Mano ti Tawiden ti Nabati nga Asawa (Surviving Spouse)?
Napardas a sungbat
Agpannuray no adda will ken no siasino pay ti nabati. No awan ti will, ti surviving spouse (nabati nga asawa) a kadua dagiti legitimate nga annak ket maaddaan iti kapada ti share ti tunggal anak (Article 996 ti Civil Code). No kadua dagiti nagannak ti natay, wenno dagiti kakabsatna, maaddaan ti asawa iti kagudua. No awan ti sabali a tagitawid a nabati, kukuanan ti asawa ti intero nga estate. No adda will, ti asawa ket compulsory heir ken italinaedna ti saan a kumurang ngem ti legitime nga inlasin ti linteg.
Ania ti umuna a mabingay?
Sakbay a maaddaan ti aniaman a tagitawid iti share, umuna a maurnos ti property ti panagassawa. No matay ti maysa nga asawa, kuna ti Family Code a ti community wenno conjugal property ket ma-liquidate iti isu met laeng a proseso para iti settlement ti estate. No awan ti kaso iti korte, masapul nga i-liquidate ti surviving spouse dayta iti uneg ti maysa a tawen (absolute community, Article 103) wenno iti uneg ti innem a bulan (conjugal partnership, Article 130). No saan a maaramid iti umno a panawen, void ti aniaman a panaglako wenno mortgage dayta a property.
Upon the termination of the marriage by death, the community property shall be liquidated in the same proceeding for the settlement of the estate of the deceased.
Italinaed ti surviving spouse ti bukodna a share iti property ti panagassawa. Saan a matawid dayta a share. Ti laeng share ti natay, kalpasan a mabayadan dagiti utang, ti estate a mabingay iti sidong dagiti alagaden iti baba. Kitaem ti Panaglako ti conjugal property kalpasan ti ipapatay ti asawa.
Mano ti maala ti asawa no awan ti will?
Daytoy ti intestate succession. Agpannuray ti share ti asawa no siasino pay ti nabati:
| Siasino ti nabati a kadua ti asawa | Share ti asawa | Article |
|---|---|---|
| Legitimate nga annak wenno kaputotan | Kapada ti share ti tunggal anak | 996 |
| Legitimate nga annak ken illegitimate nga annak | Kapada ti share ti legitimate nga anak | 999 |
| Legitimate a nagannak wenno kapuonan | Kagudua (kukuada ti sabali a kagudua) | 997 |
| Illegitimate nga annak laeng | Kagudua (kukuada ti sabali a kagudua) | 998 |
| Legitimate a nagannak ken illegitimate nga annak | Maysa a kakapat (nagannak kagudua, illegitimate nga annak maysa a kakapat) | 1000 |
| Kakabsat, wenno dagiti annakda | Kagudua (kukuada ti sabali a kagudua) | 1001 |
| Awan ti sabali | Ti intero nga estate | 995 |
Ti alagaden a kaaduan a masarakan dagiti pamilia ket ti Article 996:
If a widow or widower and legitimate children or descendants are left, the surviving spouse has in the succession the same share as that of each of the children.
Isu a no adda tallo a legitimate nga annak, mabingay ti estate iti uppat nga agpapada a paset. Ti Article 996 ket mangisao iti "each of the children" (tunggal maysa kadagiti annak). No maysa laeng ti legitimate nga anak, saan nga ilawlawag dagiti artikulo ti panagbingay iti sabali a sao; agdamagka iti abogado.
No nabati ti asawa a kadua dagiti kakabsat ti natay, ited ti Article 1001 ti kagudua iti tunggal bangir. Iti Treyes v. Larlar (2020), kinuna ti Supreme Court a no dagiti kakabsat ti natay nga assawa a babai ket nabati a kadua ti balo a lalaki, kukuana ti kagudua ken kukuada ti sabali a kagudua. Innayon ti Korte a, no maited ti kasapulan a pammaneknek, maaddaanda iti dayta babaen ti operation of law, nga awan ti kasapulan nga umuna a deklarasion ti korte a tagitawidda.
Para kadagiti share ti tunggal grupo dagiti tagitawid iti maysa a tabla, kitaem ti intestate shares: siasino ti makaala iti ania.
Mano ti maala ti asawa no adda will?
Mabalin a mangted ti will iti ad-adu iti asawa, ngem saan a basbassit ngem ti legitime. Ti surviving spouse ket compulsory heir (Article 887). Agpannuray met ti legitime ti asawa no siasino pay ti nabati:
| Siasino ti nabati a kadua ti asawa | Legitime ti asawa | Article |
|---|---|---|
| Maysa a legitimate nga anak | Maysa a kakapat ti estate | 892 |
| Dua wenno ad-adu a legitimate nga annak | Paset a kapada ti legitime ti tunggal anak | 892 |
| Legitimate a nagannak wenno kapuonan (awan ti annak) | Maysa a kakapat | 893 |
| Illegitimate nga annak (awan ti legitimate nga annak wenno nagannak) | Maysa a katlo | 894 |
| Legitimate a nagannak ken illegitimate nga annak | Maysa a kawalo | 899 |
| Awan ti sabali a compulsory heir | Kagudua | 900 |
Dagiti legitimate nga annak ket sangsangkamaysa a maaddaan iti kagudua ti estate kas legitime-da (Article 888). Ti legitime ti asawa ket maala iti free portion, ti paset a mabalin nga ited ti testator iti asinoman (Articles 892 ken 893). Para kadagiti amin a share, kitaem ti tabla dagiti legitime share ken Mano ti legitime?
