Bailable bala ang Murder sa Pilipinas?

Siling sang Article 248 sang Revised Penal Code, suno sa amendment sang Republic Act No. 7659, nga ang pagpatay nga may bisan isa sa mga ginlista nga sitwasyon (pareho sang treachery ukon pagtraydor, bayad ukon premyo, hilo ukon kalayo, evident premeditation ukon ginplano, ukon kapintas) amo ang murder:

Indi na ginagamit ang death penalty. Ginadili ini sang Republic Act No. 9346 kag gin-ilisan sang reclusion perpetua kon ginagamit sang layi ang mga ngalan sang silot sang Revised Penal Code. Gani ang silot sa murder subong amo ang reclusion perpetua, nga halin 20 ka tuig kag 1 ka adlaw tubtob 40 ka tuig (Article 27, suno sa amendment sang Republic Act No. 7659). Dugang pa sang Section 3 sang Republic Act No. 9346 nga ang mga tawo nga na-convict sang mga sala nga ginasilutan sang reclusion perpetua, ukon nga ang sentensya ginpanubo sa reclusion perpetua, tungod sina nga layi, indi kwalipikado sa parole suno sa Indeterminate Sentence Law.

Tungod sa silot. Siling sang Rule 114, Section 7:

• wala sang tawo nga ginkasuhan sang capital offense, ukon sang sala nga ginasilutan sang reclusion perpetua ukon life imprisonment,
• ang ma-admit sa bail kon mabakod ang ebidensya sang sala,
• bisan ano pa ang stage sang kaso.

Wala nagasiling ang patakaran nga "indi gid". Ang siling sini "kon mabakod ang ebidensya sang sala". Amo ina kon ngaa importante ang bail hearing.

Ang akusado (paagi sa abogado) nagafile sang aplikasyon para sa bail. Kon discretionary ang bail, sa korte lang diin nagadalagan ang kaso puede ini i-file (Section 17). Dapat hatagan sang korte ang prosecutor sang makatarunganon nga pahibalo parte sa hearing ukon pangayuon ang rekomendasyon sang prosecutor (Section 18).

Sa hearing, ang prosecution ang may burden nga ipakita nga mabakod ang ebidensya sang sala (Section 8). Indi kinahanglan pamatud-an sang akusado nga inosente sia sa sini nga stage.

• Kon makita sang korte nga mabakod ang ebidensya, wala sang bail. Nagapabilin nga naka-detain ang akusado samtang nagadalagan ang trial.
• Kon makita sang korte nga indi mabakod ang ebidensya, puede ini maghatag sang bail kag magbutang sang kantidad.

Ang ebidensya nga ginpresentar sa bail hearing awtomatiko nga ginaisip nga ginpresentar man sa trial. Puede magpangayo ang bisan sin-o sa duha ka bahin sa korte nga tawgon liwat ang saksi para sa dugang nga pamangkot, luwas kon patay na ang saksi, yara sa abroad ukon indi makatestigo sa iban nga rason (Section 8).

Ang pag-apply sang bail indi nagapugong sa akusado nga kontrahon ang pag-aresto ukon ang kakulang sang preliminary investigation, basta ginpatuhaw ini antes magsulod sang plea (Section 26).

Suno sa DOJ 2018 Bail Bond Guide (Department Circular No. 013), kon ang silot reclusion perpetua ukon life imprisonment, indi kinamatarong ang bail, gani "No Bail" ang ginarekomendar sang mga prosecutor. Rekomendasyon lang ini sang prosecutor. Indi sini ginakuha ang kinamatarong sang akusado nga mangayo sa korte sang bail hearing.

Huo. Ginasilutan sang Article 249 ang homicide sang reclusion temporal:

Ang reclusion temporal halin 12 ka tuig kag 1 ka adlaw tubtob 20 ka tuig. Indi ini reclusion perpetua, gani kinamatarong ang bail antes sang conviction sang Regional Trial Court (Rule 114, Section 4). Gamit ang DOJ formula, ang ginarekomendar nga bail mga 20 × ₱6,000 = ₱120,000. Estimate lang ini; ang korte ang nagabutang sang kantidad. Tan-awa ang Pila ang bail?

Pagkatapos sang conviction sang Regional Trial Court, nangin discretionary ang bail (Section 5). Kon ang sentensya nga pagkabilanggo sobra sa anom ka tuig, ginadili ukon ginakansela ang bail kon mapakita sang prosecution ang mga sitwasyon pareho sang recidivism, pagpalagyo anay, ukon risgo nga magpalagyo.

Ang nagadesisyon kon homicide ukon murder amo kon napamatud-an bala ang isa ka sitwasyon sa Article 248. Tan-awa ang Homicide vs murder.

Ang Section 5 ang sakop sini. Kon ang desisyon sang trial court nagbag-o sang sala halin sa non-bailable pakadto sa bailable, halimbawa paagi sa conviction sa homicide imbes sa murder, ang aplikasyon para sa bail puede lang i-file kag desisyunan sang appellate court.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Carlo ginkasuhan sang murder. Siling sang kaso nga gindunggab niya ang biktima sa likod nga wala sang paandam (treachery). Nagarekomendar ang prosecutor nga wala sang bail. Nag-file ang abogado ni Carlo sang aplikasyon para sa bail. Sa hearing, ginpresentar sang prosecution ang mga saksi sini. Kon makita sang judge nga mabakod ang ebidensya sang sala, magapabilin nga naka-detain si Carlo samtang nagadalagan ang trial.

Si Ben ginkasuhan sang homicide pagkatapos sang away sa inom-inom. Wala sang sitwasyon sa Article 248 nga ginsiling. Kinamatarong ang bail antes sang conviction, kag puede ibayad sang iya pamilya ang kantidad nga ginbutang sang korte.

Si Ramon ginkasuhan sang murder, pero wala nakita sang trial court ang treachery kag gin-convict sia sa homicide. Kon mag-appeal sia kag gusto niya sang bail, sa appellate court mapakadto ang iya aplikasyon.

Sa tanan nga kaso sang murder ukon homicide, halin sa umpisa. Puede i-file sang abogado ang aplikasyon para sa bail, i-cross-examine ang mga saksi sang prosecution sa bail hearing, kag ipatuhaw ang bisan ano nga problema sa pag-aresto antes sang plea. Kon indi makaya sang pamilya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO).