Reckless Imprudence Resulting in Homicide, Injuries o Damage: Parusa

Ang reckless imprudence ay pagdudulot ng pinsala dahil sa kapabayaang walang maidadahilan, nang hindi sinasadya. Ganito ito inilalarawan ng Article 365:

Sa madaling salita: kusang ginawa o hindi ginawa ang isang bagay, nang walang masamang intensyon, pero nagdulot ito ng pinsala dahil sa kapabayaang walang maidadahilan. Tinitingnan ng korte ang "employment or occupation, degree of intelligence, physical condition and other circumstances regarding persons, time and place" ng tao, ibig sabihin ang trabaho niya, talino, kalagayan ng katawan at iba pang pangyayari tungkol sa tao, oras at lugar. Halimbawa, isa sa mga pangyayaring tinitingnan ng korte ang pagiging driver ng akusado bilang hanapbuhay.

Pinaparusahan din ng Code ang simple imprudence, isang mas magaang anyo:

Sa madaling salita: kakulangan ng pag-iingat kapag hindi agaran ang pinsalang puwedeng mangyari at hindi halata ang panganib. Ang kaso ay ipinapangalan sa resulta ng pabayang gawa, halimbawa "reckless imprudence resulting in homicide", "... in physical injuries" o "... in damage to property".

Isang simpleng tanong ang tinatanong ng Article 365: anong krimen ito kung sinadya? Ang sagot ang nagpapasya ng parusa.

Galing ang mga tagal sa ibaba sa mga table ng Articles 27 at 76 ng Code.

Ipinapakita ng table na ito kung ano ang pinapayagan ng batas, hindi ang sentensiyang makukuha ng isang tao. Pinapayagan ng Article 365 ang korte na gumamit ng "sound discretion" (maingat na pagpapasya) at hindi nito inilalapat ang karaniwang patakaran ng Article 64 sa mitigating at aggravating circumstances.

May isang exception. Sinasabi ng Article 365 na hindi tumatama ang mga parusa nito kapag ang parusa sa sinadyang krimen ay "equal to or lower than" (kapantay o mas mababa sa) mga nasa unang dalawang talata nito. Sa ganoong kaso, ipapataw ng korte ang parusang isang degree na mas mababa. Mahalaga ito sa maliliit na resulta gaya ng slight physical injuries.

Hindi sinasabi ng Code sa Article 365 kung anong batas ang tinutukoy ng "the Automobile Law", kaya hindi namin ito pinapangalanan dito.

Ang homicide ay may parusang reclusion temporal (Article 249), na isang afflictive penalty, kaya grave felony ang sinadyang pagpatay. Kaya ang pagkamatay na dulot ng reckless imprudence ay may parusang arresto mayor sa maximum period nito hanggang prision correccional sa medium period nito: 4 na buwan at 1 araw hanggang 4 na taon at 2 buwan.

Kung ang pagkamatay ay dulot "with violation of the Automobile Law", ang parusa ay prision correccional sa medium at maximum periods nito: 2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon.

Nakadepende ito sa bigat ng sugat, dahil iyon ang nagpapasya kung anong krimen ito kung sinadya. Batay sa teksto ng Code, ganito ang pagkakahanay ng mga kategorya:

• Ang serious physical injuries na nagdulot ng pagkabaliw, imbecility, impotence o pagkabulag (Article 263, item 1) ay may parusang prision mayor, isang afflictive penalty. Kaya grave felony ito, at ang parusa sa reckless imprudence ay 4 na buwan at 1 araw hanggang 4 na taon at 2 buwan.
• Ang ibang serious physical injuries (Article 263, items 2 hanggang 4, gaya ng pagkawala ng kamay o lampas 30 araw na hindi makapagtrabaho) ay may correctional penalties. Kaya less grave felony ito: 1 buwan at 1 araw hanggang 4 na buwan.
• Ang less serious physical injuries (10 hanggang 30 araw, Article 265) ay may parusang arresto mayor, less grave felony rin: 1 buwan at 1 araw hanggang 4 na buwan.
• Ang slight physical injuries (1 hanggang 9 na araw, Article 266) ay may parusang arresto menor, isang light felony. Itinatakda ng Article 365 ang arresto menor sa maximum period nito (21 hanggang 30 araw) para sa light felony, pero puwedeng mauwi sa mas mababang parusa dahil sa exception sa itaas. Sa Ivler v. Modesto-San Pedro, public censure (pampublikong pagsaway) ang ibinigay sa driver na umamin sa reckless imprudence resulting in slight physical injuries.

Ang korte ang nagpapasya ng kategorya batay sa medical na ebidensya. Basahin ang Physical injuries: serious, less serious o slight?

