Visitation Rights sang Amay sang Illegitimate nga Bata
Dasig nga sabat
Huo, puwede sia hatagan sang korte sang visitation rights. Ang bata nga natawo sa gwa sang kasal yara sa idalom sang parental authority sang iloy lang (Article 176 sang Family Code), gani sa iya ang custody. Pero ginpanindugan sang Supreme Court ang kinamatarong sang amay nga magbisita, suno sa natural nga kinamatarong kag obligasyon sang ginikanan sa ila kabataan: sa *Silva v. Court of Appeals* (1997) kag sa Briones v. Miguel (G.R. No. 156343, 2004). Ang korte ang nagabutang sang iskedyul kag kondisyon, nga ginagiyahan sang kaayuhan sang bata.
Sin-o ang may parental authority?
Ang iloy:
Illegitimate children shall use the surname and shall be under the parental authority of their mother, and shall be entitled to support in conformity with this Code.
Matuod ini bisan nagpirma ang amay sa birth certificate. Sa *Briones*, siling sang Supreme Court nga ang pagkilala sang amay "could be a ground for ordering the latter to give support to, but not custody of, the child." (puwede mangin rason sa pag-order sa iya nga maghatag sang support sa bata, pero indi sang custody). Tan-awa ang Sin-o ang may custody sang illegitimate nga bata?
Diin naghalin ang kinamatarong nga magbisita?
Wala sang article sang Family Code nga klaro nga nagahatag sa amay sang illegitimate nga bata sang kinamatarong nga magbisita. Nakita ini sang Supreme Court sa natural nga mga kinamatarong sang ginikanan. Sa *Silva v. Court of Appeals* (1997), nag-istar nga dungan ang ginikanan nga wala nagpakasal. Siling sang Court: "There is, despite a dearth of specific legal provisions, enough recognition on the inherent and natural right of parents over their children." (bisan kulang ang piho nga probisyon sang layi, bastante ang pagkilala sa natural nga kinamatarong sang ginikanan sa ila kabataan).
Nagsandig ini sa Article 209 upod ang Article 220, nga nagalista sang mga kinamatarong kag obligasyon sang ginikanan, lakip ang:
(1) To keep them in their company, to support, educate and instruct them by right precept and good example, and to provide for their upbringing in keeping with their means; (2) To give them love and affection, advice and counsel, companionship and understanding;
Sa *Briones v. Miguel* (2004), ginpanindugan sang Court ang "visitorial right" sang amay, nga nagkutlo sa *Silva*, kag nagsiling nga ang bugkos sang ginikanan kag bata indi dapat mag-antos "absent any real, grave or imminent threat to the well-being of the child." (kon wala sang matuod, grabe ukon malapit na nga katalagman sa kaayuhan sang bata).
Ano nga mga kondisyon ang ginabutang sang korte?
Ang kada korte nagabutang sang iya kaugalingon nga kondisyon. Ang tatlo ka kaso sang Supreme Court nagapakita sang klase sang kondisyon nga ginagamit:
- Silva (1997): pagbisita kada weekend, pero indi puwede dal-on sang amay ang kabataan sa gwa kon wala sang nasulat nga consent sang iloy.
- Briones (2004): pagbisita indi magnubo sa isa ka beses kada semana; puwede dal-on sang amay ang bata sa gwa kon may nasulat nga consent sang iloy.
- [Masbate v. Relucio](/law/cases/masbate-v-relucio) (2018): pagbisita sang duha ka adlaw kada semana; puwede lang dal-on sang amay ang bata sa gwa kon may nasulat nga consent sang iloy.
Sa tanan nga kaso parte sa bata, siling sang Court sa *Silva*, "his interest and welfare is always the paramount consideration." (ang iya interes kag kaayuhan pirme amo ang pinakaimportante).
Makapili bala ang bata pag-edad sang 7 ukon 10?
Indi sa sini nga sitwasyon. Sa *Briones*, gintugutan sang Court of Appeals ang bata nga magpili sang ginikanan pag-edad sang napulo. Ginpanas sang Supreme Court ina nga bahin, tungod ang rule nga ginbasehan sini para sa ginikanan nga kasal sa isa kag isa. Para sa kabataan nga idalom sang pito ka tuig, tan-awa ang custody sang bata nga idalom sa 7.
Obligado gihapon bala ang amay nga maghatag sang support?
Huo. Lain ang visitation kag lain ang support. Siling sang Article 176 nga may kinamatarong ang illegitimate nga bata sa support, kag sa *Briones* nagpabilin ang obligasyon sang amay nga magsustento. Tan-awa ang Pila ang child support?
