Preterition vs Disinheritance: Ano ang Kinalain?

Article 854 sang Civil Code:

Pila ka termino:

• Compulsory heirs in the direct line: mga anak kag descendant, ukon mga ginikanan kag ascendant (Article 887).
• Institution of heir: ang parte sang will nga nagasiling kon sin-o ang magapanubli sang estate.
• Devises and legacies: mga regalo sang pinasahi nga propiedad nga ginhimo sa will.
• Inofficious: sobra kadaku nga nagabuhin na sa legitime sang compulsory heirs.

Sa Nuguid v. Nuguid (1966), ginbutang sang testatrix ang iya utod nga babaye bilang universal heir kag ginpabay-an ang iya mga ginikanan. Ginlaragway sang Supreme Court ang preterition bilang pagpabay-a sang forced heirs "either because they are not mentioned therein, or, though mentioned, they are neither instituted as heirs nor are expressly disinherited", kag gin-affirm ang order nga nagsiling nga bug-os nga wala sang bili ang will, gani ang estate napanubli paagi sa intestacy. Tan-awa ang preterition. Sa Morales v. Olondriz (2016), gindugang sang Court nga "preterition is the complete and total omission of a compulsory heir from the testator's inheritance without the heir's express disinheritance".

Posible lang ang disinheritance kon may will kag legal nga rason:

Ginalista ang mga rason suno sa heir: Article 919 para sa mga anak kag descendant, Article 920 para sa mga ginikanan kag ascendant, kag Article 921 para sa asawa. Para sa mga anak, lakip diri ang pagtinguha nga patyon ang testator, ang wala basehan nga pag-akusar sang krimen nga ginasilutan sang anom ka tuig ukon labaw, ang pagbalibad nga wala sang husto nga rason nga suportahan ang ginikanan, ang pagmaltratar sa testator paagi sa hambal ukon binuhatan, kag ang pagkabuhi nga makahuluya ukon malaw-ay. Kon ginapamatukan sang gin-disinherit nga heir ang rason, ginabutang sang Article 917 sa iban nga heir ang obligasyon nga magpamatuod. Ang ulihi nga pagbinatiay nagatapos sa kinamatarong sa pag-disinherit (Article 922). Tan-awa ang disinheritance kag mahimo bala i-disinherit sang ginikanan ang anak?

Sa Ching v. Rodriguez (2011), ang reklamo nagpangayo sa korte nga i-disinherit ang isa ka heir, pero wala gid sang will nga ginhambal. Siling sang Court nga ang disinheritance "can be effected only through a will wherein the legal cause therefor shall be specified".

Ginpaathag sang Nuguid (1966) ang kinalain: ang preterition nagakansela sang bug-os nga institution of heir, samtang ang indi epektibo nga disinheritance nagakansela sini "only 'insofar as it may prejudice the person disinherited'". Sa Trinidad v. Trinidad (2023), ang mga anak nga ginbilinan lang sang unit nga indi tag-iya sang ila amay ginisip nga preterited, pero siling gihapon sang Court nga ang legacies kag devises "should be respected and given force and effect in so far as they are not inofficious or excessive".

Sa Seangio v. Reyes (2006), ang isa ka amay nagsulat, nagbutang sang petsa kag nagpirma sang malip-ot nga dokumento nga nagadisinherit sa iya kamagulangan nga anak tungod kay wala sia sang respeto sa iya kag gingamit ang iya ngalan sa paghulam sang kuwarta. Gindismiss sang trial court ang probate case tungod sang preterition. Wala nag-uyon ang Supreme Court: natuman sang dokumento ang mga formalidad sang holographic will, wala ini nag-institute sang bisan sin-o nga heir nga ginpabay-an ang iban nga compulsory heirs, gani wala sang preterition. Nakita sang Court nga ang mga rason nga ginsiling mahimo nga maltreatment sa idalom sang Article 919, kag ginmando nga padayunon ang probate case, nga nagasiling nga "Unless the will is probated, the disinheritance cannot be given effect." Para sa paano ginapamatud-an ang will sa korte, tan-awa ang wills kag probate.

Ini nga mga halimbawa ginhimo-himo lang para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Lorna. Ginbilin sang will ni Lorna ang iya bug-os nga estate sa iya pakaisa kag wala sang ginasiling parte sa iya bugtong nga anak nga lalaki. Compulsory heir sa direct line ang anak kag wala sia sang nabaton, gani mahimo ini nga preterition. Ginakansela ang institution sang pakaisa; kon wala sang devises ukon legacies ang will, ang estate mapanubli nga daw wala sang will.

Ramon. Siling sang will ni Ramon: "I disinherit my son Leo because he repeatedly insulted and hit me." Nagasiling ini sang rason nga mahimo nga maltreatment sa Article 919. Kon ginapamatukan ini ni Leo, ang iban nga heir ang dapat magpamatuod sini. Kon napamatud-an, ang kaugalingon nga mga anak ni Leo mahimo magbulos sa iya parte sa legitime.

Tess. Ginbilinan sang will ni Tess ang iya anak nga babaye sang diutay nga duta kag ang nabilin sang estate sa isa ka abyan. May nabaton ang anak, gani wala sang preterition, pero kon ang duta kubos sa bili sang iya legitime, mahimo niya pangayuon nga kumpletuhon ini.

Magpakigsugilanon sa abogado kon ginpabay-an ka sa will, kon gin-disinherit ka, ukon kon gusto mo mahibal-an kon paano mahimo basahon ang will antes sang probate. Kon bug-os bala ang pagpabay-a, kon balido kag napamatud-an bala ang rason sang disinheritance, kag kon pila ang bili sang estate amo ang nagadesisyon sang mga parte, kag ini nga mga pamangkot ginahusay sa probate court. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.