Ano ang Legal Interest Rate sa Pilipinas?

6% kada tuig, ang rate nga ginbutang sang BSP Circular No. 799. Sa Nacar v. Gallery Frames (2013), ginkutlo sang Supreme Court ang Section 1 sang Circular: ang rate para sa loan ukon forbearance sang bisan ano nga kuwarta, goods ukon credits, kag ang rate nga ginatugot sa judgments, kon wala sang klaro nga kontrata parte sa rate, anom ka porsyento kada tuig. Nag-epekto ang Circular sang Hulyo 1, 2013.

Sa iya 2022 Resolution sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, gin-utro sang Court: "In contracts of simple loan of money, the legal interest rate is currently 6%."

Ginasambit man sang Civil Code ang 6%. Siling sang Article 2209 nga kon maulihi ang nakautang sa pagbayad sang kuwarta kag wala sang gin-agree nga interest, ang danyos amo ang "the legal interest, which is six per cent per annum". Pero sa madamo nga tuig, gin-aplikar sang mga korte ang 12% sa loans kag judgments suno sa mas daan nga mga patakaran sang Central Bank. Ang 6% subong nakasandig sa BSP Circular No. 799 nga gin-aplikar sa Nacar, indi sa Article 2209 lang.

Huo. Para sa loans, forbearance kag judgments, 12% kada tuig ang rate tubtob Hunyo 30, 2013. Siling sang Nacar nga ang bag-o nga rate "could only be applied prospectively and not retroactively", ukon pasulong lang kag indi pabalik. Gani:

• Para sa panahon tubtob Hunyo 30, 2013, 12% kada tuig ang nagaaplikar.
• Halin Hulyo 1, 2013, 6% kada tuig ang nagaaplikar.
• Ang judgments nga nangin final and executory antes sang Hulyo 1, 2013 "shall not be disturbed", ukon indi na pagbag-uhon.

Sa Nacar mismo, ang award nagpatubo sang 12% kada tuig tubtob Hunyo 30, 2013 kag 6% kada tuig halin Hulyo 1, 2013 tubtob mabayaran sing bug-os.

Para sa loan nga wala sang gin-agree nga interest rate, ang interest bilang danyos nagasugod halin sa default. Suno sa Article 1169 sang Civil Code, ang nakautang delayed na halin sang ginpangayo sang nagpautang ang bayad, sa korte man ukon indi. Siling sang Nacar nga ang 6% "computed from default, i.e., from judicial or extrajudicial demand". Gindugang sang Lara's Gifts (2019 kag 2022) nga nagadalagan ini tubtob mabayaran sing bug-os.

May lain man nga patakaran ang Nacar para sa panahon pagkatapos nangin final ang money judgment: 6% kada tuig "from such finality until its satisfaction". Sa Lara's Gifts (2019), siling sang Court nga wala ginpaathag sang sina nga patakaran nga, para sa loans, ang gin-agree nga interest rate nagaaplikar tubtob mabayaran sing bug-os, kag gin-utro sang 2022 Resolution ang mga patakaran nga wala na sina nga lain nga tikang. Kon paano nagadalagan ang interest pagkatapos sang final judgment, pamangkot ini para sa abogado.

Para sa mga claim nga indi pa sigurado ang kantidad, pareho sang iban nga danyos, siling sang Article 2213 nga indi makuha ang interest "except when the demand can be established with reasonable certainty".

Indi bilang gin-agree nga interest. Malip-ot ang Article 1956:

Gani ang saad nga ginhambal lang nga "10% kada bulan" indi masingil bilang interest. Pero indi buot silingon nga puede magbayad sang ulihi ang nakautang nga libre. Kon delayed ang nakautang pagkatapos sang demand, puede singilon sang nagpautang ang legal interest bilang danyos halin sa petsa sang demand (Lara's Gifts, 2022).

Paano kon nagasiling ang dokumento "with interest" pero wala sang rate? Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), ang resibo nagsiling nga ang kuwarta bayaran sa sulod sang isa ka tuig "with interest", nga wala sang rate. Gin-aplikar sang Court ang legal rate. Gindugang sini nga kon ang legal rate ginagamit bilang gin-agree nga interest, amo ini ang legal rate "at the time the agreement was executed", ukon sang tion nga ginhimo ang kasugtanan. Ang loan sa Abella ginhimo sang 1999, gani may 12% kada tuig ini.

Indi, luwas kon gin-agree. Siling sang Article 1959 nga ang interest nga dapat na bayaran kag wala nabayaran "shall not earn interest", pero puede mag-agree ang duha ka bahin nga idugang ang wala nabayaran nga interest sa principal para magpatubo ini sang bag-o nga interest. Sa Lara's Gifts (2019), siling sang Court nga wala dapat sang compounding sang interest, "whether stipulated or legal, unless compounding is expressly agreed upon in writing by the parties or mandated by law or regulation."

May isa ka patakaran nga ginbutang sang layi. Suno sa Article 2212, "Interest due shall earn legal interest from the time it is judicially demanded". Sa iya 2022 Resolution, siling sang Court nga ini nga interest sa interest ginbutang sang layi kag indi nagadepende sa discretion sang korte.

Indi. Fallback rate ini, ukon rate nga ginagamit kon wala sang iban. Tatlo ka punto:

1. Una ang nakasulat nga gin-agree nga rate, basta indi ini unconscionable. Siling sang Lara's Gifts (2022) nga kon unconscionable ang gin-agree nga rates, gamiton sang korte ang legal rate nga ginbutang sang BSP. Basaha ang Legal bala ang 5% monthly interest?
2. Danyos nga indi loan. Para sa danyos nga indi sigurado ang kantidad, siling sang Lara's Gifts (2022) nga puede magbutang ang korte sang interest nga 6% kada tuig, suno sa iya discretion.
3. May mga layi nga may kaugalingon nga rate. Sa Sameer Overseas Placement Agency v. Cabiles (2014), nagdesisyon ang Court nga indi makakansela ang BSP circulars sang Republic Act No. 8042, gani ang refund sang placement fees sa mga OFW nga ilegal nga gindismiss nagpabilin sa 12% nga rate nga ginbutang sinang layi.

Ini mga halimbawa lang nga gin-imbento para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Ana nagpahulam sang ₱50,000 kay Ben. Ang note nga ginpirmahan ni Ben nagasiling "payable on March 1, 2026" kag wala nagasambit sang interest. Wala nagbayad si Ben. Nagpadala si Ana sang sinulat nga demand sang Abril 1, 2026. Wala sang interest nga gin-agree paagi sa sulat (Article 1956), pero halin Abril 1, 2026, utang ni Ben ang legal interest bilang danyos sa iya pagkaulihi: 6% kada tuig, ukon ₱3,000 kada tuig, tubtob magbayad siya.

Si Mark nag-agree paagi sa hambal sa iya pakaisa nga magbayad sang "10% interest". Wala sang nakasulat, gani ang 10% indi dapat bayaran. Kon maulihi si Mark sa pagbayad pagkatapos sang demand, ang legal rate lang ang masingil sang iya pakaisa bilang danyos halin sa demand.

Makighambal sa abogado kon nagakuwenta ka sang interest para sa demand letter ukon kaso sa korte, kon ang imo loan nagsugod antes sang Hulyo 1, 2013 kag importante ang panahon sang 12%, ukon kon ang kontrata may penalty charges dugang sa interest. Nagbag-o ang mga patakaran sa interest sa paglabay sang mga tuig, kag ang husto nga rate nagadepende sa klase sang obligasyon kag sa mga dokumento. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.