Nagaaplikar bala ini kon wala ginkilala sang amay ang bata?
Ang mga kaso sang Supreme Court nga ginbasa para sa sini nga pahina parte sa mga amay nga wala ginakontra ang paternity. Wala ini ginapalapad sang sini nga pahina sa lalaki nga wala nagkilala sa bata. Para mahibal-an kon paano ginapamatud-an ang paternity, tan-awa ang Paano pamatud-an ang paternity.
Kinahanglan bala ang mediation?
Ang gamo parte sa visitation sang ginikanan isa sa mga kaso nga ginapadala sang Rule on Family Mediation sang Supreme Court (A.M. No. 24-02-06-SC) sa family mediation. Ginasakop man sang amo nga rule ang mga partido nga may anay ukon subong nga common-law, dating ukon sexual nga relasyon. Indi upod ang mga kaso sang pagpanakit suno sa RA 9262. Wala ginapaathag sang sini nga pahina ang proseso sa korte para sa visitation petition, tungod wala nakita sa E-Library para sa sini nga pahina ang rule parte sa custody sang menor de edad.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Hector kag Iris. Wala gid sila nagpakasal. Ang ila bata nga lalaki nagaistar upod kay Iris, nga amo ang may parental authority (Article 176). Nagpirma si Hector sa birth certificate. Puwede sia magpangayo sa korte sang visitation, kag puwede ini ihatag sang korte, nga ginagiyahan sang kaayuhan sang bata.
Ang mga kondisyon. Gintugutan sang korte si Hector nga magbisita kada weekend pero gindumilian nga dal-on ang bata sa gwa kon wala sang nasulat nga consent ni Iris, pareho sa kaso nga *Silva*.
San-o ka nagakinahanglan sang abogado?
Magpakig-istorya sa abogado kon indi kamo magkasugot sang isa pa ka ginikanan parte sa pagbisita, kon wala ginasunod ang visitation order, ukon kon nahadlok ka para sa kaluwasan sang bata samtang ginabisita. Masiling sang abogado kon diin nga korte kag proseso ang nagaaplikar kag ano ang tan-awon sang korte.
Kon indi mo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- Briones v. Miguel (G.R. No. 156343)Briones v. Miguel: ang iloy ang may sole parental authority kag custody sang illegitimate nga bata; ang pagkilala sang amay indi nagahatag sang custody.
- Masbate v. Relucio (G.R. No. 235498)Masbate v. Relucio: ginaprotektahan man sang tender-age rule ang illegitimate nga bata, kag ang amay nga nag-atipan sa bata puede gihapon magkaso sa korte.
Masami nga pamangkot
May visitation rights bala ang amay sang illegitimate nga bata sa Pilipinas?
Ginhatagan ini sang mga korte. Sa Silva v. Court of Appeals (1997) kag Briones v. Miguel (2004), ginpanindugan sang Supreme Court ang visitation rights sang mga amay sang kabataan nga natawo sa gwa sang kasal, suno sa natural nga kinamatarong kag obligasyon sang ginikanan sa ila kabataan.
Puwede bala indi pagtugutan sang iloy nga makita sang amay ang bata?
Ang iloy lang ang may parental authority sa illegitimate nga bata suno sa Article 176. Pero puwede magpangayo ang amay sa korte sang visitation. Sa Briones, siling sang Court nga ginaprotektahan ang bugkos sang ginikanan kag bata luwas kon may matuod, grabe ukon malapit na nga katalagman sa bata.
Puwede bala dal-on sang amay ang bata sa gwa samtang nagabisita?
Kon ginatugutan lang sang korte. Sa Silva, Briones kag Masbate v. Relucio (2018), puwede lang dal-on sang amay ang bata sa gwa kon may nasulat nga consent sang iloy.
Ginahatagan bala sang visitation ang amay sang custody?
Indi. Sa Briones, siling sang Court nga ang pagkilala sang amay puwede mangin rason sa pag-order sang support, pero indi sang custody. Kon indi lang makatuman ang iloy (default), makakuha ang amay sang custody kag awtoridad.
Makapila makabisita ang amay?
Wala sang piho nga iskedyul sa layi. Ang korte ang nagabutang sini kada kaso: indi magnubo sa isa ka beses kada semana sa Briones, duha ka adlaw kada semana sa Masbate, kag kada weekend sa Silva.
Ano ang ginatan-aw sang korte sa pagdesisyon sang visitation?
Ang kaayuhan sang bata. Sa Silva, siling sang Supreme Court nga sa tanan nga kaso parte sa bata, ang iya interes kag kaayuhan pirme amo ang pinakaimportante.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?