Article 888 sang Civil Code: Legitime sang legitimate nga mga anak
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 888?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The legitime of legitimate children and descendants consists of one-half of the hereditary estate of the father and of the mother.
The latter may freely dispose of the remaining half, subject to the rights of illegitimate children and of the surviving spouse as hereinafter provided.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Nagasiling ang Article 888 sang Civil Code nga ang legitime sang legitimate nga mga anak kag kaliwatan amo ang katunga sang estate sang kada ginikanan. Ina nga katunga gintagana sang law para sa ila, kag indi ini mahatag sang will sa iban. Mahimo ihatag sang ginikanan sa bisan sin-o ang pihak nga katunga, pero pagkatapos lang mahatag ang bahin sang nabilin nga asawa kag sang bisan sin-o nga illegitimate nga anak.
Ang legitime amo ang bahin sang estate nga gintagana sang law para sa mga compulsory heir (Article 886). Ang Article 887 ang nagasiling kon sin-o sila. Ang Article 888 ang nagabutang sang una kag pinakadako nga bahin: ang bahin sang legitimate nga mga anak.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Ang will ni Ana nga nagapabor kay Ben
Napatay si Ana nga may will nga nagatumod sang tanan niya nga manunubli kag nagahatag sa iya anak nga si Ben sang pinakadamo nga ginatugot sang law. ₱1,200,000 ang iya net estate. Nabilin ang iya bana nga si Carlo kag duha ka legitimate nga anak, si Ben kag si Dina.
- Katunga ang legitime sang mga anak: ₱600,000, ukon ₱300,000 kada isa.
- Ang legitime ni Carlo pareho sang legitime sang isa ka anak: ₱300,000, halin sa free nga katunga.
- Ang nabilin nga free portion ₱300,000. Mahimo ini ihatag sang will kay Ben.
Resulta: Ben ₱600,000, Dina ₱300,000, Carlo ₱300,000. Kon ang will naghatag kay Dina sang kubos sa ₱300,000, mahimo niya pangayuon ang kulang sang iya legitime (Article 906). Kon bug-os sia nga wala gin-upod, ang lain nga rule sa preterition sa Article 854 ang magasulod; tan-awa sa idalom.
Si Rico kag ang iya bugtong nga anak nga babayi
Nagbilin si Rico sang net estate nga ₱1,000,000, ang iya asawa nga si Celia, kag isa ka legitimate nga anak nga babayi, si Mia. Katunga ang legitime ni Mia: ₱500,000. Ikaapat nga bahin ang legitime ni Celia: ₱250,000 (Article 892). Ang nabilin nga free portion ₱250,000.
Si Pedro, duha ka anak kag si Liza
Si Pedro, isa ka balo, nagbilin sang net estate nga ₱1,200,000, duha ka legitimate nga anak kag isa ka anak nga babayi nga natawo sa gwa sang kasal, si Liza, nga napamatud-an ang filiation. Ang legitime sang legitimate nga mga anak ₱600,000, ukon ₱300,000 kada isa. Ang legitime ni Liza katunga sina, ₱150,000, halin sa free portion. Ang nabilin nga free portion ₱450,000.
Ini nga mga halimbawa ginhimo lang para ipakita kon paano nagaobra ang rule. Ginhimo-himo lang ang mga kantidad. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Wala sing will nga makapasa sang pagkabutang luwas kon mapamatud-an kag gintugot (probated) ini sang korte suno sa Rules of Court (Article 838). Tan-awa ang legitime shares sa Pilipinas.
- Indi mahimo butangan sang ginikanan ang legitime sang bisan ano nga kondisyon, substitution ukon iban nga kabug-aton (Article 904). Indi ini makuha sang testator "except in cases expressly specified by law", pareho sang balido nga disinheritance. Tan-awa ang mahimo bala i-disinherit sang ginikanan ang anak?
- Ang bug-os nga pagbilin sa compulsory heir sa direct line, pareho sang anak, sa gwa sang will ginatawag nga preterition. Siling sang Article 854, ini "shall annul the institution of heir", pero ang mga regalo sang espesipiko nga pagkabutang (devises kag legacies) nagapabilin nga balido basta indi nila ginabuhinan ang mga legitime. Kon paano ini magaobra sa matuod nga estate, pamangkot ini para sa abogado.
- Para sa kada kombinasyon sang mga manunubli, tan-awa ang table sang legitime.
- Para sa bahin sang mga anak nga natawo sa gwa sang kasal, tan-awa ang makapanubli bala ang illegitimate nga anak?
- Kasagaran ginapamatud-an sang mga anak nga legitimate heir sila paagi sa PSA birth certificate. Tan-awa ang giya sa PSA birth certificate online.
- Para sa libre ukon barato nga bulig legal, tan-awa ang diin makakita sang bulig legal.
Ano ang ginasiling sang Article 888?
The legitime of legitimate children and descendants consists of one-half of the hereditary estate of the father and of the mother.
The latter may freely dispose of the remaining half, subject to the rights of illegitimate children and of the surviving spouse as hereinafter provided.
Sa simple nga pulong:
- Katunga para sa mga anak. Ang katunga sang estate sang amay, kag ang katunga sang estate sang iloy, amo ang legitime sang ila legitimate nga mga anak kag kaliwatan. Ginaisip sing bulag ang estate sang kada ginikanan.
