Hit and Run sa Pilipinas: Ano ang Parusa sa Pagtakas sa Aksidente?

Oo, sa praktika, kahit hindi ginagamit ng batas ang salitang ito. Tatlong patakaran ang sabay na gumagana.

1. Ang traffic law. Sinasabi ng Section 55 ng Republic Act No. 4136 na walang driver na sangkot sa aksidente ang "shall leave the scene of the accident without aiding the victim" (aalis sa lugar ng aksidente nang hindi tinutulungan ang biktima), maliban sa tatlong sitwasyon (tingnan sa ibaba).
2. Tumataas ang parusa sa reckless imprudence. Ang Article 365 ng Revised Penal Code, sa kasalukuyang text nito, ay nagtatapos sa patakarang ito:

3. Hiwalay na krimen ang hindi pagtulong. May parusa ang Article 275 ng Code sa pag-abandona sa taong nasa panganib. Sakop ng pangalawang item nito ang mga driver na aksidenteng nakasakit ng tao:

Ang arresto mayor ay mula isang buwan at isang araw hanggang anim na buwan (Article 27). Hindi sinasabi ng mga source na binasa namin kung paano pumipili ang prosecutor sa pagitan ng Article 275 at ng mas mataas na parusa ng Article 365 sa kaso sa kalsada. Nakadepende iyan sa mga facts at sa kasong isinampa.

Nakadepende ito sa nangyari sa biktima. Ang simula ay ang parusa ng Article 365 para sa resulta ng aksidente: pagkamatay, injury o sira sa ari-arian. Kapag hindi tinulungan agad ng driver ang nasaktan, ang gagamitin ng korte ay ang parusang isang degree na mas mataas doon.

Para sa karaniwang parusa, tingnan ang Reckless imprudence resulting in homicide, injuries or damage: ano ang parusa?. Hindi kami nagbibigay dito ng eksaktong bilang ng taon para sa mas mataas na degree, dahil nakadepende ang resulta sa paggamit ng korte sa mga patakaran ng Code tungkol sa parusa.

Iisang kaso lang para sa lahat ng resulta ng isang aksidente. Sa Ivler v. Modesto-San Pedro (2010), sinabi ng Supreme Court na ang isang pabayang kilos ay isang offense lang sa ilalim ng Article 365. Hindi kinakasuhan ang driver nang isa-isa para sa bawat biktima o bawat nasirang sasakyan.

Tatlong sitwasyon lang ang nakalista sa Section 55:

• may nakaambang panganib na saktan nang malubha ng kahit sinong tao ang driver dahil sa aksidente;
• ire-report ng driver ang aksidente sa pinakamalapit na officer of the law; o
• kailangang tumawag ng driver ng doktor o nurse para tulungan ang biktima.

Ang pag-alis dahil sa ibang dahilan, gaya ng pag-iwas sa pulis, ay hindi kasama sa mga exception na ito.

Oo. Ayon sa Republic Act No. 10930 at sa Section 20 ng implementing rules nito, kapag may namatay sa aksidente, o may injury gaya ng pagkawala ng bahagi ng katawan o ng gamit nito, pagkabaliw, pagkabulag, o hindi makapagtrabaho nang higit sa 90 araw, ire-revoke ang lisensya nang apat na taon. Mangyayari ito "after a finding by the court that such driver was negligent or at fault" (matapos makita ng korte na pabaya o may kasalanan ang driver).

Pinapayagan din ng implementing rules ang LTO Assistant Secretary na i-suspend o i-revoke ang lisensya kahit walang kaso sa korte, o kahit nagkaayos na, kung makita niyang hindi angkop magmaneho ang driver.

• I-report ito. Pumunta sa pulis at ibigay ang lahat ng detalyeng alam mo: plate number, kulay at uri ng sasakyan, oras at lugar, at mga witness. Tingnan ang aming mga gabay sa PNP.
• Magpagamot at itago ang mga papeles. Ang medical report at mga resibo ay ebidensya para sa insurance claim at para sa damages.
• I-claim ang no-fault insurance. Ang biktimang hindi nakasakay sa sasakyan, gaya ng pedestrian, ay magki-claim sa insurer ng "the directly offending vehicle" (ang sasakyang direktang nakabangga) nang hindi kailangang patunayan kung sino ang may kasalanan, kaya kailangang makilala ang sasakyang iyon. Ang biktimang nakasakay sa sasakyan ay magki-claim sa insurer ng sasakyang sinasakyan niya (Section 391 ng Insurance Code). Ipadala ang nakasulat na notice of claim sa loob ng anim na buwan mula sa aksidente (Section 397). Tingnan ang Paano mag-claim ng CTPL insurance.
• Humingi ng damages. Puwedeng pagbayarin ang driver na may kasalanan, at sa ilang kaso ang may-ari o employer. Tingnan ang Ano ang gagawin pagkatapos ng aksidente sa kalsada.

Kung nabangga ang pedestrian at hindi na nakilala kahit kailan ang sasakyan, hindi sinasabi ng mga batas na binasa namin kung ano ang puwedeng i-claim ng biktima, o kanino.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Nasagi ni Dante ang isang motorsiklo sa gabi at umalis siya habang nakahandusay sa kalsada ang rider. Kapag na-convict siya sa reckless imprudence resulting in physical injuries, ipapataw ng korte ang parusang isang degree na mas mataas, dahil hindi niya tinulungan agad ang nasaktang rider.

Nakabangga si Cora ng pedestrian, at sinimulan siyang pagbantaan ng mga galit na tao. Dumiretso siya sa pinakamalapit na police station at ni-report ang aksidente. Pinapayagan ng Section 55 ang driver na umalis sa parehong sitwasyon: may nakaambang panganib sa kanya, at nag-report siya sa pinakamalapit na officer of the law.

Naglalakad si Ben nang mabangga siya ng kotseng mabilis na tumakas, pero naisulat ng isang nakakita ang plate number. Puwedeng mag-claim si Ben ng no-fault indemnity sa insurer ng kotseng iyon. Ang police report, na isinumite under oath kasama ang medical report at mga resibo niya, ay bahagi ng ebidensyang nakalista sa batas.

Kumausap agad ng abogado kung ikaw ang driver na umalis sa lugar ng aksidente, o kung biktima ka na gustong magsampa ng criminal case at mag-claim ng damages. Maipapaliwanag ng abogado kung anong mga kaso ang puwedeng isampa, anong ebidensya ang mahalaga, at paano nagkakaugnay ang criminal case at ang claim for damages. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.