Reckless Imprudence sa Homicide, Injuries ukon Damage: Silot

Ang reckless imprudence amo ang pagdala sang halit paagi sa pagpabaya nga indi mapatawad, nga wala ginatuyo. Amo ini ang paathag sang Article 365:

Ginatan-aw sang korte ang "employment or occupation, degree of intelligence, physical condition and other circumstances regarding persons, time and place" (obra ukon propesyon, kaalam, kahimtangan sang lawas kag iban pa nga sitwasyon parte sa tawo, tion kag lugar). Halimbawa, ang pagkadrayber sang akusado bilang iya panginabuhian isa sa mga sitwasyon nga ginatan-aw sang korte.

Ginasilutan man sang Code ang simple imprudence, isa ka mas magaan nga porma:

Ginasiling sang kaso ang resulta sang pabaya nga buhat, halimbawa "reckless imprudence resulting in homicide", "... in physical injuries" ukon "... in damage to property".

Simple ang pamangkot sang Article 365: ano nga krimen ini kon ginhimo ini nga tinuyo? Ang sabat amo ang nagadesisyon sang silot.

Ang mga kalawigon sa idalom halin sa mga tabla sa Articles 27 kag 76 sang Code.

Ginapakita sang sini nga tabla kon ano ang ginatugot sang layi, indi ang sentensya nga makuha sang isa ka tawo. Ginatugutan sang Article 365 ang korte nga maggamit sang "sound discretion" (maayo nga paghukom) kag wala ginagamit ang kinaandan nga mga patakaran sang Article 64 parte sa mitigating kag aggravating circumstances.

May isa ka eksepsyon. Siling sang Article 365, wala ginagamit ang iya mga silot kon ang silot sa tinuyo nga krimen "equal to or lower than" (pareho ukon mas manubo sa) mga silot sa iya una nga duha ka paragraph. Sa sina nga kaso, ginahatag sang korte ang silot nga isa ka degree mas manubo. Importante ini sa magagmay nga resulta pareho sang slight physical injuries.

Wala ginasiling sang Code sa Article 365 kon ano nga layi ang "the Automobile Law", gani wala man namon ini ginapangalanan diri.

Ang homicide ginasilutan sang reclusion temporal (Article 249), nga afflictive penalty, gani ang tinuyo nga pagpatay grave felony. Gani ang kamatayon tungod sang reckless imprudence ginasilutan sang arresto mayor sa iya maximum period tubtob prision correccional sa iya medium period: 4 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka tuig kag 2 ka bulan.

Kon ang kamatayon natabo "with violation of the Automobile Law" (upod ang paglapas sa Automobile Law), ang silot prision correccional sa iya medium kag maximum periods: 2 ka tuig, 4 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 6 ka tuig.

Nagadepende ini kon daw ano kaserious ang samad, kay amo ina ang nagadesisyon kon ano nga krimen ini kon tinuyo. Suno sa teksto sang Code, amo ini ang paghanay sang mga kategorya:

• Serious physical injuries nga nagresulta sa pagkabuang, imbecility, impotence ukon pagkabulag (Article 263, item 1) may silot nga prision mayor, isa ka afflictive penalty. Gani grave felony ini, kag ang silot sa reckless imprudence 4 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka tuig kag 2 ka bulan.
• Iban nga serious physical injuries (Article 263, items 2 tubtob 4, pareho sang pagkadula sang kamot ukon labaw sa 30 ka adlaw nga indi makaobra) may correctional penalties. Gani less grave felony ini: 1 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka bulan.
• Less serious physical injuries (10 tubtob 30 ka adlaw, Article 265) may arresto mayor, less grave felony man: 1 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka bulan.
• Slight physical injuries (1 tubtob 9 ka adlaw, Article 266) may arresto menor, isa ka light felony. Ginabutang sang Article 365 ang arresto menor sa iya maximum period (21 tubtob 30 ka adlaw) para sa light felony, pero ang eksepsyon sa ibabaw puede magresulta sa mas manubo nga silot. Sa Ivler v. Modesto-San Pedro, ang drayber nga nag-plead guilty sa reckless imprudence resulting in slight physical injuries ginhatagan sang public censure (publiko nga pagsabdong).

Ang korte ang nagadesisyon sang kategorya base sa medical nga ebidensya. Tan-awa ang Physical injuries: serious, less serious ukon slight?

Multa lang:

Ang halit nga ginhimo nga tinuyo lain nga krimen. Tan-awa ang Malicious mischief.

