Legitimate vs Illegitimate Child: Unsa ang Kalainan sa Katungod?
Mubo nga tubag
Ang legitimate child mao ang nasabak o natawo samtang minyo ang mga ginikanan. Ang illegitimate child mao ang nasabak ug natawo gawas sa valid nga kaminyoon. Ang duha ka klase sa bata adunay katungod sa support gikan sa ilang mga ginikanan ug parehas nga compulsory heirs. Ang pangunang kalainan mao ang apelyido, kinsa ang adunay parental authority, ug ang gidak-on sa bahin sa panulondon: ang legitime sa matag illegitimate child katunga sa legitime sa legitimate child.
| Aspeto | Legitimate child | Illegitimate child | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Kinsa | Bata nga nasabak o natawo samtang minyo ang mga ginikanan (Art. 164). Ang bata gikan sa artificial insemination legitimate usab kung ang duha ka magtiayon mi-authorize o mi-ratify niini sa usa ka pinirmahan nga written instrument sa dili pa matawo ang bata. | Bata nga nasabak ug natawo gawas sa valid nga kaminyoon, gawas kung lahi ang giingon sa Family Code (Art. 165). | Article 164, Family Code, Article 165, Family Code |
| Apelyido | Ang apelyido sa amahan ug sa inahan, ubos sa mga lagda sa Civil Code bahin sa apelyido (Art. 174(1)). | Ang apelyido sa inahan. Mahimong gamiton sa bata ang apelyido sa amahan kung klaro nga giila sa amahan ang filiation sa record of birth, o giangkon niya kini sa public document o private handwritten instrument (Art. 176, as amended by RA 9255). | Article 176, Family Code |
| Parental authority | Dungan nga gigamit sa amahan ug sa inahan (Art. 211). | Ubos sa parental authority sa inahan (Art. 176). | Article 211, Family Code, Article 176, Family Code |
| Support | Gikan sa mga ginikanan, sa mga ascendant ug, sa angay nga kaso, sa mga igsoon (Art. 174(2)). | Adunay katungod sa support sumala sa Family Code (Art. 176). Ang mga ginikanan ug ang ilang illegitimate children obligado nga mosuporta sa usag usa (Art. 195(4)). | Article 176, Family Code, Article 195, Family Code |
| Legitime (bahin sa panulondon nga gitagana sa balaod) | Tingub, katunga sa hereditary estate sa amahan ug sa inahan (Civil Code, Art. 888). | Ang matag illegitimate child makadawat og katunga sa legitime sa usa ka legitimate child (Art. 176). | Article 888, Civil Code, Article 176, Family Code |
| Unsaon pagpamatuod sa filiation | Ang record of birth, final judgment, o ang pinirmahan nga pag-angkon sa ginikanan sa public document o private handwritten instrument; kung wala kini, open and continuous possession of the status, o ubang paagi nga gitugot sa Rules of Court ug special laws (Art. 172). | Parehas nga paagi ug parehas nga ebidensya sama sa legitimate child (Art. 175). | Article 172, Family Code, Article 175, Family Code |
| Time limit sa pag-adto sa korte | Makapasaka ang bata og aksyon samtang buhi pa siya; mapasa kini sa mga heir, nga adunay lima ka tuig, kung mamatay lang ang bata samtang menor de edad pa o samtang wala sa husto nga pangisip (insanity) (Art. 173). | Parehas nga panahon, gawas nga ang aksyon nga base lang sa second paragraph sa Article 172 (possession of status o ubang paagi) kinahanglan ipasaka samtang buhi pa ang giingon nga ginikanan (Art. 175). | Article 175, Family Code |
Kinsa ang legitimate ug kinsa ang illegitimate?
Ang Family Code nag-ingon una nga ang filiation mahimong by nature o by adoption, ug nga "Natural filiation may be legitimate or illegitimate" (Article 163). Unya:
Children conceived or born during the marriage of the parents are legitimate.
Children conceived and born outside a valid marriage are illegitimate, unless otherwise provided in this Code.
