Article 130 sa Family Code: Liquidation sa conjugal partnership human sa kamatayon
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 130?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
Upon the termination of the marriage by death, the conjugal partnership property shall be liquidated in the same proceeding for the settlement of the estate of the deceased.
If no judicial settlement proceeding is instituted, the surviving spouse shall liquidate the conjugal partnership property either judicially or extra-judicially within six months from the death of the deceased spouse. If upon the lapse of the six-month period no liquidation is made, any disposition or encumbrance involving the conjugal partnership property of the terminated marriage shall be void.
Should the surviving spouse contract a subsequent marriage without compliance with the foregoing requirements, a mandatory regime of complete separation of property shall govern the property relations of the subsequent marriage.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Matod sa Article 130 sa Family Code, kung matapos tungod sa kamatayon ang kaminyoon ubos sa conjugal partnership of gains, kinahanglang i-liquidate ang conjugal property. Mahitabo kini sa kaso sa korte para sa estate. Kung walay ingon niana nga kaso, ang nabilin nga asawa o bana kinahanglang mo-liquidate niini sulod sa unom ka bulan gikan sa kamatayon. Human sa unom ka bulan nga walay liquidation, void ang bisan unsang baligya o mortgage sa conjugal property.
Ang conjugal partnership of gains kasagaran mao ang regime sa mga magtiayon nga naminyo sa wala pa mahimong epektibo ang Family Code nga walay prenup, ug sa mga magtiayon nga mipili niini sa marriage settlement. Ang mga magtiayon ubos sa absolute community nagsunod sa samang lagda sa Article 103, nga usa ka tuig imbes unom ka bulan.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Rey ug Luz: naminyo sa 1980
Naminyo si Rey ug Luz sa 1980 nga walay prenup, busa conjugal partnership of gains ang ilang regime. Namatay si Luz sa 2024 ug walay estate case nga gi-file. Ubos sa Article 130, kinahanglang i-liquidate ni Rey ang conjugal property, sa korte o gawas sa korte, sulod sa unom ka bulan gikan sa iyang kamatayon. Kung ibaligya niya ang conjugal nga lote human sa unom ka bulan nga walay liquidation, matod sa balaod ang baligya "shall be void".
Rey: ikaduhang kaminyoon
Naminyo pag-usab si Rey paglabay sa usa ka tuig nga wala mo-liquidate. Ubos sa kataposang paragraph sa Article 130, ang iyang bag-ong kaminyoon sakop sa mandatory regime of complete separation of property.
Mga hinimo-himo lang kini nga example aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Kung unsang regime ang magamit nagdepende sa petsa sa kasal ug sa bisan unsang prenup. Tan-awa ang Article 75 ug ang pagtandi nga absolute community vs conjugal partnership.
- Samtang buhi pa ang duha, ang baligya o mortgage sa conjugal property nanginahanglan og written consent sa pikas o authority sa korte (Article 124). Tan-awa usab ang mabaligya ba sa asawa o bana ang conjugal property nga walay pagtugot?
- Ang settlement sa estate gawas sa korte gipatin-aw sa extrajudicial settlement of estate.
- Para sa giya nga pangutana ug tubag, tan-awa ang pagbaligya sa conjugal property human mamatay ang asawa o bana.
Unsa ang giingon sa Article 130?
Upon the termination of the marriage by death, the conjugal partnership property shall be liquidated in the same proceeding for the settlement of the estate of the deceased.
If no judicial settlement proceeding is instituted, the surviving spouse shall liquidate the conjugal partnership property either judicially or extra-judicially within six months from the death of the deceased spouse. If upon the lapse of the six-month period no liquidation is made, any disposition or encumbrance involving the conjugal partnership property of the terminated marriage shall be void.
Should the surviving spouse contract a subsequent marriage without compliance with the foregoing requirements, a mandatory regime of complete separation of property shall govern the property relations of the subsequent marriage.
Giunsa pag-liquidate ang conjugal partnership?
Gilista sa Article 129 ang mga lakang. Sa mubo:
- Ang inventory maglista nga bulag sa conjugal properties ug sa exclusive properties sa matag usa sa magtiayon.