Isa ka kaso. Sa Ivler v. Modesto-San Pedro (2010), ang drayber ginkaso sang duha ka kaso pagkatapos sang isa ka banggaan: isa para sa slight physical injuries kag isa para sa homicide kag damage to property. Nag-plead guilty siya sa una kag ginhatagan sang public censure. Gin-dismiss sang Supreme Court ang ikaduha tungod sang double jeopardy (pagkaso sing duha ka beses sa pareho nga offense). Nagsandig ini sa nauna nga desisyon, People v. Buan, nga nagsiling nga ang layi "penalizes thus the negligent or careless act, not the result thereof" (ginasilutan ang pabaya nga buhat, indi ang resulta sini). Ang mga resulta nagabulig lang sa pagbutang sang silot.

Gani ang tanan nga kamatayon, samad kag halit nga ginresulta sang isa ka pabaya nga buhat dapat ikaso nga dungan. Ang conviction ukon acquittal para sa isa ka resulta nagapugong sa ikaduha nga kaso para sa iban nga resulta sang amo man nga buhat.

Siling sang ulihi nga paragraph sang Article 365, ang silot nga "next higher in degree" (isa ka degree mas mataas) ginahatag sa nakasala "who fails to lend on the spot to the injured parties such help as may be in his hands to give" (nga wala nagbulig sa mga nasamaran sa lugar mismo sa bulig nga masarangan niya). Tan-awa ang Hit and run: silot sa pagbiya sa lugar.

Ang tawo nga may criminal liability may civil liability man. Sa People v. Jugueta (2016), ginbutang sang Supreme Court ang standard nga mga kantidad. Para sa reckless imprudence resulting to homicide, ₱50,000 civil indemnity kag ₱50,000 moral damages. Ang actual expenses, pareho sang gasto sa ospital kag lubong, dapat pamatud-an. Tan-awa ang Pila ang danyos sa murder ukon homicide?

Huo. Suno sa Rule 114, Section 4 sang Rules of Court, kinamatarong ang bail antes sang conviction para sa bisan ano nga offense nga indi ginasilutan sang death, reclusion perpetua ukon life imprisonment. Ang korte ang nagabutang sang kantidad. Tan-awa ang Pila ang bail?

Wala ini ginasabat sing klaro sang mga source nga amon ginbasa. Ginabayaan sang Section 408(c) sang Local Government Code sa barangay conciliation ang "Offenses punishable by imprisonment exceeding one (1) year or a fine exceeding Five thousand pesos (P5,000.00)" (mga offense nga ginasilutan sang pagkapriso nga labaw sa isa ka tuig ukon multa nga labaw sa ₱5,000). Ang mga kaso sang kamatayon suno sa Article 365 puede may silot nga labaw sa isa ka tuig. Ang multa sa damage to property nagasugod sa ₱5,000 kag puede magtaas pa suno sa balor sang halit. Wala kami sang nakita nga opisyal nga issuance nga nagagamit sini nga patakaran sa mga kaso sang Article 365. Pamangkota ang inyo barangay ukon ang opisina sang prosecutor, kag tan-awa ang Kinahanglan bala anay magkadto sa barangay?

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Jun nagatext samtang nagadrayb kag nabanggaan niya ang likod sang jeepney. Tatlo ka pasahero ang may pasa nga nag-ayo sa pila ka adlaw, kag nahalitan ang bumper sang jeepney. Suno sa Ivler, isa ini ka kaso sang reckless imprudence resulting in slight physical injuries kag damage to property, indi apat ka lain-lain nga kaso.

Ang tricycle ni Ana nakabangga sang isa ka nagalakat, kag napatay ini. Kon makita sang korte nga nagpabaya siya pero wala siya naglapas sa bisan ano nga traffic law, ang tinuyo nga pagpatay homicide, isa ka grave felony, gani ang silot 4 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka tuig kag 2 ka bulan. Kon magpalagyo si Ana nga wala nagbulig, isa ka degree mas mataas ang silot.

Si Rey nag-atras sang iya salakyan kag nabanggaan ang gate sang kaingod. ₱12,000 ang gasto sa pagpaayo kag wala sang nasamaran. Ang multa halin ₱12,000 tubtob ₱36,000.

Magpakigsugilanon sa abogado dayon kon may kaso nga ginfile ukon reklamo nga gindala sa prosecutor, bisan ikaw ang drayber ukon ang pamilya sang biktima. Matan-aw sang abogado kon ano nga resulta kag silot ang nagasakop, kon ginpartida bala ang kaso sa paagi nga indi ginatugot sang Ivler, paano ang bail, kag paano mag-claim ukon magkontra sang danyos. Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.