Article 175 sang Family Code: Pamatuod sang illegitimate filiation
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 175?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Illegitimate children may establish their illegitimate filiation in the same way and on the same evidence as legitimate children.
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Siling sang Article 175 sang Family Code, ang bata nga ginbata sa gwa sang kasal nagapamatuod sang filiation sa amo man nga paagi kag sa amo man nga ebidensya sang legitimate nga bata. Ang deadline nagadepende sa ebidensya. Kon nagasandig ang bata sa open and continuous possession of status ukon sa iban nga ebidensya, dapat i-file ang kaso samtang buhi pa ang ginasiling nga ginikanan.
Ang "illegitimate filiation" amo ang legal nga relasyon sang bata nga ginbata sa gwa sang balido nga kasal kag sang iya ginikanan. Importante ini para sa apelyido, suporta kag panublion sang bata.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Dino: pag-file sa tion
Ang ginasiling nga tatay ni Dino wala gid nagpirma sang iya birth certificate ukon sang bisan ano nga pag-ako. Plano ni Dino nga magsandig sa mga saksi kag DNA test. Suno sa Article 175, dapat mag-file sia samtang buhi pa ang ginasiling nga tatay.
Ella: pagpangayo sang DNA test
Ginpangayo ni Ella sa korte nga mag-order sang DNA test. Dapat anay niya ipakita ang prima facie case ukon reasonable possibility sang paternity, kag ang korte gihapon ang magdesisyon kon i-order ini, pareho sa kaso nga Lucas.
Gary: napatay ang tatay samtang nagadalagan ang kaso
Napatay ang ginasiling nga tatay samtang nagadalagan pa ang kaso ni Gary. Basi mahimo pa gihapon ang DNA test kon may biological samples sang tatay, pareho sa kaso nga Ong.
Ini mga himo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kon napamatud-an na ang filiation, may kinamatarong ang bata sa suporta (Article 195, Article 194) kag mahimo niya gamiton ang apelyido sang tatay suno sa mga kondisyon sang Article 176. Suno sa Article 176, nga gin-amend sang Republic Act No. 9255, may kinamatarong man ang tatay nga magdala sang kaso sa korte samtang buhi sia para pamatud-an ang non-filiation.
- Ang illegitimate nga bata yara sa idalom sang parental authority sang iloy. Sa Briones v. Miguel (2004), siling sang Supreme Court nga ang pagkilala sang tatay sa bata mahimo rason para sa suporta pero indi para sa custody. Tan-awa ang sin-o ang may custody sang illegitimate nga bata?
- Para sa suporta, tan-awa ang pila ang child support? Para sa apelyido, tan-awa ang mahimo bala gamiton sang illegitimate nga bata ang apelyido sang tatay? Ang record of birth ginapangayo sa PSA: tan-awa ang giya sa PSA birth certificate online.
- Para sa giya nga pamangkot kag sabat, tan-awa ang paano pamatud-an kon sin-o ang tatay. Parte sa custody sang illegitimate nga bata kon na-settle na ang filiation, tan-awa ang Briones v. Miguel.
Ano ang ginasiling sang Article 175?
Illegitimate children may establish their illegitimate filiation in the same way and on the same evidence as legitimate children.
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Ano nga ebidensya ang mahimo gamiton?
Pareho sa Article 172:
- Primary nga pamatuod: ang record of birth sa civil register, final judgment, ukon admission of filiation sa public document ukon private handwritten instrument nga ginpirmahan sang ginikanan.
- Iban nga pamatuod, kon wala ang primary: open and continuous possession of the status of a child (dayag kag padayon nga pagtratar sa iya bilang anak), ukon bisan ano nga iban nga paagi nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws.
Sa Salas v. Matusalem (2013), siling sang Korte nga ang order para sa recognition kag suporta ihatag lang kon mapamatud-an ang filiation paagi sa clear and convincing evidence. Indi bastante sa sina nga kaso ang birth certificate nga wala sang pirma, baptismal certificate, mga nota nga wala sang pirma kag mga litrato.
Ano ang deadline?
