Pila ang Mapanunod sa Nabiling Asawa o Bana?
Mubo nga tubag
Nagdepende kini kung adunay will ug kung kinsa pa ang nabilin. Kung walay will, ang surviving spouse (nabiling asawa o bana) nga nabilin uban ang legitimate children makakuha og sama sa bahin sa matag anak (Article 996 sa Civil Code). Kung kauban ang ginikanan sa namatay, o ang mga igsoon niini, katunga ang makuha sa spouse. Kung walay laing manunod nga nabilin, iya sa spouse ang tibuok estate. Kung adunay will, compulsory heir ang spouse ug makakuha gihapon labing menos sa legitime nga gireserba sa balaod.
Unsa ang unang bahinon?
Sa dili pa makakuha og bahin ang bisan kinsang manunod, unang husayon ang property sa kaminyoon. Kung mamatay ang usa ka spouse, ang Family Code nag-ingon nga ang community o conjugal property i-liquidate sa samang proceeding sa settlement sa estate. Kung walay kaso sa korte, kinahanglan kining i-liquidate sa surviving spouse sulod sa usa ka tuig (absolute community, Article 103) o sulod sa unom ka bulan (conjugal partnership, Article 130). Kung dili kini mahimo sa oras, void ang bisan unsang baligya o mortgage sa maong property.
Upon the termination of the marriage by death, the community property shall be liquidated in the same proceeding for the settlement of the estate of the deceased.
Huptan sa surviving spouse ang iyang kaugalingong bahin sa property sa kaminyoon. Dili kana panunod. Ang bahin ra sa namatay, human mabayri ang mga utang, ang estate nga bahinon ubos sa mga lagda sa ubos. Tan-awa ang Pagbaligya sa conjugal property human mamatay ang spouse.
Pila ang makuha sa spouse kung walay will?
Kini ang intestate succession. Ang bahin sa spouse nagdepende kung kinsa pa ang nabilin:
| Kinsa ang nabilin uban sa spouse | Bahin sa spouse | Article |
|---|---|---|
| Legitimate children o descendants | Sama sa bahin sa matag anak | 996 |
| Legitimate children ug illegitimate children | Sama sa bahin sa usa ka legitimate child | 999 |
| Legitimate nga ginikanan o ascendants | Katunga (ila ang laing katunga) | 997 |
| Illegitimate children ra | Katunga (ila ang laing katunga) | 998 |
| Legitimate nga ginikanan ug illegitimate children | Ikaupat (ginikanan katunga, illegitimate children ikaupat) | 1000 |
| Mga igsoon, o ilang mga anak | Katunga (ila ang laing katunga) | 1001 |
| Walay lain | Ang tibuok estate | 995 |
Ang lagda nga kasagarang maatubang sa mga pamilya mao ang Article 996:
If a widow or widower and legitimate children or descendants are left, the surviving spouse has in the succession the same share as that of each of the children.
Busa kung adunay tulo ka legitimate children, bahinon ang estate sa upat ka parehas nga bahin. Ang Article 996 naghisgot og "each of the children". Kung usa ra ang legitimate child, wala ipasabot sa mga artikulo ang pagbahin sa laing pulong; pangutan-a ang abogado.
Kung ang spouse nabilin uban ang mga igsoon sa namatay, ang Article 1001 mohatag og katunga sa matag kilid. Sa Treyes v. Larlar (2020), giingon sa Supreme Court nga kung ang mga igsoon sa namatay nga minyo nga babaye nabilin uban ang iyang biyudo, katunga ang iya sa biyudo ug ang laing katunga ila. Gidugang sa Korte nga, basta mapamatud-an ang gikinahanglan, ila kini pinaagi sa operation of law, nga dili na kinahanglan og una nga deklarasyon sa korte nga manunod sila.
Para sa mga bahin sa matag grupo sa manunod sa usa ka table, tan-awa ang intestate shares: kinsa ang makakuha og unsa.
Pila ang makuha sa spouse kung adunay will?
Mahimong mohatag ang will og mas daghan sa spouse, pero dili mas gamay sa legitime. Compulsory heir ang surviving spouse (Article 887). Ang legitime sa spouse nagdepende usab kung kinsa pa ang nabilin:
| Kinsa ang nabilin uban sa spouse | Legitime sa spouse | Article |
|---|---|---|
| Usa ka legitimate child | Ikaupat sa estate | 892 |
| Duha o labaw pa ka legitimate children | Bahin nga parehas sa legitime sa matag anak | 892 |
| Legitimate nga ginikanan o ascendants (walay anak) | Ikaupat | 893 |
| Illegitimate children (walay legitimate children o ginikanan) | Ikatulo | 894 |
| Legitimate nga ginikanan ug illegitimate children | Ikawalo | 899 |
| Walay laing compulsory heir | Katunga | 900 |
Ang mga legitimate children makakuha og katunga sa estate isip ilang legitime (Article 888). Ang legitime sa spouse kuhaon gikan sa free portion, ang bahin nga mahatag sa testator sa bisan kinsa (Articles 892 ug 893). Para sa tanang bahin, tan-awa ang legitime shares table ug Pila ang legitime?
