titulo, maliban kung mapatunayan ang kabaligtaran (Article 116). | |
| Sino ang namamahala | Ang mag-asawa nang magkasama. Kung hindi sila magkasundo, sabi ng batas ang desisyon ng asawang lalaki ang masusunod, pero puwedeng pumunta sa korte ang asawang babae sa loob ng limang taon mula sa petsa ng kontratang tumupad sa desisyong iyon (Article 96). | Pareho ang patakaran (Article 124). | Article 96, Family Code, Article 124, Family Code |
| Pagbebenta o pagsasangla ng common property nang walang pahintulot ng asawa | Void kung walang awtoridad ng korte o nakasulat na pahintulot ng asawa. Itinuturing itong continuing offer na puwede pang tanggapin ng asawa, o payagan ng korte, bago ito bawiin (Article 96). | Pareho ang patakaran (Article 124). Sa Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo (2005), sinabi ng Supreme Court na void ang buong mortgage, hindi lang ang bahagi ng asawa. | Article 96, Family Code, Article 124, Family Code |
| Hatian kapag natapos ang regime | Babayaran ang mga utang, babawiin ng bawat isa ang sariling ari-arian, at hahatiin nang pantay ang net assets maliban kung iba ang sinasabi ng prenup (Article 102). | Babayaran ang mga utang, aayusin ang advances at reimbursements, babawiin ng bawat isa ang sariling ari-arian, at hahatiin nang pantay ang net profits maliban kung iba ang sinasabi ng prenup (Article 129). | |
| Liquidation kapag namatay ang isa | Ginagawa sa estate settlement case. Kung wala nito, dapat mag-liquidate ang naiwang asawa sa loob ng isang taon mula sa pagkamatay, kung hindi ay void ang mga susunod na pagbebenta at pagsasangla ng community property (Article 103). | Ginagawa sa estate settlement case. Kung wala nito, dapat mag-liquidate ang naiwang asawa sa loob ng anim na buwan mula sa pagkamatay, kung hindi ay void ang mga susunod na pagbebenta at pagsasangla ng conjugal property (Article 130). | |
| Kung nag-asawa ulit ang naiwan nang hindi nag-liquidate | Complete separation of property ang susundin ng bagong kasal (Article 103). | Pareho ang patakaran (Article 130). |
Anong regime ang sakop ng kasal ko?
Tingnan ang dalawang bagay: ang petsa ng kasal at kung may prenup (sa Family Code, "marriage settlement" ang tawag dito).
- Ikinasal noong August 3, 1988 o pagkatapos, walang prenup: absolute community of property. Ito ang default ayon sa Article 75, at sinabi ng Supreme Court sa Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo (2005) na naging epektibo ang Family Code noong August 3, 1988.
- Ikinasal bago ang August 3, 1988, walang prenup: conjugal partnership of gains. Iyon ang default sa Civil Code (Article 119), at pinanatili ng Article 105 ng Family Code ang mga partnership na iyon, at ginagamit dito ang mga patakaran ng Family Code nang hindi naaapektuhan ang mga karapatang nakuha na.
- Kahit anong petsa, may valid na prenup: ang regime na pinili sa prenup. Puwedeng absolute community, conjugal partnership, complete separation of property o ibang regime (Family Code Article 75; sa mas lumang kasal, Civil Code Article 119). Tingnan ang ano ang dapat laman ng prenup.
Makikita sa iyong PSA marriage certificate ang petsa ng kasal. Ayon sa Article 22(7) ng Family Code, nakasaad din sa marriage certificate kung gumawa ng marriage settlement ang mag-asawa.
Ano ang pinakamalaking pagkakaiba?
Ang pinakamalaking pagkakaiba: ang ari-ariang meron na bago pa ang kasal.
