Intestate Shares sa Pilipinas: Kinsa ang Makadawat ug Pila?
Kinsa ang manunod kung walay will: ang bahin sa mga anak, kapikas, ginikanan, illegitimate children, igsoon ug State ubos sa mga lagda sa Civil Code.
| Kinsa ang nabilin sa namatay | Unsaon pagbahin ang estate | Mga article sa Civil Code | Gigikanan |
|---|---|---|---|
| Legitimate children ra | Parehas nga bahin sa mga anak. Ang anak nga nauna og kamatay sa ginikanan, ang iyang kaugalingong mga anak ang mopuli kaniya (representation) | Arts. 979, 980 ug 981 | Civil Code, Articles 979 to 981, Supreme Court E-Library |
| Legitimate children (o ilang mga kaliwat) ug ang nabiling kapikas (surviving spouse) | Ang kapikas adunay "the same share as that of each of the children": parehas sa bahin sa matag anak | Art. 996 | Civil Code, Article 996, Supreme Court E-Library |
| Legitimate children ug illegitimate children | Ang Article 983 naghatag sa illegitimate children og bahin "in the proportions prescribed by article 895". Karon, ang legitime sa matag illegitimate child katunga sa legitime sa usa ka legitimate child (Family Code Art. 176) | Art. 983; Family Code Art. 176 | Civil Code, Article 983, Supreme Court E-Library (Family Code Article 176 as amended by Republic Act No. 9255: see its article page) |
| Legitimate children, illegitimate children ug ang nabiling kapikas | Ang kapikas "entitled to the same share as that of a legitimate child": parehas sa bahin sa usa ka legitimate child. Ang bahin sa illegitimate children nagsunod sa Article 983, uban ang Family Code Art. 176 (tan-awa ang row sa ibabaw) | Arts. 999 ug 983; Family Code Art. 176 | Civil Code, Articles 983 and 999, Supreme Court E-Library |
| Legitimate parents ra (walay anak o kaliwat) | Ang amahan ug inahan parehas og bahin; kung usa ra ang buhi, siya ang mokuha sa tibuok estate. Kung patay na silang duha, ang pinakaduol nga ascendants (pananglitan ang apohan) ang manunod: parehas og bahin kung sa samang linya, katunga sa kilid sa amahan ug katunga sa kilid sa inahan kung lahi ang linya | Arts. 985, 986 ug 987 | Civil Code, Articles 985 to 987, Supreme Court E-Library |
| Legitimate parents o ascendants ug ang nabiling kapikas | Katunga sa kapikas, katunga sa ginikanan o ascendants | Art. 997 | Civil Code, Article 997, Supreme Court E-Library |
| Legitimate parents o ascendants ug illegitimate children | Katunga sa illegitimate children, katunga sa ascendants, "whatever be the number of the ascendants or of the illegitimate children" (bisan pila pa sila) | Art. 991 | Civil Code, Article 991, Supreme Court E-Library |
| Legitimate parents o ascendants, ang nabiling kapikas ug illegitimate children | Katunga sa ascendants, ikaupat nga bahin (one-fourth) sa kapikas, ikaupat nga bahin sa illegitimate children | Art. 1000 | Civil Code, Article 1000, Supreme Court E-Library |
| Illegitimate children ra (walay legitimate descendants o ascendants) | Ang tibuok estate. Ang patay nga illegitimate child, ang iyang mga kaliwat ang mopuli kaniya | Arts. 988 ug 989 | Civil Code, Articles 988 and 989, Supreme Court E-Library |
| Illegitimate children ug ang nabiling kapikas | Katunga sa kapikas, katunga sa illegitimate children o sa ilang mga kaliwat | Art. 998 | Civil Code, Article 998, Supreme Court E-Library |
| Ang nabiling kapikas ra | Ang tibuok estate, pero ang mga igsoon, pag-umangkon (nephews ug nieces) sa namatay, kung naa, magpabilin ang ilang katungod ubos sa Article 1001 (sunod nga row) | Art. 995 | Civil Code, Article 995, Supreme Court E-Library |
| Ang nabiling kapikas ug mga igsoon sa namatay (o ilang mga anak) | Katunga sa kapikas, katunga sa mga igsoon o sa ilang mga anak | Art. 1001 | Treyes v. Larlar (2020), applying Civil Code Article 1001, Supreme Court E-Library |
| Mga igsoon ra | Parehas nga bahin kung tanan full blood (parehas og amahan ug inahan). Kung naay full-blood ug half-blood nga igsoon, ang matag full-blood makadawat og doble sa bahin sa usa ka half-blood. Kung half-blood ra ang nabilin, parehas nga bahin | Arts. 1004, 1006 ug 1007 | Civil Code, Articles 1004, 1006 and 1007, Supreme Court E-Library |
| Mga igsoon uban ang mga pag-umangkon (anak sa namatay nga igsoon) | Ang mga igsoon manunod per capita (matag usa sa iyang kaugalingong katungod); ang mga pag-umangkon per stirpes (tingob, ang bahin nga unta makuha sa ilang ginikanan) | Art. 1005 | Civil Code, Article 1005, Supreme Court E-Library |
| Ubang collateral relatives ra (walay igsoon o pag-umangkon) | Ang pinakaduol og degree ang manunod, walay kalainan sa linya o sa full o half blood, pero dili gyud molapas sa ikalimang degree (ang first cousins anaa sa ikaupat nga degree) | Arts. 962, 966, 1009 ug 1010 | Civil Code, Articles 962, 966, 1009 and 1010, Supreme Court E-Library |