Adunay usa ka espesyal nga kaso. Kung ang spouse ra ang compulsory heir ug ang kasal gihimo in articulo mortis (sa dihang hapit na mamatay ang usa ka partido), ug ang testator namatay sulod sa tulo ka bulan human sa kasal, ang legitime ikatulo imbes nga katunga. Dili kini molihok kung nagpuyo na sila isip bana ug asawa labaw sa lima ka tuig (Article 900).
Kanus-a mawad-an ang spouse sa katungod sa pagpanunod?
Sa legal separation, ang spouse nga maoy hinungdan sa separation walay intestate share (Article 1002). Para sa legitime, ang Article 892 nag-ingon nga sa legal separation, makapanunod ang surviving spouse kung ang namatay ang maoy hinungdan. Tan-awa ang Mga rason sa legal separation.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Mga hinimo-himo ra kini nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Namatay si Jose nga walay will. Human ma-liquidate ang property sa kaminyoon ug mabayri ang mga utang, ₱1,200,000 ang iyang estate. Nabilin ang iyang asawa nga si Maria ug tulo ka legitimate children. Ubos sa Article 996, makakuha si Maria og sama sa bahin sa matag anak: upat ka parehas nga bahin nga ₱300,000.
Namatay si Elena nga walay will ug walay anak. ₱800,000 ang iyang estate. Nabilin ang iyang bana ug ang iyang inahan. Ubos sa Article 997, ₱400,000 ang matag usa.
Namatay si Rosie nga walay will. Wala siyay anak ug nauna nga namatay ang iyang ginikanan. Nabilin ang iyang bana ug tulo ka igsoon. Ubos sa Article 1001, katunga sa estate ang makuha sa iyang bana ug bahinon sa tulo ka igsoon ang laing katunga.
Kanus-a ka manginahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung dili magkasabot ang pamilya sa mga bahin, kung adunay mga anak gikan sa lain-laing relasyon, kung adunay will nga murag mohatag sa spouse og mas gamay sa legitime, o kung wala pa ma-liquidate ang property sa kaminyoon. Kini nga mga kaso nagdepende sa mga kamatuoran nga kinahanglan pamatud-an, sama sa filiation ug kung unsang property ang iya sa kaminyoon.
Kung dili nimo maabot ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libreng tabang legal sa Pilipinas. Aron mahusay ang estate nga dili moadto sa korte, tan-awa ang Extrajudicial settlement of estate. Para sa tibuok topic, tan-awa ang Kinsa ang manunod kung walay will? ug ang panid sa Article 996.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
- Article 996, Civil CodeBiyuda o biyudo uban ang mga anak
- Article 887, Civil CodeKinsa ang mga compulsory heir
- Article 888, Civil CodeLegitime sa legitimate nga mga anak
- Article 103, Family CodeLiquidation sa community property human sa kamatayon
- Article 130, Family CodeLiquidation sa conjugal partnership human sa kamatayon
Kanunay nga pangutana
Pila ang mapanunod sa asawa kung mamatay ang bana nga walay will?
Nagdepende kini kung kinsa pa ang nabilin. Kung adunay legitimate children, makakuha siya og sama sa bahin sa matag anak (Article 996 sa Civil Code). Kung kauban ang legitimate nga ginikanan sa bana, katunga ang iya (Article 997). Kung kauban ang mga igsoon sa bana, katunga usab (Article 1001). Kung walay laing nabilin, iya ang tibuok estate (Article 995).
Apil ba sa panunod ang katunga sa asawa o bana sa conjugal property?
Dili. Unang i-liquidate ang property sa kaminyoon, ug huptan sa surviving spouse ang iyang kaugalingong bahin niini. Ang bahin ra sa namatay, human mabayri ang mga utang, ang mahimong estate nga bahinon sa mga manunod.
Mahimo bang walay ibilin ang will sa surviving spouse?
Dili hingpit. Compulsory heir ang surviving spouse (Article 887), busa kinahanglan respetuhon sa will ang legitime sa spouse. Pananglitan, kung adunay duha o labaw pa ka legitimate children, ang legitime sa spouse parehas sa legitime sa matag anak (Article 892).
Mas gamay ba ang makuha sa spouse kung adunay illegitimate children usab?
Kung walay will, ug ang spouse nabilin uban ang legitimate ug illegitimate children, ang Article 999 mohatag sa spouse og sama sa bahin sa usa ka legitimate child. Kung ang spouse nabilin uban ang illegitimate children ra, katunga ang iya (Article 998).
Makapanunod ba ang mga igsoon sa namatay kung adunay spouse?
Makapanunod ra sila kung walay mga anak, ginikanan o illegitimate children ang namatay. Niana, ang Article 1001 mohatag og katunga sa spouse ug katunga sa mga igsoon o sa ilang mga anak. Sa Treyes v. Larlar (2020), gigamit sa Supreme Court kini nga lagda.
Makapanunod ba ang spouse nga maoy hinungdan sa legal separation?
Walay intestate share. Ang Article 1002 nag-ingon nga ang spouse nga maoy hinungdan sa legal separation walay bisan unsa niining mga katungod. Parehas nga lagda ang anaa para sa legitime sa Article 892.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?