- Ang pihak nga katunga "free", pero may limitasyon. Mahimo ini ihatag sang ginikanan paagi sa will sa bisan sin-o. Pero ang legitime sang nabilin nga asawa kag sang illegitimate nga mga anak ginakuha anay halin sa sini nga katunga.
Ginapartida bala sing pareho ang legitime sa mga anak?
Ang katunga iya sang legitimate nga mga anak bilang isa ka grupo. Wala nagasiling ang Article 888 mismo kon paano ini partidahon. Ang masunod nga mga article (892 kag 895) nagasukat sang iban nga bahin batok sa "the legitime of each of the legitimate children", kag ang mga halimbawa sa sini nga pahina nagapartida sing pareho sang katunga. Kon duha ang legitimate nga anak, ang legitime sang kada isa amo ang ikaapat nga bahin (one-fourth) sang estate.
Ang mga apo "descendants" ukon kaliwatan. Suno sa mga rule sa representation (Articles 970 kag 981), ang apo mahimo magbulos sa lugar sang ginikanan nga nauna napatay sang sa lolo ukon lola. Tan-awa ang sin-o ang manunubli kon wala sing will?
Ano ang ginakuha halin sa pihak nga katunga?
Indi bug-os nga "free" ang free nga katunga kon may nabilin nga asawa ukon may illegitimate nga mga anak:
- Ang nabilin nga asawa. Kon isa lang ang legitimate nga anak, ikaapat nga bahin (one-fourth) sang estate ang makuha sang asawa. Kon duha ukon sobra, ang makuha sang asawa pareho sang legitime sang kada anak. Siling sang Article 892:
In both cases, the legitime of the surviving spouse shall be taken from the portion that can be freely disposed of by the testator.
- Illegitimate nga mga anak. Ang legitime sang kada isa katunga sang legitime sang isa ka legitimate nga anak (Family Code Article 176, nga ginbag-o sang Republic Act No. 9255). Suno sa Article 895, ang ila legitime ginakuha man halin sa free portion. Ang kabilugan para sa tanan nga illegitimate nga anak indi gid makalapaw sa free portion, kag dapat bug-os anay nga mahatag ang legitime sang asawa.
Ang nabilin lang pagkatapos sang sini nga mga legitime ang mahimo ihatag paagi sa will sa bisan sin-o nga pilion sang ginikanan.
Paano ginaisip ang estate?
Antes isipon ang mga bahin, may duha ka tikang anay:
- Ginaareglo ang pagkabutang sang mag-asawa. Kon mapatay ang may asawa, ang community ukon conjugal partnership property ginaliquidate sa amo man nga proceeding para sa settlement of the estate (Family Code Articles 103 kag 130). Ginapaathag sini kon ano ang iya sang napatay antes isipon ang mga bahin.
- Ginabuhin ang utang kag ginadugang liwat ang mga donasyon. Siling sang Article 908, ang legitime ginaisip sa balor sang pagkabutang nga nabilin sang napatay, ginbuhinan sang "all debts and charges", kag gindugangan sang balor sang mga donasyon nga ginhimo sang napatay nga subject to collation.
Masami nga pamangkot
Pila ang legitime sang legitimate nga mga anak sa Pilipinas?
Katunga sang estate sang kada ginikanan. Ginatagana sang Article 888 sang Civil Code ina nga katunga para sa legitimate nga mga anak kag kaliwatan, nga nagapartida sini sa ila.
Mahimo bala ihatag sang ginikanan ang tanan sa isa lang ka anak?
Indi. Ang katunga nga gintagana sang Article 888 iya sang tanan nga legitimate nga mga anak bilang ila legitime. Mahimo hatagan sang ginikanan ang isa ka anak sang mas damo lamang halin sa free portion nga nabilin pagkatapos mahatag ang tanan nga legitime. Ang bug-os nga pagbilin sa anak sa gwa sang will nagadala sang lain nga rule sa preterition sa Article 854.
Ano ang mahimo himuon sang ginikanan sa pihak nga katunga sang estate?
Siling sang Article 888, mahimo ihatag sang ginikanan sa bisan sin-o ang nabilin nga katunga, pero suno sa kinamatarung sang illegitimate nga mga anak kag sang nabilin nga asawa. Ang ila legitime ginakuha halin sa sina nga katunga, kag ang nabilin lang ang matuod nga free.
Pila ang makuha sang nabilin nga asawa kon may mga anak?
Suno sa Article 892, kon isa lang ang legitimate nga anak, ikaapat nga bahin (one-fourth) sang estate ang makuha sang asawa. Kon duha ukon sobra, ang makuha sang asawa pareho sang legitime sang kada legitimate nga anak. Sa duha ka kaso, halin ini sa free portion.
Ginaisip bala ang legitime sa tanan nga pagkabutang sang ginikanan?
Sa net estate. Siling sang Article 908, ginabuhin ang mga utang kag bayaron sa pagkabutang nga nabilin sang napatay, dayon ginadugang liwat ang balor sang mga donasyon nga subject to collation.
Paano kon ang will naghatag sa anak sang mas gamay sang sa legitime?
Siling sang Article 906, ang compulsory heir nga nabilinan sang mas gamay sang sa iya legitime mahimo magpangayo nga bug-os ini nga ihatag.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?