Article 172 sang Family Code: Pamatuod sang legitimate filiation
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 172?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The filiation of legitimate children is established by any of the following:
(1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or
(2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by:
(1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or
(2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginasiling sang Article 172 sang Family Code kon paano ginapamatud-an ang filiation sang legitimate nga bata. Ang pangunahan nga pamatuod amo ang record of birth sa civil register, final judgment, ukon sinulat nga pag-ako nga ginpirmahan sang ginikanan. Kon wala sini, mahimo magsandig ang bata sa open and continuous possession of the status of a legitimate child (dayag kag padayon nga pagtratar sa iya bilang legitimate nga anak), ukon sa bisan ano nga iban nga ebidensya nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws.
Ang "filiation" amo ang legal nga relasyon sang bata kag ginikanan. Suno sa Article 175, ang mga bata nga ginbata sa gwa sang kasal nagapamatuod sang filiation sa amo man nga paagi kag sa amo man nga ebidensya.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Bea: birth certificate nga may pirma
Ginpirmahan sang tatay ni Bea nga si Cesar ang iya birth certificate. Ina nga record of birth primary nga pamatuod sang iya filiation suno sa Article 172(1).
Dino: wala sang pirma bisan diin
Ang ginasiling nga tatay ni Dino wala nagpirma sang iya birth certificate kag wala gid nagsulat sang bisan ano nga nagaako nga sia ang tatay. Wala sang primary nga pamatuod si Dino, gani dapat magsandig sia sa iban nga ebidensya, pareho sang open and continuous possession of status ukon mga saksi. Indi bastante ang mga litrato kag birth certificate nga wala sang pirma kon sila lang, pareho sa kaso nga Salas kag Perla.
Ini mga himo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Deadline. Suno sa Article 173, ang legitimate nga bata mahimo mag-file sang kaso para i-claim ang legitimacy samtang buhi sia. Kon mapatay ang bata samtang minor pa ukon samtang may insanity, may lima ka tuig ang mga manunubli para mag-file. Ang kaso nga gin-file na sang bata nagapadayon bisan mapatay ang isa ka partido.
- Ang mga bata nga ginbata sa gwa sang kasal nagasunod sa amo man nga mga rule, pero may isa ka kinalain sa deadline: tan-awa ang Article 175.
- Ang record of birth ginapangayo sa PSA. Tan-awa ang giya sa PSA birth certificate online.
- Ang apelyido sang bata nga ginbata sa gwa sang kasal nagadepende sa pagkilala sang tatay: tan-awa ang Article 176 kag mahimo bala gamiton sang illegitimate nga bata ang apelyido sang tatay?
- Para sa giya nga pamangkot kag sabat, tan-awa ang paano pamatud-an kon sin-o ang tatay.
Ano ang ginasiling sang Article 172?
The filiation of legitimate children is established by any of the following: (1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or (2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by: (1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or (2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
Sa kopya sang E-Library, "roved" ang nakasulat sa ikaduha nga paragraph. Ang mga desisyon sang Supreme Court nga nagkutlo sang article, pareho sang Herrera v. Alba (2005) kag Salas v. Matusalem (2013), "proved" ang ila pagbasa.
Ano ang primary nga pamatuod?
Ginalista sang una nga paragraph ang pinakamabakod nga ebidensya:
- Ang record of birth sa civil register, ukon final judgment nga nagadeklarar sang filiation.
- Sinulat nga pag-ako sang ginikanan sang filiation, sa public document ukon sa private handwritten instrument (sinulat sang kamot), nga ginpirmahan sang ginikanan.
Sa Aguilar v. Siasat (2015), bastante na ang sworn SSS Form E-1 sang tatay, nga nagasiling nga anak niya ang nagapangayo: siling sang Korte nga ang dokumento mismo admission of legitimate filiation sa public document nga ginpirmahan sang ginikanan. Nagkutlo sang nauna nga desisyon, gindugang sini nga ang pagkilala sa bata sa record of birth, will, pahayag sa atubangan sang court of record, ukon bisan ano nga authentic nga sinulat, kompleto na nga pag-ako, kag wala na sang kinahanglan nga dugang nga kaso sa korte.