Ang mga pulong nga "conceived or born" sa Article 164 nagpasabot nga ang bata nga nasabak sa wala pa ang kasal apan natawo samtang minyo na legitimate. Ang "unless otherwise provided" sa Article 165 nagtumong sa kaugalingong mga eksepsyon sa Code. Usa niini ang legitimation: ubos sa Article 177, as amended by Republic Act No. 9858, ang bata nga nasabak ug natawo gawas sa kaminyoon sa mga ginikanan nga makaminyo unta sa usag usa sa panahon sa pagsabak, o nga na-disqualify lang tungod kay ang usa o ang duha kanila ubos pa sa napulog walo ka tuig, mahimong ma-legitimate pinaagi sa sunod nga valid nga kaminyoon sa mga ginikanan (Article 178). Tan-awa ang legitimation.
Unsa ang mga katungod sa matag bata?
Ang Article 174 naglista sa mga katungod sa legitimate children: ang paggamit sa apelyido sa amahan ug sa inahan, ang pagdawat og support gikan sa ilang mga ginikanan, ascendants ug, sa angay nga kaso, mga igsoon, ug ang legitime ug ubang successional rights nga gihatag sa Civil Code. Para sa illegitimate children, ang lagda naa sa Article 176:
Illegitimate children shall use the surname and shall be under the parental authority of their mother, and shall be entitled to support in conformity with this Code. However, illegitimate children may use the surname of their father if their filiation has been expressly recognized by the father through the record of birth appearing in the civil register, or when an admission in a public document or private handwritten instrument is made by the father.
Ang samang article natapos sa lagda bahin sa panulondon: "The legitime of each illegitimate child shall consist of one-half of the legitime of a legitimate child."
Unsa ang kalainan sa bahin sa panulondon?
Ubos sa Article 888 sa Civil Code, ang legitime sa legitimate children ug descendants mao ang katunga sa estate sa amahan ug sa inahan. Ubos sa Article 176 sa Family Code, ang matag illegitimate child makadawat og katunga sa legitime sa usa ka legitimate child.
Ang Article 887 sa Civil Code naglista gihapon sa "Acknowledged natural children, and natural children by legal fiction" ug "Other illegitimate children" isip lahi nga compulsory heirs, ug ang Article 895 naghatag kanila og lainlaing bahin. Wala na gamita sa Family Code kana nga mga klase ug gitakda ang bahin sa katunga para sa matag illegitimate child. Wala gihisgoti niini nga panid ang mga bata nga natawo sa wala pa mo-epekto ang Family Code. Para sa mga bahin sa lainlaing sitwasyon sa pamilya, tan-awa ang table sa legitime shares ug mga katungod sa panulondon sa illegitimate child.
Unsaon pagpamatuod sa filiation?
Ang Article 172 nagtakda sa pamatuod para sa legitimate children, ug ang Article 175 nag-apply sa samang pamatuod sa illegitimate children. Naay duha ka lebel:
- First paragraph: ang record of birth sa civil register, final judgment, o pag-angkon sa filiation sa public document o private handwritten instrument nga pinirmahan sa ginikanan.
- Second paragraph, kung wala lang ang unang klase sa pamatuod: open and continuous possession of the status of a child, o bisan unsang ubang paagi nga gitugot sa Rules of Court ug special laws.
Ang time limit mao ang lahi sa duha ka klase sa bata:
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Sa Ara v. Pizarro (2017), miuyon ang Supreme Court sa Court of Appeals bahin niini nga lagda: "If filiation is sought to be proved under the second paragraph of Article 172 of the Family Code, the action must be brought during the lifetime of the alleged parent." Gipasabot niini nga ang limitasyon nagprotekta sa "other children, legitimate and illegitimate, whose statuses are supported by strong evidence of a categorical nature." Tan-awa ang unsaon pagpamatuod sa paternity ug makaangkon pa ba og filiation ang bata human mamatay ang amahan?
Kinsa ang kinahanglang mosuporta sa bata?
Ang duha ka klase sa bata adunay katungod sa support. Ang Article 195 naglista, sa mga obligado nga mosuporta sa usag usa, sa "Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter" ug "Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter". Walay gitakda nga fixed nga kantidad ang Family Code: ang support depende sa kapasidad sa mohatag ug sa panginahanglan sa modawat. Tan-awa ang pila ang child support?
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon pagtrabaho sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Si Mika natawo sa mga ginikanan nga dili minyo sa usag usa. Gipirmahan sa iyang amahan ang iyang birth record isip pag-ila kaniya. Illegitimate siya, mahimo niyang gamiton ang apelyido sa iyang amahan ubos sa Article 176, naa siya ubos sa parental authority sa iyang inahan, ug adunay katungod sa support gikan sa duha ka ginikanan.
