Alarms and Scandals: Krimen ba ang Maingay na Lasing na Kapitbahay?
Mabilis na sagot
Ang alarms and scandals ay light felony (magaang krimen) sa ilalim ng Article 155 ng Revised Penal Code. Apat na gawa ang pinaparusahan nito: pagpapaputok ng rocket, paputok o ibang pampasabog sa bayan o pampublikong lugar para magdulot ng takot o panganib; pagsali sa charivari o ibang magulong pagtitipon; paggambala sa katahimikan ng publiko sa gabi; at paggawa ng gulo o eskandalo sa pampublikong lugar, lasing man o hindi. Ang parusa ay arresto menor (1 hanggang 30 araw) o multang hanggang ₱40,000. Hindi na sakop dito ang pagpapaputok ng baril sa ere: mula 2022, hiwalay na krimen na ito sa ilalim ng Article 254.
Ano ang sinasabi ng Article 155?
Ganito ang Article 155, ayon sa pagbabago ng Republic Act No. 10951 (2017) at Republic Act No. 11926 (2022):
The penalty of arresto menor or a fine not exceeding Forty thousand pesos (P40,000) shall be imposed upon:
- Any person who within any town or public place, shall discharge any rocket, firecracker, or other explosives calculated to cause alarm or danger;
- Any person who shall instigate or take an active part in any charivari or other disorderly meeting offensive to another or prejudicial to public tranquility;
- Any person who, while wandering about at night or while engaged in any other nocturnal amusements, shall disturb the public peace; or
- Any person who, while intoxicated or otherwise, shall cause any disturbance or scandal in public places: Provided, That the circumstances of the case shall not make the provisions of Article 153 applicable.
Ano ang apat na gawang ito sa simpleng salita?
- Pampasabog sa publiko. Pagpapaputok ng rocket, paputok o ibang pampasabog sa bayan o pampublikong lugar, sa paraang "calculated to cause alarm or danger" (sadyang magdudulot ng takot o panganib).
- Charivari o magulong pagtitipon. Pagsisimula o aktibong pagsali sa charivari (maingay na kantiyawan o panggugulo ng grupo) o ibang magulong pagtitipon na nakakasakit sa ibang tao o sumisira sa katahimikan ng publiko.
- Gulo sa gabi. Paggambala sa katahimikan ng publiko habang gumagala sa gabi o habang nasa mga libangan sa gabi.
- Eskandalo sa publiko. Paggawa ng gulo o eskandalo sa pampublikong lugar, lasing man o hindi.
May kondisyon ang huling item: hindi ito gagamitin kapag ang mga pangyayari ay pasok sa Article 153, na tungkol sa tumults (kaguluhan) at iba pang paggambala sa public order. Hindi namin tinatalakay dito ang Article 153.
Ano ang parusa sa alarms and scandals?
Arresto menor o multang hanggang ₱40,000. Ang arresto menor ay mula 1 hanggang 30 araw (Article 27). Puwede ang alinman sa dalawa; ang korte ang magpapasya batay sa mga pangyayari.
Ayon sa Article 9 ng Code, na binago ng Republic Act No. 10951, ang krimeng may parusang arresto menor o multang hindi lalampas sa ₱40,000 ay light felony. Sabi ng Article 90, ang light offenses ay nagpi-prescribe sa loob ng dalawang buwan. Pero itinuturing ng Article 26 na correctional ang multang eksaktong ₱40,000, kaya hindi sinasabi ng page na ito kung aling panahon ang gagamitin sa isang kaso. Tingnan ang Ilang taon bago mag-prescribe ang criminal case?
Ano ang nagbago sa batas?
Sa teksto ng Article 155 noong 1930, mas maliit nang husto ang multa at kasama ang "firearm" (baril) sa unang item. Dalawang batas ang nagbago nito:
- Republic Act No. 10951 (2017): itinaas ang multa hanggang ₱40,000.
- Republic Act No. 11926 (2022): tinanggal ang baril sa Article 155 at inilipat ang walang habas na pagpapaputok sa Article 254.
Alarms and scandals ba ang pagpapaputok ng baril sa ere?
Hindi, mula nang lumabas ang Republic Act No. 11926. Ang Article 254 na ang nagpaparusa rito:
(b) Any person who shall wilfully and indiscriminately discharge any firearm or other device that may not have been designed as firearm, but can be functionally used as a firearm, shall suffer the penalty of arresto mayor in its maximum period, unless the facts of the case can be held to constitute any other offense for which a higher penalty is prescribed.
Ang arresto mayor sa maximum period nito ay mula 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na buwan (Article 76). Isang degree na mas mabigat ang parusa para sa mga miyembro ng military, military auxiliary agencies o law enforcement agencies na pinapayagang magdala ng baril, kapag hindi bahagi ng opisyal na tungkulin ang pagpapaputok. Sa lahat ng kaso, agad na kinakansela ang lisensya o permit ng baril ng nagkasala, at habambuhay na siyang hindi puwedeng kumuha ulit nito. Tingnan ang Pagpapaputok ng baril sa Bagong Taon.