Multa lang:

Ibang krimen ang sinadyang pagsira. Basahin ang Malicious mischief.

Iisang kaso. Sa Ivler v. Modesto-San Pedro (2010), kinasuhan ang isang driver ng dalawang kaso pagkatapos ng iisang banggaan: isa para sa slight physical injuries at isa para sa homicide at damage to property. Umamin siya sa una at binigyan ng public censure. Ibinasura ng Supreme Court ang pangalawa dahil sa double jeopardy (dalawang beses na paglilitis sa iisang offense). Umasa ito sa naunang desisyon, People v. Buan, na nagsabing ang batas ay "penalizes thus the negligent or careless act, not the result thereof", ibig sabihin ang pabayang gawa ang pinaparusahan at hindi ang resulta nito. Ang mga resulta ay tumutulong lang sa pagtatakda ng parusa.

Kaya lahat ng pagkamatay, sugat at pinsalang dulot ng iisang pabayang gawa ay dapat sabay na kasuhan. Ang conviction o acquittal sa isang resulta ay humaharang sa pangalawang kaso para sa ibang resulta ng parehong gawa.

Sinasabi ng huling talata ng Article 365 na ang parusang "next higher in degree" (isang degree na mas mataas) ang ipapataw sa nagkasala "who fails to lend on the spot to the injured parties such help as may be in his hands to give", ibig sabihin ang hindi agad tumulong sa mga nasugatan kahit kaya niya. Basahin ang Hit and run: parusa sa pag-alis sa pinangyarihan.

Ang taong may criminal liability ay may civil liability rin. Sa People v. Jugueta (2016), nagtakda ang Supreme Court ng mga standard na halaga. Para sa reckless imprudence resulting to homicide, ₱50,000 civil indemnity at ₱50,000 moral damages ang mga ito. Kailangang patunayan ang aktwal na gastos, gaya ng gastos sa ospital at libing. Basahin ang Magkano ang danyos sa murder o homicide?

Oo. Sa ilalim ng Rule 114, Section 4 ng Rules of Court, karapatan ang bail bago ma-convict para sa anumang offense na walang parusang death, reclusion perpetua o life imprisonment. Ang korte ang nagtatakda ng halaga. Basahin ang Magkano ang bail?

Hindi ito malinaw sa mga source na nabasa namin. Hindi isinasama ng Section 408(c) ng Local Government Code sa barangay conciliation ang "Offenses punishable by imprisonment exceeding one (1) year or a fine exceeding Five thousand pesos (P5,000.00)", ibig sabihin ang mga offense na may kulong na lampas isang taon o multang lampas ₱5,000. Puwedeng lampas isang taon ang parusa sa mga kaso ng pagkamatay sa ilalim ng Article 365. Nagsisimula sa ₱5,000 ang multa sa damage to property at puwedeng tumaas depende sa halaga ng pinsala. Wala kaming nakitang opisyal na issuance na naglalapat ng patakarang ito sa mga kaso sa ilalim ng Article 365. Magtanong sa barangay mo o sa prosecutor's office, at basahin ang Kailangan bang dumaan muna sa barangay?

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Nagte-text si Jun habang nagmamaneho at nabangga niya ang likod ng isang jeep. Tatlong pasahero ang nagkapasa na gumaling sa loob ng ilang araw, at nasira ang bumper ng jeep. Ayon sa Ivler, iisang kaso ito ng reckless imprudence resulting in slight physical injuries and damage to property, hindi apat na magkakahiwalay na kaso.

Nabangga ng tricycle ni Ana ang isang naglalakad, at namatay ito. Ipagpalagay na nakita ng korte na naging pabaya siya pero wala siyang nilabag na traffic law. Kung sinadya, homicide ang pagpatay, isang grave felony, kaya ang parusa ay 4 na buwan at 1 araw hanggang 4 na taon at 2 buwan. Kung umalis si Ana nang hindi tumutulong, tataas nang isang degree ang parusa.

Inatras ni Rey ang kotse niya at nabangga ang gate ng kapitbahay. ₱12,000 ang gastos sa pagpapaayos at walang nasaktan. Ang multa ay mula ₱12,000 hanggang ₱36,000.

Kumausap ng abogado sa sandaling may na-file na kaso o may complaint na dinala sa prosecutor, ikaw man ang driver o ang pamilya ng biktima. Masusuri ng abogado kung anong resulta at parusa ang tatamaan, kung hinati ang kaso sa paraang hindi pinapayagan ng Ivler, paano gumagana ang bail, at paano mag-claim o kumontra sa danyos. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.