| Walay usa nga adunay katungod nga manunod | Ang State. Human mabayran ang mga utang, ang personal property moadto sa city o municipality diin kataposang nagpuyo ang namatay, ug ang real property sa city o municipality diin kini nahimutang, para sa kaayohan sa public schools ug public charitable institutions | Arts. 1011 ug 1013 | Civil Code, Articles 1011 and 1013, Supreme Court E-Library |
| Ang namatay usa ka illegitimate child ug walay nabiling anak | Ang amahan o inahan ang mokuha sa tibuok estate (parehas silang duha kung napamatud-an ang filiation sa duha). Kung walay buhi nga ginikanan, ang nabiling kapikas ang mokuha; kung naay mga igsoon o pag-umangkon ang namatay, ang kapikas makadawat og katunga ug sila ang laing katunga | Arts. 993 ug 994 | Civil Code, Articles 993 and 994, Supreme Court E-Library |
| Usa ka illegitimate child ug ang legitimate relatives sa iyang amahan o inahan | Ang Article 992 nag-ingon nga dili sila manunod sa usag usa kung walay will. Eksepsyon nga gitakda sa Supreme Court sa Aquino v. Aquino (2021): ang bata, bisan unsa pa ang kahimtang sa iyang pagkatawo, pwedeng manunod sa apohan pinaagi sa right of representation sa iyang ginikanan | Art. 992 | Aquino v. Aquino (2021), En Banc, Supreme Court E-Library |
| Nabiling kapikas nga maoy hinungdan sa legal separation | Walay bahin: mawala sa kapikas ang mga katungod sa mga row sa ibabaw | Art. 1002 | Civil Code, Article 1002, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Kini nga mga lagda magamit kung namatay ang tawo nga walay will, nga void ang will, o nga ang will wala maghisgot sa tanan niyang kabtangan (Article 960). Kung naay valid nga will, ang mga lagda sa legitime ang magamit: tan-awa ang Legitime table.
- Ang mga fraction magamit sa net estate: bayran una ang mga utang ug bayronon. Kung minyo ang namatay, i-liquidate una ang community o conjugal property sa magtiayon, ug ang bahin ra sa namatay niini, uban ang iyang kaugalingong separate property, ang mapanunod.
- Ang adopted child (sinagop nga anak) usa ka legitimate child sa nagsagop para sa panulondon. Ang Article 979 nag-ingon nga ang adopted child manunod "in the same manner as a legitimate child", ug ang Republic Act No. 11642, Section 43, naghatag sa nagsagop ug sa sinagop og "reciprocal rights of succession without distinction from legitimate filiations" (RA 11642). Kinsa ang manunod sa adopted child nga namatay nga walay anak wala ipakita niining table, kay ang Article 984 sa Civil Code ug ang mas bag-ong balaod sa adoption wala pa mahiusa sa usa ka desisyon nga among nabasa.
- Illegitimate children: ang Articles 983 ug 999 nagpadala gihapon sa ilang bahin ngadto sa Article 895, nga naggamit sa daang mga klase sa illegitimate children sa 1950. Ang Family Code, Article 176 ingon sa giusab sa Republic Act No. 9255, karon nagtakda sa legitime sa matag illegitimate child nga "one-half of the legitime of a legitimate child". Kung unsaon kini paghiusa sa usa ka estate nga walay will, abogado ang angay pangutan-on. Kinahanglang mapamatud-an ang filiation. Tan-awa ang Katungod sa panulondon sa illegitimate child.
- Ang mas duol nga paryente mo-exclude sa mas layo, gawas kung magamit ang right of representation (Article 962). Ang representation molihok paubos sa direct line (mga apo para sa patay nga anak) ug, sa collateral relatives, para ra sa mga anak sa mga igsoon (Article 972). Ang heir nga mi-repudiate (midumili) sa panulondon dili mapulihan (Article 977).
- Ang tawo nga adunay katungod sa estate pero ulahi nga mipakita pwede pang mo-claim niini gikan sa State sulod sa lima ka tuig gikan sa adlaw nga gihatag ang kabtangan sa State (Article 1014).
- Hinimo-himo nga pananglitan: Namatay si Jose nga walay will. Ang iyang net estate ₱1,200,000 ug nabilin ang iyang asawa nga si Maria ug tulo ka legitimate children. Ubos sa Article 996, si Maria parehas og bahin sa matag anak: upat ka parehas nga bahin nga ₱300,000 matag usa.
- Hinimo-himo nga pananglitan: Namatay si Elena nga walay will ug walay anak. Ang iyang net estate ₱800,000 ug nabilin ang iyang bana ug iyang inahan. Ubos sa Article 997, matag usa makadawat og katunga: ₱400,000.
- Hinimo-himo nga pananglitan: Si Ramon, single ug walay anak, namatay nga walay will. Nauna og kamatay ang iyang ginikanan. Ang iyang net estate ₱600,000 ug nabilin ang duha ka igsoong lalaki nga full blood. Ubos sa Article 1004, matag usa makadawat og ₱300,000.
- Dugang bahin niini: Kinsa ang manunod kung walay will?, Bahin sa panulondon sa nabiling kapikas, Article 996, intestate succession sa glossary, Extrajudicial settlement of estate ug ang topic bahin sa panulondon. Ang tinuod nga mga estate kasagaran adunay dili klaro nga filiation, gilalisan nga will o nawala nga heir: tan-awa ang Libreng legal help.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?