- Ang mga kantidad nga giabonohan sa partnership para sa personal nga utang sa usa ibalik niini, ug ang matag usa bayran (reimburse) sa iyang exclusive nga kwarta o propiedad nga gigamit sa partnership.
- Ang mga utang ug obligasyon sa partnership bayran gikan sa conjugal assets, ug ang nahibilin sa exclusive properties sa matag usa ihatag ngadto kaniya.
- Ang net remainder mao ang ganansya (profit). Bahinon kini og parehas sa bana ug asawa, gawas kung lahi nga pagbahin ang giingon sa marriage settlement o kung gi-waive o na-forfeit ang bahin sa usa.
Unsa ang giingon sa Supreme Court bahin sa baligya sa wala pa ang liquidation?
Duha ka desisyon ang mitan-aw sa baligya sa nabilin nga bana sa wala pa ma-liquidate ang conjugal property:
- Sa Heirs of Protacio Go, Sr. v. Servacio (2011), miingon ang Korte nga ang baligya sa usa ka bahin sa conjugal property sa nabilin nga asawa o bana nga walay prior liquidation nga gikinahanglan sa Article 130 "is not necessarily void" kung wala pa kana nga bahin ihatag sa laing manununod. Miingon usab kini nga ang kinahanglanon sa prior liquidation dili makadaot sa vested rights.
- Sa Domingo v. Spouses Molina (2016), miingon ang Korte nga dili magamit ang lagda sa Article 130 kay ang Family Code walay epekto batok sa vested rights nga nakuha ubos sa Civil Code. Ang nabilin nga asawa o bana adunay one-half undivided share (katunga nga wala pa mabahin) sa mga propiedad samtang wala pa ang liquidation.
Sa duha ka kaso, namatay ang asawa sa wala pa mahimong epektibo ang Family Code (sa 1987 ug sa 1968), busa gigamit sa Korte ang Civil Code ug ang mga lagda sa co-ownership. Sa unang kaso giingon usab niini nga, para sa conjugal partnership nga naa pa sa dihang nahimong epektibo ang Family Code, ang disposition human ma-dissolve ang partnership kinahanglang buhaton human ra sa liquidation, o void kini. Walay desisyon nga gibasa para niining panid nga migamit sa Article 130 sa kamatayon human nahimong epektibo ang Family Code.
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
Kanunay nga pangutana
Unsa ang mahitabo sa conjugal property kung mamatay ang asawa o bana?
I-liquidate ang conjugal partnership sa kaso sa korte para sa settlement sa estate sa namatay. Kung walay ingon niana nga kaso, ang nabilin nga asawa o bana ang kinahanglang mo-liquidate niini, sa korte o gawas sa korte, sulod sa unom ka bulan gikan sa kamatayon.
Unsaon kung walay liquidation sulod sa unom ka bulan?
Matod sa Article 130, human sa unom ka bulan nga walay liquidation, void ang bisan unsang disposition o encumbrance sa conjugal partnership property sa natapos nga kaminyoon.
Makabaligya ba og conjugal property ang nabilin nga asawa o bana sa wala pa ang liquidation?
Ubos sa Article 130, void ang ingon niana nga baligya kung molabay ang unom ka bulan nga walay liquidation. Sa Heirs of Protacio Go, Sr. v. Servacio (2011) ug Domingo v. Spouses Molina (2016), gi-uphold sa Supreme Court ang baligya sa nabilin nga bana, apan sa duha ka kaso namatay ang asawa sa wala pa mahimong epektibo ang Family Code, busa ang vested rights ubos sa Civil Code ang gigamit.
Unsaon kung maminyo pag-usab ang nabilin nga asawa o bana nga wala mo-liquidate?
Matod sa Article 130, mandatory nga complete separation of property ang mosakop sa property relations sa bag-ong kaminyoon.
Giunsa pagbahin ang conjugal partnership?
Ang Article 129 nagtakda sa mga lakang: inventory, pagbayad sa mga utang ug reimbursement, ug unya ang net remainder, ang ganansya, bahinon og parehas sa magtiayon gawas kung lahi ang giingon sa marriage settlement o kung gi-waive o na-forfeit ang usa ka bahin.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?