Article 888 sa Civil Code: Legitime sa legitimate nga mga anak
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 888?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
The legitime of legitimate children and descendants consists of one-half of the hereditary estate of the father and of the mother.
The latter may freely dispose of the remaining half, subject to the rights of illegitimate children and of the surviving spouse as hereinafter provided.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 888 sa Civil Code nag-ingon nga ang legitime sa legitimate nga mga anak ug kaliwatan mao ang katunga sa kabilin sa matag ginikanan. Kana nga katunga gireserba sa balaod para kanila, ug dili kini mahatag sa will ngadto sa uban. Mahimong ihatag sa ginikanan ang laing katunga, apan human ra masakop ang bahin sa nabilin nga kapikas ug sa bisan unsang illegitimate nga anak.
Ang legitime mao ang bahin sa kabilin nga gireserba sa balaod para sa mga compulsory heir (Article 886). Ang Article 887 nag-ingon kung kinsa sila. Ang Article 888 nagtakda sa una ug kinadak-ang bahin: ang bahin sa legitimate nga mga anak.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Ang will ni Ana nga nagpabor kang Ben
Namatay si Ana nga adunay will nga naghinganlan sa tanan niyang manununod ug naghatag sa iyang anak nga si Ben sa kinadaghan nga gitugot sa balaod. Ang iyang net estate ₱1,200,000. Gibilin niya ang iyang bana nga si Carlo ug duha ka legitimate nga anak, si Ben ug si Dina.
- Ang legitime sa mga anak katunga: ₱600,000, o ₱300,000 matag usa.
- Ang legitime ni Carlo parehas sa legitime sa usa ka anak: ₱300,000, kuhaon gikan sa free nga katunga.
- Ang nahibilin nga free portion ₱300,000. Mahimo kini ihatag sa will kang Ben.
Resulta: Ben ₱600,000, Dina ₱300,000, Carlo ₱300,000. Kung ang will mihatag kang Dina og ubos sa ₱300,000, mahimo niyang pangayoon ang kulang sa iyang legitime (Article 906). Kung hingpit siyang wala giapil, ang laing lagda bahin sa preterition sa Article 854 ang molihok; tan-awa sa ubos.
Si Rico ug ang iyang bugtong anak nga babaye
Nagbilin si Rico og net estate nga ₱1,000,000, ang iyang asawa nga si Celia, ug usa ka legitimate nga anak nga babaye, si Mia. Ang legitime ni Mia katunga: ₱500,000. Ang legitime ni Celia one-fourth: ₱250,000 (Article 892). Ang nahibilin nga free portion ₱250,000.
Si Pedro, duha ka anak ug si Liza
Si Pedro, usa ka biyudo, nagbilin og net estate nga ₱1,200,000, duha ka legitimate nga anak ug usa ka anak nga babaye nga natawo gawas sa kaminyoon, si Liza, kansang filiation napamatud-an. Ang legitime sa legitimate nga mga anak ₱600,000, o ₱300,000 matag usa. Ang legitime ni Liza katunga niana, ₱150,000, kuhaon gikan sa free portion. Ang nahibilin nga free portion ₱450,000.
Kini mga hinimo-himo lang nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Hinimo-himo ra ang mga kantidad. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Walay will nga makapasa og kabtangan gawas kung kini napamatud-an ug gitugotan (probated) sa korte ubos sa Rules of Court (Article 838). Tan-awa ang bahin sa legitime sa Pilipinas.
- Dili mabutangan sa ginikanan ang legitime og bisan unsang kondisyon, substitution o laing palas-anon (Article 904). Dili kini makuha sa testator "except in cases expressly specified by law", sama sa balido nga disinheritance. Tan-awa ang mahimo bang i-disinherit sa ginikanan ang anak?
- Ang hingpit nga pagbiya sa compulsory heir sa direct line, sama sa anak, gikan sa will gitawag og preterition. Ang Article 854 nag-ingon nga kini "shall annul the institution of heir", samtang ang mga regalo sa espesipikong kabtangan (devises ug legacies) magpabilin nga balido basta dili kini makaigo sa mga legitime. Kung giunsa kini molihok sa tinuod nga kabilin, pangutana kini para sa abogado.
- Para sa matag kombinasyon sa mga manununod, tan-awa ang table sa legitime.
- Para sa bahin sa mga anak nga natawo gawas sa kaminyoon, tan-awa ang makapanunod ba ang illegitimate nga anak?
- Kasagaran pamatud-an sa mga anak nga legitimate heir sila gamit ang PSA birth certificate. Tan-awa ang giya sa PSA birth certificate online.
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakuha og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 888?
The legitime of legitimate children and descendants consists of one-half of the hereditary estate of the father and of the mother.
The latter may freely dispose of the remaining half, subject to the rights of illegitimate children and of the surviving spouse as hereinafter provided.
Sa yanong pagkasulti:
- Katunga para sa mga anak. Ang katunga sa kabilin sa amahan, ug ang katunga sa kabilin sa inahan, mao ang legitime sa ilang legitimate nga mga anak ug kaliwatan. Bulag nga ihap ang kabilin sa matag ginikanan.
