Article 176 sang Family Code: Illegitimate child: apelyido, parental authority, legitime

Amo ini ang teksto nga may bisa, nga ginsulat liwat sang Republic Act No. 9255 (gin-aprubahan sang February 24, 2004):

Sa simple nga pulong:

1. Apelyido. Ang general rule amo ang apelyido sang nanay. Mahimo gamiton sang bata ang apelyido sang tatay kon ginkilala sia sang tatay sa isa sa tatlo ka paagi: sa birth record sa civil register, sa public document, ukon sa private handwritten instrument.
2. Parental authority. Ang nanay ang may sini. Indi ini nagabag-o bisan ginagamit sang bata ang apelyido sang tatay.
3. Suporta. May kinamatarong ang bata sa suporta suno sa mga rule sang Code nahanungod sa suporta.
4. Legitime. Ang legitime sang kada illegitimate child katunga sang legitime sang legitimate child.
5. Kinamatarong sang tatay. Mahimo magkadto sa korte ang tatay, samtang buhi pa sia, agod pamatud-an nga indi sia ang tatay.

Tan-awa man ang pagtandi sang legitimate vs illegitimate child.

Ang consolidated nga pahina sang Family Code sa Supreme Court E-Library nagapakita gihapon sang orihinal nga Article 176 sang 1987. Wala sa ato nga bersyon ang paggamit sang bata sang apelyido sang tatay. Gindugang sang Republic Act No. 9255 ang sentence nahanungod sa apelyido sang tatay kag sa kinamatarong sang tatay nga pamatud-an ang non-filiation. Nagpabilin ang mga bahin nahanungod sa parental authority sang nanay, suporta kag katunga nga legitime. May katapusan man nga sentence ang orihinal nga article nahanungod sa mga rule sang Civil Code sa successional rights (kinamatarong sa panublion); wala ini ginsulat liwat sa teksto sang RA 9255. Ining pahina nagapakita sang Article 176 nga ginbag-o sang Republic Act No. 9255.

Indi. Sa Grande v. Antonio (2014), ginbasa kag ginpaathag sang bug-os nga Supreme Court ang pulong nga "may" sa Article 176. Siling sini nga permissive ang pulong: ang ginkilala nga illegitimate child "is under no compulsion to use the surname of his illegitimate father" (indi pinilit nga gamiton ang apelyido sang iya tatay). Ang bata ang may pagpili, indi ang tatay ukon nanay. Gindeklara man sang Korte nga void ang duha ka rule sang 2004 nga implementing order sang Civil Registrar General nga nagasiling nga "shall use" (dapat gamiton) sang bata ang apelyido sang tatay. Ginbalik niya ang kaso sa trial court agod mahibal-an kon ano nga apelyido ang pilion sang mga bata.

Ang mga tikang sa paggamit sang apelyido sang tatay ginahimo sa local civil registrar kag sa PSA. Wala ini ginalista diri, kay ang subong nga mga rule sang PSA indi mabasa sa opisyal nga pahina. Para sa dugang, tan-awa ang mahimo bala gamiton sang illegitimate child ang apelyido sang tatay?

Ang nanay. Sa Briones v. Miguel (2004), siling sang Supreme Court nga ang illegitimate child yara sa idalom sang sole parental authority (sia lang ang may awtoridad) sang nanay. Sa pagkutlo sang nauna nga desisyon, siling sini nga ang pagkilala sang tatay mahimo mangin ground sa pagsugo sa iya nga maghatag sang suporta, pero indi sang custody. Sa Masbate v. Relucio (2018), siling sang Korte nga ang nanay may sole parental authority bisan ginkilala sang tatay ang bata. Kon makita nga indi sia takos, ang layi nagahatag sang substitute parental authority una sa buhi nga lolo ukon lola (Articles 214 kag 216). Siling man sang Korte nga ang rule nga nagapabilin sang bata nga kulang sa pito ka tuig upod sa nanay (Article 213) wala nagapain sa legitimate kag illegitimate nga mga anak. Tan-awa ang sin-o ang may custody sang illegitimate child?