Nagadepende sa ebidensya:
- Primary nga pamatuod (birth record, final judgment ukon pirmado nga pag-ako): ang period sang Article 173 ang ginagamit. Mahimo mag-file ang bata samtang buhi sia; kon mapatay ang bata samtang minor pa ukon samtang may insanity, may lima ka tuig ang mga manunubli.
- Iban nga pamatuod (open and continuous possession of status, mga saksi, DNA kag iban pa): mahimo lang i-file ang kaso samtang buhi pa ang ginasiling nga ginikanan.
Mahimo bala mag-order ang korte sang DNA test?
Huo, suno sa mga kondisyon nga gintakda sang Supreme Court:
- Admissible ang DNA. Sa Herrera v. Alba (2005), gin-uphold sang Korte ang mga order para sa DNA test sa kaso sang paternity kag nagsugot ini sa trial court nga ang pagkuha sang DNA samples sa respondent sa kaso sang paternity indi paglapas sa right against self-incrimination. Antes pa nag-exist ang Rule on DNA Evidence, siling man sini nga ang DNA analysis nga nagasikway sa ginasiling nga tatay dapat mangin conclusive proof of non-paternity (pamatuod nga indi gid sia ang tatay).
- May dapat anay ipakita. Sa Lucas v. Lucas (2011), siling sang Korte nga sa hearing sang motion para sa DNA test, dapat magpresentar ang petitioner sang prima facie evidence ukon ipakita ang reasonable possibility sang paternity. Bisan pa sina, ang korte gihapon ang magdesisyon kon i-order ang test. Ang tuyo amo nga protektahan ang ginasiling nga tatay batok sa mga kaso nga para lang hasolon sia (harassment suits).
- Pagkapatay. Sa Estate of Rogelio G. Ong v. Diaz (2007), siling sang Korte nga ang pagkapatay sang ginasiling nga tatay indi mismo nagapugong sa DNA test, basta may angay nga biological samples sang iya DNA.
- Pagbatok tungod sa privacy. Sa Agustin v. Court of Appeals (2005), ginsikway sang Korte ang claim sang ginasiling nga tatay nga ang order sang DNA test naglapas sa iya constitutional rights, kag siling sini nga ang kaso para pilitan ang pagkilala mahimo iupod sa kaso para sa suporta.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Paano pamatud-an sang illegitimate nga bata kon sin-o ang iya tatay?
Sa amo man nga paagi kag sa amo man nga ebidensya sang legitimate nga bata suno sa Article 172: ang record of birth, final judgment, ukon pirmado nga pag-ako sang tatay; kag, kon wala sini, open and continuous possession of status ukon iban nga paagi nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws.
May deadline bala sa pag-file sang kaso para sa filiation?
Kon ang claim nagasandig sa birth record, final judgment ukon pirmado nga pag-ako, ang period sang Article 173 ang ginagamit: samtang buhi ang bata, nga may lima ka tuig para sa mga manunubli sa pila ka kaso. Kon nagasandig ini sa open and continuous possession of status ukon iban nga ebidensya, dapat i-file ang kaso samtang buhi pa ang ginasiling nga ginikanan.
Mahimo bala mag-order ang korte sang DNA test sa kaso sang paternity?
Huo. Sa Herrera v. Alba (2005), ginkabig sang Supreme Court nga admissible ang DNA analysis sa mga kaso sang paternity. Sa Lucas v. Lucas (2011), siling sini nga dapat anay ipakita sang petitioner ang prima facie case ukon reasonable possibility sang paternity, kag ang korte gihapon ang magdesisyon kon i-order ang test.
Mahimo pa bala ang DNA test kon patay na ang ginasiling nga tatay?
Sa Estate of Rogelio G. Ong v. Diaz (2007), siling sang Korte nga ang pagkapatay sang ginasiling nga tatay indi mismo nagapugong sa DNA test, basta may angay nga biological samples sang iya DNA.
Mahimo bala iupod ang kaso sang suporta sa claim sang filiation?
Sa Agustin v. Court of Appeals (2005), siling sang Supreme Court nga balido nga gin-upod sang trial court ang kaso para pilitan ang pagkilala sa kaso para sa suporta.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?