Sa absolute community, isinasama ng Article 91 sa common pool ang "all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter". Halimbawa, ang lote na binili ng isa noong single pa siya ay nagiging common property sa araw ng kasal. Ang pangunahing exception: kung may legitimate children o descendants na ang isang asawa sa naunang kasal, hiwalay pa rin ang ari-arian niya bago ang kasal, kasama ang bunga at kita nito (Article 92(3)).
Sa conjugal partnership, sa bawat asawa pa rin ang "brought to the marriage" o dinala niya sa kasal (Article 109). Ang nagiging common ay ang nabubuo habang kasal: sahod at kita sa negosyo, mga binili gamit ang common na pera, at ang net fruits (gaya ng upa o ani) ng sariling ari-arian ng bawat isa (Articles 106 at 117).
Sa parehong regime, ang natanggap habang kasal bilang mana o donasyon ay sa asawang tumanggap lang (Articles 92(1) at 109(2)).
Sino ang nagdedesisyon, at puwede bang magbenta ang isa nang mag-isa?
Dito, pareho ang patakaran ng dalawang regime. Sinasabi ng Article 96 (absolute community) at Article 124 (conjugal partnership) na magkasamang pinamamahalaan ng mag-asawa ang ari-arian. Walang asawang puwedeng magbenta o magsangla ng common property nang walang nakasulat na pahintulot ng isa o awtoridad ng korte:
In the absence of such authority or consent, the disposition or encumbrance shall be void.
Sa madaling salita: kung walang awtoridad o pahintulot, void ang pagbebenta o pagsasangla.
Sa kaso ni Dailo, isinangla ng asawang lalaki, sa pamamagitan ng ahenteng binigyan niya ng awtoridad, ang conjugal property sa isang bangko nang hindi alam at walang pahintulot ng asawa niya. Sinabi ng Supreme Court na void ang buong mortgage, hindi lang ang bahagi ng asawang babae. Sinabi rin nito na ang bangko, na nagsabing nakinabang ang pamilya sa loan, ang dapat magpatunay nito. Para sa buong patakaran, tingnan ang Puwede bang ibenta ng asawa ang conjugal property nang walang pahintulot?
Iba ang exclusive property (sariling ari-arian). Ayon sa Article 111 ng chapter sa conjugal partnership, na binago ng Republic Act No. 10572, puwedeng ibenta, isangla o ilipat ng bawat asawa ang sarili niyang exclusive property.
Ano ang mangyayari sa ari-arian kapag namatay ang isang asawa?
Sa parehong regime, ang common property ay lini-liquidate (inaayos at hinahati) sa kasong nag-aayos ng estate ng namatay na asawa (Articles 103 at 130). Kung walang kasong isinampa sa korte, ang naiwang asawa ang dapat mag-liquidate, sa korte man o hindi, sa loob ng deadline:
- Absolute community: sa loob ng isang taon mula sa pagkamatay (Article 103).
- Conjugal partnership: sa loob ng anim na buwan mula sa pagkamatay (Article 130).
Pagkalipas ng deadline, void ang anumang pagbebenta o pagsasangla ng common property na iyon. Kung nag-asawa ulit ang naiwan nang hindi nag-liquidate, complete separation of property ang susundin ng bagong kasal. Pagkatapos lang ng liquidation hahatiin sa mga tagapagmana ang bahagi ng namatay na asawa; tingnan ang hatian ng legitime.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa totoong kaso.
Maria at Jose (absolute community). Ikinasal sila noong 2015 nang walang prenup, kaya absolute community ang sakop nila (Article 75). Ang condo na natapos bayaran ni Maria noong 2012, bago ang kasal, ay nagiging community property (Article 91). Ang house lot na iniwan sa kanya ng tatay niya sa will noong 2020 ay sa kanya pa rin, kasama ang upa na kinikita nito, dahil hindi sinasabi ng will na para ito sa community (Article 92(1)).