Adda maysa a naisangayan a kaso. No ti asawa ti kakaisuna a compulsory heir ken ti kasar ket naaramid in articulo mortis (idi ti maysa a partido ket asidegen a matay), ken natay ti testator iti uneg ti tallo a bulan manipud iti kasar, ti legitime ket maysa a katlo imbes a kagudua. Saan a maiyaplikar daytoy no nagbiagda kas agassawa iti nasurok a lima a tawen (Article 900).
Kaano a mapukaw ti asawa ti kalintegan nga agtawid?
Iti legal separation, ti asawa a nakagapu iti separation ket awan ti intestate share-na (Article 1002). Para iti legitime, kuna ti Article 892 a iti legal separation, mabalin nga agtawid ti surviving spouse no ti natay ti nakagapu iti dayta. Kitaem ti Dagiti rason ti legal separation.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Jose ket natay nga awan ti will. Kalpasan a na-liquidate ti property ti panagassawa ken nabayadan dagiti utang, ti estatena ket ₱1,200,000. Nabati ti asawana a ni Maria ken tallo a legitimate nga annak. Iti sidong ti Article 996, maaddaan ni Maria iti kapada ti share ti tunggal anak: uppat nga agpapada a share a ₱300,000.
Ni Elena ket natay nga awan ti will ken awan ti annak. Ti estatena ket ₱800,000. Nabati ti asawana a lalaki ken ti inana. Iti sidong ti Article 997, maaddaan ti tunggal maysa iti ₱400,000.
Ni Rosie ket natay nga awan ti will. Awan ti annakna ken natay dagiti nagannakna sakbay kenkuana. Nabati ti asawana a lalaki ken tallo a kakabsatna. Iti sidong ti Article 1001, alaen ti asawana ti kagudua ti estate ket bingayen ti tallo a kakabsat ti sabali a kagudua.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no saan nga agtutunos ti pamilia kadagiti share, no adda dagiti annak manipud iti nadumaduma a relasion, no adda will nga agparang a mangted iti asawa iti basbassit ngem ti legitime, wenno no saan pay a na-liquidate ti property ti panagassawa. Agpannuray dagitoy a kaso kadagiti pasamak a masapul a mapaneknekan, kas iti filiation ken no ania a property ti kukua ti panagassawa.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas. Tapno maurnos ti estate nga awan ti panapan iti korte, kitaem ti Extrajudicial settlement of estate. Para iti intero a topiko, kitaem ti Siasino ti agtawid no awan ti will? ken ti panid ti Article 996.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
- Article 996, Civil CodeNabati nga asawa ken dagiti annak
- Article 887, Civil CodeSiasino dagiti compulsory heir
- Article 888, Civil CodeLegitime dagiti legitimate nga annak
- Article 103, Family CodeLiquidation ti community property kalpasan ti ipapatay
- Article 130, Family CodeLiquidation ti conjugal partnership kalpasan ti ipapatay
Kadawyan a saludsod
Mano ti tawiden ti asawa a babai no matay ti asawana a lalaki nga awan ti will?
Agpannuray no siasino pay ti nabati. No adda legitimate nga annak, maaddaan iti kapada ti share ti tunggal anak (Article 996 ti Civil Code). No kadua dagiti legitimate a nagannak ti lalaki, maaddaan iti kagudua (Article 997). No kadua dagiti kakabsat ti lalaki, kagudua met (Article 1001). No awan ti sabali a nabati, kukuanan ti intero nga estate (Article 995).
Paset kadi ti tawid ti kagudua ti asawa iti conjugal property?
Saan. Umuna a ma-liquidate ti property ti panagassawa, ket italinaed ti surviving spouse ti bukodna a share iti dayta. Ti laeng share ti natay, kalpasan a mabayadan dagiti utang, ti agbalin nga estate a bingayen dagiti tagitawid.
Mabalin kadi nga awan ti ited ti will iti surviving spouse?
Saan nga intero. Ti surviving spouse ket compulsory heir (Article 887), isu a masapul a raemen ti will ti legitime ti asawa. Kas pagarigan, no adda dua wenno ad-adu a legitimate nga annak, ti legitime ti asawa ket kapada ti legitime ti tunggal anak (Article 892).
Basbassit kadi ti maala ti asawa no adda met dagiti illegitimate nga annak?
No awan ti will, ken nabati ti asawa a kadua ti agpada a legitimate ken illegitimate nga annak, ited ti Article 999 iti asawa ti kapada ti share ti legitimate nga anak. No nabati ti asawa a kadua laeng dagiti illegitimate nga annak, maaddaan ti asawa iti kagudua (Article 998).
Agtawid kadi dagiti kakabsat ti natay no adda asawa?
No laeng awan ti annak, nagannak wenno illegitimate nga annak. Iti kasta, ited ti Article 1001 ti kagudua iti asawa ken ti kagudua kadagiti kakabsat wenno kadagiti annakda. Iti Treyes v. Larlar (2020), inyaplikar ti Supreme Court daytoy nga alagaden.
Agtawid kadi ti asawa a nakagapu iti legal separation?
Awan ti intestate share-na. Kuna ti Article 1002 a ti asawa a nakagapu iti legal separation ket awan kadagitoy a kalintegan. Adda met ti isu met laeng nga alagaden para iti legitime iti Article 892.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?