Si Paolo nasabak sa wala pa ang kasal sa iyang mga ginikanan ug natawo upat ka bulan human niini. Natawo siya samtang minyo na sila, busa ubos sa Article 164 legitimate siya.
Ang amahan ni Jomar wala mopirma sa iyang birth record, apan misulat ug mipirma og sulat nga nagtawag kaniya nga "my son". Human mamatay ang amahan, makasalig gihapon si Jomar sa maong handwritten nga sulat, nga sakop sa first paragraph sa Article 172. Kung mga litrato ra ug testimonya sa mga silingan ang naa kaniya, kinahanglan unta nga gi-file ang claim samtang buhi pa ang iyang amahan.
Tan-awa usab ang topic page bahin sa mga ginikanan ug mga anak.
Kanus-a ka magkinahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung gilimod ang filiation sa bata, kung kinahanglan nimong mangayo og support o bahin sa panulondon, o kung patay na ang giingon nga ginikanan. Ang klase sa pamatuod nga naa ang motino kung unsang deadline ang mo-apply, ug ang ubang claim dili na ma-file human mamatay ang ginikanan. Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug ubang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
- Article 164, Family CodeKinsa ang legitimate nga anak
- Article 165, Family CodeIllegitimate nga mga anak
- Article 176, Family CodeIllegitimate nga anak: apelyido, awtoridad, legitime
- Article 172, Family CodePamatuod sa legitimate filiation
- Article 175, Family CodePamatuod sa illegitimate filiation
- Article 195, Family CodeKinsa ang magsinuportahay
- Article 211, Family CodeParental authority sa amahan ug inahan
- Article 163, Family CodeNatural ug adoptive nga filiation
- Article 177, Family CodeKinsa nga mga anak ang ma-legitimate
- Article 888, Civil CodeLegitime sa legitimate nga mga anak
- Article 887, Civil CodeKinsa ang mga compulsory heir
Kanunay nga pangutana
Unsa ang kalainan sa legitimate ug illegitimate child?
Ang legitimate child nasabak o natawo samtang minyo ang mga ginikanan (Article 164 sa Family Code). Ang illegitimate child nasabak ug natawo gawas sa valid nga kaminyoon, gawas kung lahi ang giingon sa Code (Article 165). Ang kalainan makaapekto sa apelyido, parental authority ug sa gidak-on sa bahin sa panulondon, apan ang duha adunay katungod sa support.
Pila ang mapanunod sa illegitimate child itandi sa legitimate child?
Ubos sa Article 176 sa Family Code, ang legitime sa matag illegitimate child katunga sa legitime sa usa ka legitimate child. Ang tinuod nga kantidad depende kung kinsa pa ang nabilin sa ginikanan; tan-awa ang table sa legitime shares.
Magamit ba sa illegitimate child ang apelyido sa amahan?
Oo, ubos sa Article 176 as amended by Republic Act No. 9255, kung klaro nga giila sa amahan ang filiation sa record of birth, o giangkon niya kini sa public document o private handwritten instrument. Kung dili, ang apelyido sa inahan ang gamiton sa bata.
Kinsa ang adunay parental authority sa illegitimate child?
Ang inahan. Ang Article 176 nagbutang sa illegitimate children ubos sa parental authority sa ilang inahan. Sa legitimate children, ang Article 211 naghatag sa parental authority nga dungan sa amahan ug sa inahan.
Naa bay katungod sa support gikan sa amahan ang illegitimate child?
Oo, kung napamatud-an na ang filiation. Ang Article 176 nag-ingon nga ang illegitimate children adunay katungod sa support sumala sa Family Code, ug ang Article 195 naglista sa mga ginikanan ug sa ilang illegitimate children sa mga obligado nga mosuporta sa usag usa.
Mapamatud-an pa ba sa illegitimate child ang filiation human mamatay ang amahan?
Depende sa pamatuod. Kung ang claim base lang sa open and continuous possession of status o ubang paagi, ang Article 175 nagkinahanglan nga ipasaka ang aksyon samtang buhi pa ang giingon nga ginikanan, sama sa gi-apply sa Supreme Court sa Ara v. Pizarro (2017). Kung ang pamatuod mao ang birth record o ang pinirmahan nga pag-angkon sa amahan sa public document o private handwritten instrument, ang mas taas nga panahon sa Article 173 ang mo-apply.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?