Ana at Ben (conjugal partnership). Ikinasal sila noong 1985 nang walang prenup, kaya conjugal partnership ang sakop nila (Civil Code Article 119; Family Code Article 105). Ang bukid ni Ana na meron na siya bago ang kasal ay sa kanya pa rin (Article 109(1)). Conjugal ang net income mula sa mga ani habang kasal (Article 117(3)).
Si Ben at ang bangko. Noong 1995, bumili ang mag-asawa ng bahay habang kasal, kaya ipinapalagay itong conjugal (Article 116). Isinangla ito ni Ben sa bangko nang walang nakasulat na pahintulot ni Ana o awtoridad ng korte. Void ang mortgage (Article 124). Sinasagot lang ng conjugal partnership ang loan ni Ben hanggang sa halagang nakinabang ang pamilya (Article 121(3)), at sa kaso ni Dailo, sinabi ng Korte na ang creditor na nagsasabing may pakinabang ang dapat magpatunay nito.
Paano kung hindi kasal ang magkapareha?
Walang regime sa dalawa ang sakop nila. Ang magkaparehang nagsasama nang walang valid na kasal ay may sariling patakaran sa Articles 147 at 148 ng Family Code. Tingnan ang ari-arian ng live-in partners.
Kailan kailangan ng abogado?
Kumausap ng abogado bago pumirma ng bentahan, mortgage o waiver na may kinalaman sa ari-arian ng mag-asawa, kapag hindi sigurado kung anong regime ang sakop ninyo, at pagkatapos mamatay ng isang asawa, dahil sa mga deadline ng liquidation sa itaas. Kung wala kang pambayad, tingnan ang libreng legal na tulong.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Conjugal property ba ang ari-ariang binili bago ikasal?
Depende sa regime. Sa absolute community, nagiging common property ang pag-aari mo sa araw ng kasal (Article 91), maliban kung may legitimate descendants ka na sa naunang kasal (Article 92(3)). Sa conjugal partnership of gains, sa iyo pa rin ang dinala mo sa kasal (Article 109(1)).
Kasama ba sa community property ang minanang bahay?
Karaniwan, hindi, sa parehong regime. Ang natanggap habang kasal bilang mana o donasyon ay sa asawang tumanggap lang (Articles 92(1) at 109(2)). Sa absolute community, sa kanya rin ang bunga at kita nito, maliban kung iba ang sinabi ng nagbigay; sa conjugal partnership, conjugal ang net fruits nito (Article 117(3)).
Anong regime ang sa amin kung ikinasal kami noong 1985 nang walang prenup?
Conjugal partnership of gains. Iyon ang default sa Civil Code (Article 119), at sinasabi ng Article 105 ng Family Code na ginagamit din ang mga patakaran ng Family Code sa conjugal partnerships na nabuo na bago ito naging epektibo, nang hindi naaapektuhan ang mga karapatang nakuha na.
Akin na ba ang property kung pangalan ko lang ang nasa titulo?
Hindi dahil lang doon. Ang ari-ariang nakuha habang kasal ay ipinapalagay na common o conjugal kahit nakapangalan lang sa isang asawa (Articles 93 at 116). Ang asawang nagsasabing sa kanya lang ito ang dapat magpatunay.
Puwede ba kaming lumipat sa ibang regime pagkatapos ng kasal?
Hindi sa pribadong kasunduan lang. Ang prenup at anumang pagbabago rito ay dapat nakasulat at gawin bago ang kasal (Articles 76 at 77). Pagkatapos ng kasal, pinapayagan lang ng Article 76 ang pagbabago sa mga kasong nakalista roon, gaya ng joint petition sa korte para sa voluntary dissolution ng absolute community o conjugal partnership at paghahati ng common property (Article 136).
Binabayaran ba mula sa common property ang utang ng isang asawa?
Sa mga kasong nakalista lang sa batas. Sa parehong regime, ang utang na ginawa ng isa nang walang pahintulot ng isa pa ay sinasagot lang hanggang sa halagang nakinabang ang pamilya (Articles 94(3) at 121(3)).
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?