Wala Nalakip ang Anak sa Testamento: Ano ang Matabo?

Siling sang Article 854:

Sa madaling silingon: kon wala nalakip ang isa ukon labaw nga compulsory heir sa direct line, buhi man sia sang ginhimo ang testamento ukon natawo pagkatapos mapatay ang testator, ginapa-annul ang institution of heir, pero valid ang devises kag legacies basta indi inofficious. Kon nauna mapatay ang wala nalakip nga manunubli sa testator, may epekto ang institution, pero may right of representation gihapon.

Ang "compulsory heirs in the direct line" amo ang mga anak kag kaliwat sang testator, kag ang iya ginikanan kag mga katigulangan. Ang "institution of heir" amo ang bahin sang testamento nga nagasiling kon sin-o ang magapanubli sang estate. Ang "devises" kag "legacies" amo ang mga regalo sang pinasahi nga propiedad sa testamento. Ang "inofficious" buot silingon nga ang regalo nagabuhin sang legitime, ang bahin nga ginareserba sang layi para sa compulsory heirs (tan-awa ang Article 888 kag ang Mga bahin sang legitime).

Ang pagbiya dapat bug-os. Sa Morales v. Olondriz (2016), siling sang Supreme Court nga may preterition kon ang compulsory heir "is not named or, although he is named as a father, son, etc., he is neither instituted as an heir nor assigned any part of the estate without expressly being disinherited", ukon wala ginbanggit, ukon ginbanggit pero wala ginhimo nga manunubli kag wala ginhatagan sang bisan ano nga bahin sang estate, nga wala hayag nga gin-disinherit. Ini "requires that the omission is total, meaning the heir did not also receive any legacies, devises, or advances on his legitime", ukon ang pagbiya dapat bug-os, buot silingon wala man sia nakabaton sang legacies, devises ukon abante sa iya legitime.

Sa Morales, ang manunubli nga wala nalakip amo ang illegitimate nga anak nga lalaki sang napatay. Siling sang Korte nga, bilang illegitimate nga anak sang napatay, sia "is a compulsory heir in the direct line." Tan-awa man ang Kinamatarong sa panubli sang illegitimate nga anak.

Ang patakaran para lang sa direct line. Sa Acain v. Intermediate Appellate Court (1987), siling sang Korte nga ang Article 854 "may not apply" sa balo, "as she does not ascend or descend from the testator, although she is a compulsory heir", ukon kay indi sia ginikanan ukon kaliwat sang testator, bisan compulsory heir sia.

• Wala sang devises ukon legacies. Sa Nuguid v. Nuguid (1966), ginhimo sang testatrix nga isahanon nga manunubli ang iya utod nga babayi kag wala ginlakip ang iya ginikanan. Siling sang Korte nga ang annulment "is in toto, unless in the will there are, in addition, testamentary dispositions in the form of devises or legacies", ukon bug-os, luwas kon may devises ukon legacies man sa testamento. Ang estate naglabay paagi sa intestate succession, ang mga patakaran para sa estate nga wala sang testamento. Amo man ang siling sang Morales: "if a will does not institute any devisees or legatees, the preterition of a compulsory heir in the direct line will result in total intestacy." Buot silingon, kon wala sang devisee ukon legatee sa testamento, ang preterition nagaresulta sa bug-os nga intestacy.
• May devises ukon legacies. Sa Trinidad v. Trinidad (2023), ang mga anak sa una nga pag-asawahay ang na-preterite, pero siling sang Korte nga "the legacies and devises contained in the Will should be respected and given force and effect in so far as they are not inofficious or excessive", ukon dapat tahuron kag patumanon ang legacies kag devises basta indi inofficious ukon sobra. Ang kaso ginbalik sa trial court.

Suno sa Article 855, ang bahin sang anak nga wala nalakip ginakuha anay sa bahin sang estate nga wala ginhatag sang testamento, dayon proporsyonal sa mga bahin sang iban nga compulsory heirs.

Ang disinheritance isa ka tinuyo nga buhat: ginakuha sang testamento ang legitime sang compulsory heir tungod sa isa sa mga rason nga ginalista sang layi, pareho sang yara sa Article 919 para sa mga anak. Ginpaathag sang Nuguid nga ang invalid nga disinheritance suno sa Article 918 nagapa-annul sang institution of heirs "insofar as it may prejudice the person disinherited" lang, ukon sa bahin lang nga nagahalit sa gin-disinherit, isa ka pulong nga wala sa Article 854.

Dapat man may institution of heirs nga ipa-annul. Sa Seangio v. Reyes (2006), ang isa ka dokumento nga sinulat sa kamot nag-disinherit sang isa ka anak nga lalaki kag ginbanggit lang ang isa ka anak nga babayi bilang saksi. Siling sang Korte nga wala sang preterition, kay wala sang manunubli nga ginpili sang dokumento nga ginbiyaan ang iban. Tan-awa man ang Puede bala i-disinherit sang ginikanan ang anak?

Indi ina preterition. Siling sang Article 906: "Any compulsory heir to whom the testator has left by any title less than the legitime belonging to him may demand that the same be fully satisfied." Buot silingon, ang compulsory heir nga ginbilinan sang kubos sa iya legitime puede magpangayo nga kompletuhon ini. Nagapabilin ang testamento, kag ginakompleto ang bahin sang anak.

Ini isa ka hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano ginagamit ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Tomas nagbilin sang testamento nga ginahatag ang iya bug-os nga estate sa iya ikaduha nga asawa. Wala niya ginbanggit ang iya tatlo ka anak sa una nga pag-asawahay kag wala niya sila gin-disinherit. Wala sang devises ukon legacies ang testamento. Suno sa Article 854 pareho sang pagbasa sang Nuguid kag Morales, ginapa-annul ang pagpili sa asawa bilang isahanon nga manunubli, kag ang estate nagalabay paagi sa intestate succession, diin ang mga anak kag ang asawa nagapanubli suno sa mga patakaran sang panubli nga wala sang testamento.

Kon ginbilinan ni Tomas ang kada anak sang gamay nga lote nga ang bili kubos sa legitime, indi ini preterition; puede magpangayo ang kada anak nga kompletuhon ang legitime suno sa Article 906.

Tan-awa man ang kahulugan sang preterition kag ang pagtandi sang preterition kontra disinheritance.

Makighambal sa abogado kon wala ka nalakip sa testamento sang imo ginikanan, kon ang testamento nga diin ginbanggit ka wala naglakip sang isa ka anak, ukon antes ang testamento idalom sa probate. Kon may preterition ukon wala, depende ini sa bug-os nga testamento, sa nabaton sang kada manunubli kag sa pagbasa sang korte sa probate.

Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas. Para sa dugang, tan-awa ang Testamento kag probate kag ang Panubli.