Ano ang Parental Authority? Kahulugan sa Law sang Pilipinas

Ginalaragway ini sang Article 209:

Gindugang sang Article 210 nga ang parental authority "may not be renounced or transferred except in the cases authorized by law". Gani ang pribado nga kasugtanan nga nagahatag sang anak sa iban, ukon ang waiver sang ginikanan, indi nagatapos sini. Ang adoption, halimbawa, isa ka kaso nga ginatugot sang law.

Ginalista sang Article 220 ang mga kinamatarong kag obligasyon sang mga ginikanan. Lakip diri ang pag-upod sa mga anak, pagsustento kag pagpaeskwela sa ila, paghatag sang gugma kag giya, pag-amlig sang ila ikaayong lawas, pagrepresentar sa ila, kag pagdisiplina "as may be required under the circumstances".

• Kasal nga mga ginikanan: silang duha. Suno sa Article 211, kon indi sila magkasugot, ang desisyon sang amay ang masunod luwas kon may judicial order nga kontra sini.
• Illegitimate nga mga anak: ang iloy. Ginabutang sang Article 176 ini nga mga anak sa idalom sang parental authority sang ila iloy. Sa Briones v. Miguel (2004), siling sang Supreme Court: "An illegitimate child is under the sole parental authority of the mother." Basaha ang Sin-o ang may custody sang illegitimate nga anak?.
• Nagbulag nga mga ginikanan: ang ginikanan nga ginatudlo sang korte (Article 213). Ang anak nga wala pa pito ka tuig nagapabilin sa iloy luwas kon may makita ang korte nga mabug-at nga rason: amo ini ang tender-age presumption.
• Wala sang ginikanan ukon guardian nga gintudlo sang korte: ang substitute parental authority nagakadto, sa sini nga han-ay, sa buhi nga lolo ukon lola, sa pinakamagulang nga utod nga sobra 21 anyos, kag sa matuod nga nagaatipan sa anak nga sobra 21 anyos, luwas kon indi sila takos ukon disqualified (Articles 214 kag 216).

Nagatapos ini sa permanente kon mapatay ang mga ginikanan ukon ang anak, ukon kon ma-emancipate ang anak (Article 228). Ang emancipation nagaabot sa majority, nga nagasugod sa 18 anyos suno sa Article 234 nga ginbag-o sang Republic Act No. 6809. Nagatapos man ini, luwas kon ibalik sang ulihi nga final nga judgment, sa adoption, sa judicial declaration of abandonment, ukon sa final nga judgment sang korte nga nagakuha sini, kag iban pa nga kaso (Article 229). Mahimo ini i-suspend sang korte, halimbawa, tungod sa sobra nga kabangis ukon kapintas, ukon sa pagpilit sa anak nga magpakilimos (Article 231).

Halimbawa lang ini: Si Joel kag si Mae wala gid nagpakasal, kag ang ila anak nga babayi lima ka tuig. Si Mae lang ang may parental authority, bisan ginkilala ni Joel ang anak. Mahimo pugson si Joel nga maghatag sang support kag mahimo sia magpangayo sa korte sang pagbisita, pareho sang gintugot sa amay sa Briones v. Miguel. Pero indi niya mahimo kuhaon lang ang anak: sa sina nga kaso, siling sang Court nga ang pinakamabug-at lang nga mga rason, pareho sang indi pagkatakos sang iloy, ang makapakamatarong sang pagkuha sang custody sa iya. Para sa support, basaha ang Pila ang child support?.