- "Free" ang laing katunga, apan adunay limitasyon. Mahimo kining ihatag sa ginikanan pinaagi sa will sa bisan kinsa. Apan ang legitime sa nabilin nga kapikas ug sa illegitimate nga mga anak kuhaon una gikan niini nga katunga.
Parehas ba nga bahinon ang legitime sa mga anak?
Ang katunga iya sa legitimate nga mga anak isip grupo. Ang Article 888 mismo wala mag-ingon kung giunsa kini bahinon. Ang sunod nga mga article (892 ug 895) nagsukod sa ubang bahin batok sa "the legitime of each of the legitimate children", ug ang mga pananglitan niini nga page nagbahin sa katunga nga parehas. Kung duha ang legitimate nga anak, ang legitime sa matag usa mahimong usa sa upat ka bahin (one-fourth) sa kabilin.
Ang mga apo "descendants" (kaliwatan). Ubos sa mga lagda sa representation (Articles 970 ug 981), ang apo mahimong mopuli sa lugar sa ginikanan nga namatay una sa lolo o lola. Tan-awa ang kinsa ang manunod kung walay will?
Unsa ang kuhaon gikan sa laing katunga?
Ang "free" nga katunga dili hingpit nga free kung adunay nabilin nga kapikas o adunay illegitimate nga mga anak:
- Ang nabilin nga kapikas. Kung usa ra ang legitimate nga anak, ang kapikas makakuha og one-fourth sa kabilin. Kung duha o labaw pa, ang kapikas makakuha og bahin nga parehas sa legitime sa matag anak. Ang Article 892 nag-ingon:
In both cases, the legitime of the surviving spouse shall be taken from the portion that can be freely disposed of by the testator.
- Illegitimate nga mga anak. Ang legitime sa matag usa katunga sa legitime sa legitimate nga anak (Family Code Article 176, nga giusab sa Republic Act No. 9255). Ubos sa Article 895, ang ilang legitime kuhaon usab gikan sa free portion. Ang total para sa tanang illegitimate nga anak dili gyud molapas sa free portion, ug ang legitime sa kapikas kinahanglan hingpit nga matuman una.
Ang nahibilin ra human niini nga mga legitime ang mahatag pinaagi sa will sa bisan kinsa nga pilion sa ginikanan.
Giunsa pagkuwenta ang kabilin?
Sa dili pa makuwenta ang mga bahin, duha ka lakang ang una:
- Husayon ang kabtangan sa kaminyoon. Kung mamatay ang minyo nga tawo, ang community o conjugal partnership property i-liquidate sa samang proseso sa settlement of the estate (Family Code Articles 103 ug 130). Niini mahibal-an kung unsa ang iya sa namatay sa dili pa makuwenta ang mga bahin.
- Ibawas ang utang ug idugang balik ang donation. Ang Article 908 nag-ingon nga ang legitime kuwentahon sa bili sa kabtangan nga nabilin sa pagkamatay, ibawas ang "all debts and charges", dugangan sa bili sa mga donation nga gihimo sa namatay nga subject to collation.
Kanunay nga pangutana
Pila ang legitime sa legitimate nga mga anak sa Pilipinas?
Katunga sa kabilin sa matag ginikanan. Ang Article 888 sa Civil Code nagreserba niana nga katunga para sa legitimate nga mga anak ug kaliwatan, nga magbahin-bahin niini.
Mahimo bang ihatag sa ginikanan ang tanan sa usa ra ka anak?
Dili. Ang katunga nga gireserba sa Article 888 iya sa tanang legitimate nga mga anak isip ilang legitime. Ang ginikanan makahatag og labaw sa usa ka anak gikan ra sa free portion nga nahibilin human masakop ang tanang legitime. Ang hingpit nga pagbiya sa anak gikan sa will mopukaw sa laing lagda bahin sa preterition sa Article 854.
Unsa ang mahimo sa ginikanan sa laing katunga sa kabilin?
Ang Article 888 nag-ingon nga gawasnon ang ginikanan sa paghatag sa nahibilin nga katunga, apan ubos sa mga katungod sa illegitimate nga mga anak ug sa nabilin nga kapikas. Ang ilang legitime kuhaon gikan niana nga katunga, ug ang nahibilin ra ang tinuod nga free.
Pila ang makuha sa nabilin nga kapikas kung adunay mga anak?
Ubos sa Article 892, kung usa ra ang legitimate nga anak, ang kapikas makakuha og usa sa upat ka bahin (one-fourth) sa kabilin. Kung duha o labaw pa, ang kapikas makakuha og bahin nga parehas sa legitime sa matag legitimate nga anak. Sa duha ka sitwasyon, kuhaon kini gikan sa free portion.
Kuwentahon ba ang legitime sa tanan nga gipanag-iya sa ginikanan?
Sa net estate. Ang Article 908 nag-ingon nga ibawas ang mga utang ug charges gikan sa kabtangan nga nabilin sa pagkamatay, unya idugang balik ang bili sa mga donation nga subject to collation.
Unsa man kung ang will mohatag sa anak og ubos sa legitime?
Ang Article 906 nag-ingon nga ang compulsory heir nga gibilinan og ubos sa iyang legitime mahimong mangayo nga hingpit kining matuman.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?