Ano ang ginakabig kag ano ang indi?
Ginausisa sing maayo sang Korte ang mga papeles nga ginapresentar sang mga tawo:
- Birth certificate nga wala sang pirma. Sa Perla v. Baring (2012), ang birth certificate nga may ngalan sang tatay wala sang probative value para pamatud-an ang filiation sa iya kay wala niya ini ginpirmahan. Siling sang Korte nga mataas nga standard of proof ang kinahanglan para pamatud-an ang paternity kag filiation.
- Baptismal certificate. Sa amo man nga kaso, siling sang Korte nga kon wala nag-upod ang tatay sa paghimo sang baptismal certificate, indi ini kompetente nga pamatuod sang paternity.
- Sulat parte sa kwarta. Sa Nepomuceno v. Lopez (2010), ang sinulat sang kamot nga nota nga nagapromisa sang binulan nga suporta wala sang bisan ano nga pahayag parte sa filiation sang bata, gani indi ini admission suno sa Article 172(2). Siling sang Korte nga ang sinulat dapat sinulat mismo sang ginasiling nga tatay.
- Litrato kag mapinalanggaon nga mga nota. Sa Salas v. Matusalem (2013), ang mga nota nga wala sang pirma kag ang mga litrato sang iloy kag bata upod ang ginasiling nga tatay wala nakapamatuod sang filiation. Siling sang Korte nga inconclusive nga ebidensya ang mga litrato.
Ano ang iban nga pamatuod sa ikaduha nga paragraph?
Kon wala lang ang primary nga pamatuod, mahimo pamatud-an ang filiation paagi sa:
- Open and continuous possession of the status sang legitimate nga bata; ukon
- Bisan ano nga iban nga paagi nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws. Sa Salas v. Matusalem (2013), naghatag ang Korte sang mga halimbawa: baptismal certificate, judicial admission, family Bible nga may ngalan sang bata, common reputation parte sa kaliwat, admission by silence, testimonya sang mga saksi, kag iban nga pamatuod nga ginatugot sang Rule 130. Siling sini nga ang order para sa recognition kag suporta ihatag lang kon mapakita ang filiation paagi sa clear and convincing evidence.
Ang DNA evidence isa sa sining iban nga paagi. Tan-awa ang Article 175.
Masami nga pamangkot
Paano ginapamatud-an ang filiation suno sa Family Code?
Ginalista sang Article 172 ang primary nga pamatuod: ang record of birth sa civil register, final judgment, ukon admission of filiation sa public document ukon sa private handwritten instrument nga ginpirmahan sang ginikanan. Kon wala sini, mahimo pamatud-an ang filiation paagi sa open and continuous possession of status ukon iban nga paagi nga ginatugot sang Rules of Court kag special laws.
Bastante na bala ang birth certificate nga wala ginpirmahan sang tatay?
Indi para pamatud-an ang filiation sa tatay. Sa Perla v. Baring (2012), siling sang Supreme Court nga ang birth certificate nga may ngalan sang tatay wala sang probative value para pamatud-an ang filiation sa iya kon wala niya ini ginpirmahan.
Mapamatud-an bala sang SSS form nga ginpirmahan sang tatay ang filiation?
Sa Aguilar v. Siasat (2015), ang sworn SSS Form E-1 sang tatay nga nagasiling nga anak niya ang nagapangayo ginkabig nga admission of legitimate filiation sa public document nga ginpirmahan sang ginikanan.
Bastante na bala ang mga litrato kag baptismal certificate?
Indi kon sila lang. Sa Salas v. Matusalem (2013), siling sang Korte nga inconclusive ang mga litrato sang iloy kag bata upod ang ginasiling nga tatay, kag sa Perla v. Baring (2012) siling sini nga ang baptismal certificate nga ginhimo nga wala ang partisipasyon sang tatay indi kompetente nga pamatuod sang paternity.
Tubtob san-o mahimo mag-file ang bata sang kaso para i-claim ang legitimacy?
Suno sa Article 173, samtang buhi ang bata. Kon mapatay ang bata samtang minor pa ukon samtang may insanity, ang kaso makadto sa mga manunubli, nga may lima ka tuig para mag-file sini.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?