Krimen ba ang ginagawa ng maingay na lasing na kapitbahay?
Depende kung saan at paano. Sakop ng Article 155 ang gulo o eskandalo "in public places" (sa pampublikong lugar) at ang paggambala sa "the public peace" sa gabi. Ang kapitbahay na sumisigaw at nakikipag-away sa kalye nang 1 a.m. ay puwedeng pumasok dito. Ang malakas na kantahan o inuman sa loob ng pribadong bahay ay baka hindi pasok sa mga salitang iyon.
Puwedeng may ibang patakaran tungkol sa ingay, gaya ng mga local ordinance sa ingay at curfew, na hindi tinatalakay ng page na ito. Para sa civil remedies at sa pagdaan sa barangay, tingnan ang Maingay na kapitbahay: saan magreklamo.
Paano naman ang paputok sa Bagong Taon?
Ang pagpapaputok sa bayan o pampublikong lugar na "calculated to cause alarm or danger" ay sakop ng Article 155(1). Puwede ring may ibang batas at local rules tungkol sa paputok. Hindi namin tinatalakay ang mga iyon dito.
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Si Toto, lasing, ay sumisigaw at sinisipa ang mga nakaparadang kotse sa kalye nang 1 a.m., kaya nagising ang buong block. Puwede itong alarms and scandals sa ilalim ng Article 155(4): gulo o eskandalo sa pampublikong lugar. Kung sinadya niyang yupiin ang mga kotse, tingnan din ang Malicious mischief.
Si Benjie ay naghagis ng sinindihang paputok sa mga tao sa plaza noong Bagong Taon. Puwede itong pumasok sa Article 155(1): paputok sa pampublikong lugar na sadyang magdudulot ng takot o panganib.
Si Nonoy ay nagpaputok ng pistola sa ere nang gabi ring iyon. Mula sa Republic Act No. 11926, hindi na ito alarms and scandals. Ito ay indiscriminate discharge of a firearm (walang habas na pagpapaputok ng baril) sa ilalim ng Article 254(b), na may parusang arresto mayor sa maximum period nito. Kinakansela ang anumang lisensya o permit ng baril na hawak niya, at hindi na siya mabibigyan ulit nito kailanman.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Light felony ang alarms and scandals, pero criminal case pa rin ito. Kumausap ng abogado kung kinasuhan ka, kung inaresto ka, o kung baka may iba pang krimeng sangkot, gaya ng pagsira ng ari-arian, pananakit o pagpapaputok ng baril. Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Ano ang alarms and scandals sa Pilipinas?
Light felony (magaang krimen) ito sa ilalim ng Article 155 ng Revised Penal Code. Apat na gawa ang sakop: pagpapaputok ng rocket, paputok o ibang pampasabog sa bayan o pampublikong lugar para magdulot ng takot o panganib; pagsali sa charivari o ibang magulong pagtitipon; paggambala sa katahimikan ng publiko habang gumagala sa gabi o nasa libangan sa gabi; at paggawa ng gulo o eskandalo sa pampublikong lugar, lasing man o hindi.
Ano ang parusa sa alarms and scandals?
Arresto menor (1 hanggang 30 araw) o multang hanggang ₱40,000, ayon sa Article 155 na binago ng Republic Act No. 10951 at Republic Act No. 11926.
Alarms and scandals ba ang pagpapaputok ng baril sa ere?
Hindi na. Tinanggal ng Republic Act No. 11926 (2022) ang baril sa Article 155. Ang sinasadya at walang habas na pagpapaputok ay pinaparusahan na sa Article 254 ng arresto mayor sa maximum period nito, at kinakansela ang lisensya o permit ng baril ng nagkasala.
Alarms and scandals ba kung sumisigaw ang lasing na kapitbahay sa loob ng bahay niya?
Ang sinasabi ng Article 155 ay gulo o eskandalo sa pampublikong lugar, at paggambala sa katahimikan ng publiko sa gabi. Ang ingay na nasa loob lang ng pribadong bahay ay baka hindi pasok sa mga salitang iyon. Puwedeng may ibang remedyo; tingnan ang page namin tungkol sa maingay na kapitbahay.
Gaano katagal ka puwedeng magsampa ng kasong alarms and scandals?
Sabi ng Article 90 ng Code, ang light offenses ay nagpi-prescribe (napapaso) sa loob ng dalawang buwan. Pero dahil puwedeng umabot sa ₱40,000 ang multa sa Article 155, na itinuturing ng Article 26 na correctional fine, hindi sinasabi ng page na ito kung aling panahon ang gagamitin sa isang kaso. Masusuri ito ng abogado batay sa mga pangyayari.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?