Legitimate vs Illegitimate Child: Ano ang Ila mga Kinamatarong?

Una nga ginasiling sang Family Code nga ang filiation mahimo by nature ukon by adoption, kag "Natural filiation may be legitimate or illegitimate" (Article 163). Dayon:

Ang mga tinaga nga "conceived or born" sa Article 164 nagakahulugan nga ang bata nga ginbusong antes sang kasal pero natawo samtang kasal na legitimate. Ang "unless otherwise provided" sa Article 165 nagatudlo sa kaugalingon nga mga exception sang Code. Isa sa ila ang legitimation: suno sa Article 177, nga gin-amend sang Republic Act No. 9858, ang bata nga ginbusong kag natawo gwa sang kasal sang mga ginikanan nga mahimo magpakasal sa tion sang pagbusong, ukon nga ginpunggan lang kay ang isa ukon pareho sa ila kubos sa disiotso anyos, mahimo ma-legitimate paagi sa ulihi nga balido nga kasal sang mga ginikanan (Article 178). Tan-awa ang legitimation.

Ginalista sang Article 174 ang mga kinamatarong sang legitimate nga mga bata: nga gamiton ang apelyido sang amay kag sang iloy, nga makabaton sang support halin sa ila mga ginikanan, ascendant kag, sa husto nga kaso, sa mga utod, kag ang legitime kag iban pa nga successional rights nga ginahatag sang Civil Code. Para sa illegitimate nga mga bata, ang rule ara sa Article 176:

Ang amo man nga artikulo nagatapos sa rule sang panublion: "The legitime of each illegitimate child shall consist of one-half of the legitime of a legitimate child."

Suno sa Article 888 sang Civil Code, ang legitime sang legitimate nga mga anak kag descendant katunga sang estate sang amay kag sang iloy. Suno sa Article 176 sang Family Code, ang kada illegitimate nga bata nagabaton sang katunga sang legitime sang isa ka legitimate nga bata.

Ang Article 887 sang Civil Code nagalista pa gihapon sang "Acknowledged natural children, and natural children by legal fiction" kag "Other illegitimate children" bilang bulag nga compulsory heirs, kag ginahatagan sila sang Article 895 sang lain-lain nga parte. Wala na ginagamit sang Family Code ining mga klase kag ginbutang ang parte sa katunga para sa kada illegitimate nga bata. Wala ginasakop sini nga pahina ang mga bata nga natawo antes nag-epekto ang Family Code. Para sa mga parte sa lain-lain nga sitwasyon sang pamilya, tan-awa ang tabla sang legitime shares kag mga kinamatarong sa panublion sang illegitimate nga bata.

Ginatakda sang Article 172 ang pamatuod para sa legitimate nga mga bata, kag ginagamit sang Article 175 ang amo man nga pamatuod para sa illegitimate nga mga bata. Duha ka lebel ini:

1. Una nga paragraph: ang record of birth sa civil register, final judgment, ukon pag-ako sang filiation sa public document ukon private handwritten instrument nga ginpirmahan sang ginikanan.
2. Ikaduha nga paragraph, kon wala lang ang una nga klase sang pamatuod: open and continuous possession of the status sang bata, ukon bisan ano nga iban nga paagi nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws.

Ang deadline amo ang ginalainan sang duha ka klase sang bata:

Sa Ara v. Pizarro (2017), nag-uyon ang Supreme Court sa Court of Appeals sa sini nga rule: "If filiation is sought to be proved under the second paragraph of Article 172 of the Family Code, the action must be brought during the lifetime of the alleged parent." Ginpaathag sini nga ang limit nagaprotektar sa "other children, legitimate and illegitimate, whose statuses are supported by strong evidence of a categorical nature." Tan-awa ang paano pamatud-an ang paternity kag mahimo pa bala mag-claim sang filiation ang bata pagkatapos mapatay ang amay?

Ang duha ka klase sang bata may kinamatarong sa support. Ginalista sang Article 195, sa mga obligado nga magsuportahanay, ang "Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter" kag "Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter". Wala sang pirme nga kantidad sa Family Code: ang support nagadepende sa ikasarang sang nagahatag kag sa kinahanglanon sang nagabaton. Tan-awa ang pila ang child support?

Ini nga mga halimbawa ginhimo-himo lang para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Mika. Natawo si Mika sa mga ginikanan nga indi kasal sa isa kag isa. Ginpirmahan sang iya amay ang iya birth record nga nagakilala sa iya. Illegitimate si Mika, mahimo niya gamiton ang apelyido sang iya amay suno sa Article 176, ara sia sa parental authority sang iya iloy, kag may kinamatarong sia sa support halin sa duha ka ginikanan.

Paolo. Ginbusong si Paolo antes sang kasal sang iya mga ginikanan kag natawo apat ka bulan pagkatapos sini. Natawo sia samtang kasal na ang iya mga ginikanan, gani suno sa Article 164 legitimate sia.

Jomar. Wala gid ginpirmahan sang amay ni Jomar ang iya birth record, pero nagsulat kag nagpirma sia sang sulat nga nagatawag kay Jomar nga "my son". Pagkatapos mapatay ang amay, mahimo pa gihapon gamiton ni Jomar ina nga sulat nga hinimo sang kamot, nga nagakaigo sa una nga paragraph sang Article 172. Kon mga litrato lang kag testimonya sang mga kaingod ang ara sa iya, dapat gin-file ang claim samtang buhi pa ang iya amay.

Tan-awa man ang topic page parte sa mga ginikanan kag mga bata.

Magpakigsugilanon sa abogado kon ginapanghiwala ang filiation sang bata, kon kinahanglan mo mag-claim sang support ukon parte sa panublion, ukon kon napatay na ang ginasiling nga ginikanan. Ang klase sang pamatuod nga ara amo ang nagadesisyon kon ano nga deadline ang ginagamit, kag ang iban nga claims indi na mahimo i-file pagkatapos mapatay ang ginikanan. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.